የኢየሱስ ተከታዮች እንደ መሆናችን እንዴት መመላለስ እንዳለብን (ዕብ.13፡1-25)

ጸሐፊው አይሁዳውያን ክርስቲያኖች እግዚአብሔርን የሚያስከብር ሕይወት ለመኖር ሊያደርጉ የሚገዷቸውን አንዳንድ ነጥቦች በመዘርዘር መልእክቱን ያጠቃልላል። እነዚህ ትምህርቶች ሩጫችንን በሚገባ እንዳንሮጥ የሚከተሉት መሰናክሎች ወይም ኃጢአቶች በመንፈሳዊ ሩጫችን ውስጥ መኖር አለመኖራቸውን ለማረጋገጥ ደግመን ደጋግመን የምንመለከታቸው ነገሮች ናቸው።

ሀ) በክርስቶስ ወንድሞቻችሁና እኅቶቻችሁን ውደዱ።

ለ) ምንም ያህል ስደት ቢበዛም፥ እማኞችን በእንግድነት ለመቀበል ትጉ።

ሐ) በኢየሱስ በማመናቸው ምክንያት የታሰሩትን ወገኖች አትርሷቸው።

መ) የጋብቻ ሕይወታችሁን ጠብቁ። የወሲብ ሕይወታችሁ ንጹሕ ይሁን። እግዚአብሔር ከሚጠላቸው ኃጢአቶች አንዱ ከትዳር ውጭ የሚፈጸም የግብረ ሥጋ ግንኙነት ነው።

ወ) የገንዘብ ፍቅር ሕይወታችሁን እንዳይቆጣጠር ተጠንቀቁ። እግዚአብሔር በሰጣችሁ መርካትን ተማሩ። ሁልጊዜም ተጨማሪ ገንዘብ ለማግኘት አትጣሩ። ሁኔታችሁ ምንም ዓይነት ቢሆን፥ እግዚአብሔር ከእናንተ ጋር እንደሆነና እንደሚረዳችሁ ተገንዘቡ።

ረ) መንፈሳዊ ሕይወታችሁን የመጠበቅ አስቸጋሪ አገልግሎት የሚወጡትን የቤተ ክርስቲያን መሪዎቻችሁን አክብሩ።

ሰ) ራሳችሁን ከሐሰተኛ አስተማሪዎች ጠብቁ። በውጫዊ ሕጎችና ደንቦች ላይ ትኩረት አትስጡ። ነገር ግን ከኢየሱስ ጋር ያላችሁን ግንኙነት እንደ መሠዊያ ቁጠሩ። ይህም ተምሳሌታዊ ሲሆን፥ የማያምኑ ሰዎች ከእርሱ መንፈሳዊ ምግብ ሊያገኙ አይችሉም ነበር። (ይህ ከኢየሱስ ጋር ኅብረት የማድረጋችን መሠዊያ የብሉይ ኪዳን ካህናት ከእንስሳት መሥዋዕቶች ወስደው ለመብላት ከነበራቸው ዕድል የሚሻል ነው። ዘሌዋ. 7፡28-34)።

ሸ) ለክርስቶስ ስም ስደትና ውርደትን ለመቀበል ፈቃደኞች ሁኑ። በብሉይ ኪዳን ዘመን የኃጢአት መሥዋዕት በሚቀርብበት ጊዜ ኃጢአት የፈጸሙት ሰዎች በሚሠዋው እንስሳ ላይ እጆቻቸውን ይጭኑ ነበር። እንስሳው ከታረደ በኋላ፥ ሥጋው በመሠዊያው ላይ ይቃጠላል። ቆዳውና የሆድ ዕቃው ግን ከከተማ ውጭ ተወስዶ ይቃጠሳል (ዘሌዋ. 4፡1-12)። የዕብራውያን ጸሐፊ፥ ይህ በኢየሱስ ላይ የተፈጸመውን ሁኔታ የሚያብራራ መሆኑን ይናገራል። ክርስቶስ የተሰቀለው ከኢየሩሳሌም ከተማ ውጭ ነበር። የአይሁድ ክርስቲኖችም ተመሳሳይ ምርጫ ማድረግ ነበረባቸው። ሰዎችን ለማስደሰት ከሌሎች አይሁዶች ጋር ተባብረው አሕዛብ ክርስቲያኖችን ለማሳደድና ስደትን ፈርተው ክርስቶስን ለመተው በመወሰን፥ በከተማይቱ ውስጥ ለመቆየት ይመርጣሉ? ወይስ የመስቀሉን ስደት የሚያስከትልባቸው ቢሆንም እንኳን ከማኅበረሰቡ ወጥተው ከክርስቶስ ጋር ይተባበራሉ? ከከተማይቱ ወጥተው ከክርስቶስ ጋር የሚተባበሩና ስደትን የሚቀበሉ ሰዎች የተሻለች የመንግሥተ ሰማይ ከተማ እንደ ተዘጋጀችላቸው ያውቃሉ።

ቀ) ሁኔታዎች ያሻቸውን ቅርጽ ቢይዙም እግዚአብሔርን ማመስገናችሁን ቀጥሉ። ከእንግዲህ ወዲህ የእንስሳት መሥዋዕቶች አያስፈልጉንም። አሁን ለእግዚአብሔር ከምናቀርባቸው መሥዋዕቶች አንዱ ምስጋና ነው።

በ) ለሌሎች መልካም ማድረጋችሁን ቀጥሉ። እግዚአብሔር ከእኛ የሚፈልገው ሌላኛው መሥዋዕት ይኼ ነውና።

ተ) ከእግዚአብሔር ሥልጣንን ለተቀበሉና በእግዚአብሔር ፊት ለነፍሳችሁ ተጠያቂዎች ለሆኑት የቤተ ክርስቲያን መሪዎች ተገዙ። በዚህም አገልግሎታቸው ከትግል ይልቅ ደስታ እንዲሆን አድርጉ። ይህም የኋላ ኋላ እናንተኑ ይጠቅማችኋል። ምክንያቱም ደስ በሚሰኙበት ጊዜ የተሻለ አገልግሎት ሊሰጧችሁ ይችላሉ።

የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) እነዚህን በሕይወታችን ውስጥ ልንለማመዳቸው የሚገቡንን ነገሮችን ከልስ። እነዚህ ነገሮች ጠቃሚ የሆኑት ለምንድን ነው? በዚህ ክፍል ውስጥ ከተሰጡት ትእዛዛት አንጻር ሕይወትህን ገምግም። ጸሐፊው በዚህ ክፍል ውስጥ ከቀረበው ትምህርት ጋር የሚዛመድ ሕይወት ትመራ ዘንድ በሕይወትህ ውስጥ ሊለወጥ የሚገባው ነገር ምንድን ነው?

ማጠቃለያ (ዕብ. 13፡18-25)

ጸሐፊው አንባቢያኑ በጸሎት እንዲያግዙት በመጸለይ መልእክቱን ይደመድማል። በቅርቡ ከጢሞቴዎስ ጋር መጥቶ እንደሚጎበኛቸው ይነግራቸዋል። ከኢጣሊያ የሆኑት ወደሚያቀርቡትም ሰላምታ ያልፋል፡፡

ጸሐፊው ለእነዚህ አይሁዳውያን አማኞችና ለእኛ በሚሰጠው ቡራኬ ትምህርቱን ያጠቃልላል። ሀ) የሰላም ምንጭና ኢየሱስን ከሞት ያስነሣው እግዚአብሔር አብና ለ) የእግዚአብሔር በጎች እረኛ የሆነው ስለ ክርስቶስ ለእግዚአብሔር ደስ የሚያሰኘውን ሕይወት እንድንኖር በውስጣችን እንዲሠሩና እርሱን ለማገልገል ብቁዎች እንድንሆን እንዲያስችሉን ይጠይቃል።

የውይይት ጥያቄ፡- ዕብ. 13፡20-21 አንብብ። እግዚአብሔር ለራስህ ሳይሆን ለራሱ ክብር በሕይወትህ ውስጥ እንዲሠራ ጠይቀው።

(ማብራሪያው የተወሰደው በ ኤስ.አይ.ኤም ከታተመውና የአዲስ ኪዳን የጥናት መምሪያና ማብራሪያ፣ ከተሰኘው መጽሐፍ ነው፡፡ እግዚአብሔር አገልግሎታቸውን ይባርክ፡፡)

እግዚአብሔርን ስላለመታዘዝ የተሰጠ ማስጠንቀቂያ (ዕብ. 12፡14-29)

ጸሐፊው ስለ መንፈሳዊ ሩጫችን ከገለጸ በኋላ፥ ለሩጫው ብቁ እንዳንሆን የሚያደርጉትን ነገሮች እንደሚከተለው ይዘረዝራል፡-

ሀ) ቅድስናችንን ማጣት (ባለማቋረጥ በኃጢአት ውስጥ መኖር)። ይህም እግዚአብሔርን እንዳናይ ይከለክለናል።

ለ) በሕይወታችን ውስጥ ባሉት ነገሮች ወይም በጎዱን ሰዎች መማረር፡፡

ሐ) አሁን ሕይወታችንን በምናሻሽልበት ሁኔታ ላይ በማተኮር መንፈሳዊ ውርላችንን መሽጥ። ይህም ኤሳው መንፈሳዊ ብኩርናውን ለምግብ እንደ ሸጠው ማለት ነው። ለሰማያዊ በረከቶች እንደ መኖር አሁን በምንፈልጋቸው ቁሳዊ በረከቶች ላይ እናተኩራለን። ይህም እምነታችንን እንድናመቻምችና በጥሩ ሁኔታ እንዳንሮጥ ይከለክለናል።

ጸሐፊው ከአይሁዳውያን አማኞች ፊት የተጋረጡትን ሁለት ምርጫዎች ለማመልከት እግዚአብሔር በሲና ተራራ ላይ ለሙሴና ለእግዚአብሔር ሕዝብ ሕጉ ወደተሰጠበት የብሉይ ኪዳን ዘመን ይመለሳል። ጸሐፊው ሁለት ተራሮች እንዳሉ ይገልጻል። አንደኛው ያለፈ ተራራ ሲሆን፥ ሁለተኛው ደግሞ ወደፊት የሚመጣ ተራራ ነው።

ሀ) የሲና ተራራ፡- የቀድሞው ተራራ እግዚአብሔር ወርዶ ለእስራኤል ሕዝብ ሕጉን የሰጠበት የሲና ተራራ ነው። ያ ምን ዓይነት አስፈሪ ጊዜ ይሆን? በዚያ መለከቶች፥ ድምፆችና ታላቅ ፍርሃት ነበር። ማንም ተራራውን ከነካ እስከሚሞት ድረስ የእግዚአብሔር ክብር ኃይለኛ ነበር። ሕጉን መጣስ ትልቅ ፍርድን አስከተለ፡፡ ይህ አይሁዳውያን አማኞች ክርስቶስን በመካድ ወደ ብሉይ ኪዳን አምልኮአቸው ሊመለሱ የተፈተኑበት ተራራ ነው።

ለ) የጽዮን ተራራ፡- ይህ የወደፊቱ (ዘላለማዊ) ተራራ ነው። ዛሬ በእምነት ስንመላለስ በዚሁ ተራራ ላይ እንጓዛለን። የጽዮን ተራራ ስሙን ያገኘው ሰለሞን ቤተ መቅደሱን ወይም የእስራኤል ርእሰ ከተማ የሆነችውን ኢየሩሳሌምን ከገነባበት ኮረብታ ነው። እነዚህ ሁለቱም የሕያው እግዚአብሔር መኖሪያ ወደሆነችው መንግሥተ ሰማይ ያመለክታሉ። ለመሆኑ በዚህች ታላቅ ከተማ ውስጥ የሚኖሩት እነማን ናቸው?

  1. በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ መላእክቶች ይኖሩበታል።
  2. ከየዘመናቱ የተውጣጡ አማኞች ይኖሩባታል (እነዚህም በሰማያት እንደ ዜጎች የተጻፉ የበኩራት ማኅበር ተብለው ተገልጸዋል)።
  3. የሁሉም ዳኛ የሆነው እግዚአብሔር አብ አለ፡፡
  4. የብሉይ ኪዳን አማኞች (ፍጹማን የሆኑ የጻድቃን መንፈሶች)።
  5. ደሙ በመስቀሉ ላይ በፈሰሰ ጊዜ አዲሱን ኪዳን ያስተዋወቀው ክርስቶስ በዚያ አለ።

እኔና አንተ የዚህች ታላቅ ከተማ አካል ነን ብለን ተስፋ እናደርጋለን። ይህም የሚወሰነው እዚህ ምድር ላይ ሳለን በምናሳልፈው ውሳኔ ላይ ነው።

አይሁዳውያን አማኞች እምነታቸውን ቢክዱ የመንግሥተ ሰማይ ዜግነታቸውን ሊያጡ ይችሉ ነበር። አንድ ቀን በሲና ተራራ ከተፈጸመው የሚበልጥ የመሬት መንቀጥቀጥ ይከሰታል። እግዚአብሔር አዲስ ሰማይንና ምድር ስሚያዘጋጅበት ጊዜ ዓለም ትናወጣለች። በዚህ ጊዜ የሚቀሩት በክርስቶስ ያመኑና የመንግሥተ ሰማይ አባላት የሆኑ ሰዎች ብቻ ይሆናሉ። ወደዚች ከተማ እስከምንደርስ ድረስ ለአሁኑ ዘመን አኗኗራችን ጥንቃቄ ማድረግ ይኖርብናል። እግዚአብሔርን በማክበርና በመፍራት ልናመልከው ይገባል። እግዚአብሔር አፍቃሪና ሰላማዊ አባት ብቻ ሳይሆን በፍርዱ የሚባላ እሳትም ጭምር ነው።

የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) ይህንን ዓለም የሙጥኝ ብለን እንዳንይዝ ዓይኖቻችንን በመንግሥተ ሰማይና በዘላለሙ መንግሥት ላይ መትከሉ ለምን የሚጠቅም ይመስልሃል? ለ) ሌሎች ክርስቲያኖች መንፈሳዊ ሩጫቸውን የሚያደናቅፍ ምን ተግባር ሲፈጽሙ አይተሃል? ሐ) ስለ እግዚአብሔር የፍቅርና የፍርድ ባሕርያት ጥንቃቄ የተሞላበትን ሚዛናዊ አቋም ልንይዝ የምንችለው እንዴት ነው?

(ማብራሪያው የተወሰደው በ ኤስ.አይ.ኤም ከታተመውና የአዲስ ኪዳን የጥናት መምሪያና ማብራሪያ፣ ከተሰኘው መጽሐፍ ነው፡፡ እግዚአብሔር አገልግሎታቸውን ይባርክ፡፡)

ክርስቶስን መከተል ማለት በመንፈሳዊ ሩጫችን መጽናት ማለት ነው (ዕብ. 12፡1-13)

አብዛኞቻችን የምንማረው ሌሎች ሰዎችን፥ በተለይም እንደ መልካም ምሳሌዎች የምንጠራቸውን ግለሰቦች በመመልከት ነው። አሠራራቸውን፥ አኗኗራቸውን፥ ልጆቻቸውን የሚያሳድጉበት ሁኔታ፥ ወዘተ.. በመመልከት እኛም ሕይወታችንን እንዴት መምራት እንዳለብን እንረዳለን። ጸሐፊው ዕብራውያን 11ን የጻፈው እንዴት የእምነትን ሕይወት መኖር እንዳለብን ለማሳየት ነው። በመቀጠልም ጸሐፊው እግዚአብሔርን ለሚያስከብር አኗኗር አቻ የሌለውን የክርስቶስ ሕይወት ምሳሌነት ያቀርብልናል። ጸሐፊው ይህንን ሕይወት በስታድዮም ውስጥ የሚካሄደውን የሩጫ ውድድር ምሳሌነት በማቅረብ ያብራራል። ሕይወታችን በሚከተሉት መንገዶች የማራቶን ሩጫን እንደሚመስል ይገልጻል።

ሀ) በክርስቶስ ካመንንበት ጊዜ ጀምሮ እስከምንሞትበት ቀን ድረስ በሕይወታችን ትልቁ ነገር መንፈሳዊ ሩጫችን ነው። ይህም ሩጫ በምቹ ጎዳናዎች ላይ ቀዝቃዛ አየር እየሳብን የምንሮጠው አይደለም። ነገር ግን የሩጫውን ጎዳናና ቅድመ ሁኔታዎች የሚመርጠው እግዚአብሔር ነው። ይህ ለእኛ የተመደበ ሩጫ ነው። ልንሮጣቸው የምንችላቸው ብዙ መንገዶች ወይም ሃይማኖቶችም የሉም። ጸሐፊው አይሁዳውያን ክርስቲያኖች ክርስቶስን ትተው የይሁዲነትን መንገድ ለመከተል መፈለጋቸውን ገልጾአል። እግዚአብሔር ልንሮጥ የሚገባን በክርስቶስ ላይ እምነታችንን እንድንጥል በሚጠይቀው መንገድ ላይ ብቻ መሆኑን ገልጾአል።

ለ) በሩጫው ውስጥ ሊኖረን የሚገባው ባህሪ ጽናት ነው። ሩጫው በፍጥነት ሄደን አረፍ የምንልበት የአጭር ርቀት አይደለም። ነገር ግን ሕይወት ዘመናችን በሙሉ እንድንሮጥ የሚጠይቀን ረጅም ሩጫ ነው።

ሐ) ስታዲዮሙ እንደ ታላቅ ደመና በሆኑ ምስክሮች የተሞላ ነው። እነዚህ በብሉይ ኪዳን፥ በአዲስ ኪዳን እንዲሁም በቤተ ክርስቲያን ታሪክ ሁሉ ከእኛ አስቀድሞ ሩጫቸውን የተወጡ የእምነት ጀግኖች ናቸው።

መ) ለሩጫችን የምንዘጋጀው ሁለት ነገሮችን በማድረግ ይሆናል። በመጀመሪያ፥ የሚያደናቅፉንን ነገሮች ሁሉ ማስወገድ አለብን። ጸሐፊው እዚህ ጋር የሚናገረው ስለ ኃጢአት ሳይሆን ከሩጫችን ስለሚያሰናክሉን ነገሮች ወይም አላስፈላጊ ሸክሞች ነው፡፡ የማራቶን ሯጮች ሩጫቸውን በሚያካሂዱበት ጊዜ እንደ ወትሮው የሚጠቀሙባቸው ጫማዎች፥ ከባባድ ልብሶች እና ካፖርቶች እንደሚያወልቁ ሁሉ፥ እኛም ከመንፈሳዊ ሩጫችን የሚያደናቅፉንን ነገሮች ማስወገድ ይኖርብናል። እነዚህም ጥሩ ያልሆኑ ጓደኞች፥ ወደ ተሳሳተ መሥመር የሚመራ ሥራ፥ መልካም ያልሆኑ መነሻ አሳቦች፥ ወዘተ ናቸው። ሁለተኛ፥ የሚከበንን ኃጢአት ማስወገድ አለብን። በዚህ ስፍራ ጸሐፊው ለማሳየት የሚፈልገው ሥዕል ፥ የጫማ ክሮችን ላያስሩ መሮጥን የሚያመለክቱ ናቸው። ኃጢአት ተደናቅፈን እንድንወድቅ ያደርገናል። ይህም መንፈሳዊ ሩጫችንን ከባድና አስቸጋሪ በማድረግ፥ ምናልባትም ሩጫውን በድል አጠናቅቀን እንዳንገባ ይከለክለናል።

ሠ) በምንሮጥበት ጊዜ የዘመናት ሁሉ ታላቁ ሯጭ፥ ሊሸልመን ወደሚጠባበቅበት የፍጻሜ መሥመር አቅንተን መመልከት ይኖርብናል። ታላቅ ሯጭ ምሳሌአችን የሆነው ኢየሱስ ክርስቶስ ነው፤ እርሱም የእምነታችን ጀማሪና ፈጻሚ ነው። የእምነትን ሩጫ እንድንሮጥ የመረጠንም እርሱ ነው። እንዴት አድርገን በተሻለ ሁኔታ እንደምንሮጥ የሚያስተምረንም ክርስቶስ ነው። እርሱ ሩጫውን እንድንጨርስ ይረዳናል። ምሳሌነቱን ከተከተልን ሩጫውን በደህና እንጨርሳለን። ክርስቶስ ሥቃይን፥ መከራን ወይም መስቀልን አልፈራም። ከአብ በስተቀኝ ወደ መቀመጡ የፍጻሜ መሥመር በሚያይበት ጊዜ፥ እነዚህን ሁሉ ከእግዚአብሔር የተቀበለው ሩጫ አካላት አድርጎ ተመለከተ። ሩጫው ቀላል አልነበረም። የእኛም ቢሆን ቀላል ሊሆን አይችልም። ነገር ግን በትኩረት፥ በታማኝነትና በቅድስና ከሮጥን፥ እኛም እንደ ክርስቶስ በመንግሥተ ሰማይ የፍጻሜ መሥመር ላይ ከእግዚአብሔር ዘንድ ክብርን እናገኛለን።

ረ. በመልካም ሁኔታ እንሮጥ ዘንድ ራሳችንን ማሠልጠንና ማዘጋጀት ይኖርብናል። የትኛውም አትሌት ጠዋት ወይም ማታ እየተነሣ ረዥም ርቀት መለማመዱን አይወደውም። ነገር ግን ያለእነዚህ የልምምድ ሥርዓት የትኛውም አትሌት ሩጫውን በጥሩ ሁኔታ ሊያጠናቅቅ እንደማይችል ያውቃል። በመንፈሳዊ ሩጫም፥ መከራን መታገሥ በጥሩ ሁኔታ እንድንሮጥ ያዘጋጀናል። ጸሐፊው እነዚህ የመከራ ሥራዎች ሕይወታችንን እንደሚገሩ ይናገራል። (ከእንግሊዝኛው መጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ይኸው የመግራት አሳብ «ዲሲፕሊን» በሚል ቃል ተገልጾአል።) ዲሲፕሊን የሚለው ቃል ሁለት ትርጉሞች አሉት። አንደኛው ለመጥፎ ተግባር መቀጣትንና የሚያሳይ ሲሆን፥ ጸሐፊው በዚህ ክፍል ለማስተላለፍ የፈለገው ይህንን መልእክት አይደለም፡፡ ሌላኛው ትርጉም ማረም ማሠልጠን ወይም ማጠናከር ነው፡፡ ጸሐፊው ለማስተላለፍ የፈለገው መልእክት ይሄኛው ነው። እግዚአብሔር መንፈሳዊ ሩጫችንን በአግባቡ እንወጣ ዘንድ እኛን የሚያርምበትና ቀዳሚ የመጀመሪያው መንገድ መከራ ወደ ሕይወታችን እንዲመጣ ማድረግ ነው። ይህ በሚገባ እንድንሮጥ የሚያዘጋጀን ከመሆኑም በላይ፥ ጸሐፊው ይህ የእግዚአብሔር ልጆች መሆናችንን የሚያሳይ መሆኑን ያስረዳል። እግዚአብሔር ለሕይወታችን የግል ትኩረት ሰጥቶ መንፈሳዊ ሩጫችንን በሚገባ እንሮጥ ዘንድ ያዘጋጀናል።

ሰ) ብዙውን ጊዜ በሩጫው ውስጥ እጆቻችንና እግሮቻችን ይዝላሉ። ነገር ግን ድካም ወይም የእግር ሕመም ሳይሰማን ሩጫችንን ለመቀጠል እንድንችል በጽናት መበርታት እንዳለብን ተገልጾአል። ዋናው ነገር ሩጫውን መጀመሩ ብቻ አይደለም። ከእግዚአብሔር እጅ ሽልማት እንድንቀበል ሩጫችንን መጨረስ አለብን።

የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) መንፈሳዊ ሕይወትህን በአዲስ አበባ ስታዲዮም ውስጥ ከሚካሄደው የሩጫ ውድድር ጋር አነጻጽር፡፡ ሀ) በመንፈሳዊ ስታዲየም ውስጥ በምትሮጥበት ጊዜ እያጨበጨቡ ሞራል የሚሰጡህን ምስክሮች ዘርዝር። ለ) ከሩጫው የሚያደናቅፉህን አንዳንድ ነገሮች ዝርዝር፡ ሐ) በሕይወትህ ውስጥ እንድትወድቅ የሚታገሉህ አንዳንድ ኃጢአቶች ምን ምንድን ናቸው? መ) እግዚአብሔር እንደ ሥቃይ፥ መከራ ወይም ስደት ያሉትን ነገሮች በመጠቀም ሕይወትህን ለሩጫው ያዘጋጀው እንዴት ነው? ሠ) የክርስቶስ ሕይወት በተሻለ ሁኔታ እንድትሮጥ የሚያበረታታህ እንዴት ነው? ከዚህ ሩጫ ምን ትማራለህ?

(ማብራሪያው የተወሰደው በ ኤስ.አይ.ኤም ከታተመውና የአዲስ ኪዳን የጥናት መምሪያና ማብራሪያ፣ ከተሰኘው መጽሐፍ ነው፡፡ እግዚአብሔር አገልግሎታቸውን ይባርክ፡፡)

ክርስቶስን ለመከተል እምነት ወሳኝ ነው (ዕብ. 11፡1-39)

ብዙውን ጊዜ በክርስቶስ ማመን ምን ማለት እንደሆነ ሰዎች የተሳሳተ አመለካከት አላቸው። ብዙዎቻችን ስለ እውነታው ትክክለኛነት በሚያስረዳው እእምሮአዊ እውቀት ላይ እናተኩራለን። ስለሆነም አንድ ሰው በክርስቶስ እንዲያምን በምንጠይቅበት ጊዜ፥ «ክርስቶስ ለኃጢአትህ እንደ ሞተ እመን» ማለታችን ነው። ነገር ግን በክርስቶስ ማመን እርሱ በሚፈልገው መንገድ መጓዝን እንደሚጠይቅ አንገነዘብም። ከዚህም የተነሣ፥ ብዙ ሰዎች በክርስቶስ እናምናለን ቢሉም፥ ሕይወታቸው ግን አይለወጥም። ብዙ ሰዎች በአእምሮአቸው የሚረዱትን ወይም እሑድ እሑድ ወደ ቤተ ክርስቲያን ሲሄዱ የሚናገሩትን ነገር በአኗኗራቸው አያንጸባርቁም። አይሁዳውያን አማኞች ይኸው ተመሳሳይ ችግር ገጥሟቸው ነበር። አንዳንዶቹ አምልኮአቸውን፥ ከአሕዛብ አማኞች ጋር የነበራቸውን ግንኙነት ሳይቀይሩ፥ ክርስቶስ ለኃጢአታቸው እንደ ሞተ ይናገሩ ነበር። በመሆኑም የዕብራውያን መልእክት ጸሐፊ በምዕራፍ 11 ውስጥ እውነተኛ እምነት ሁልጊዜም በሰዎች አኗኗር ላይ ለውጥ እንደሚያስከትል ከብሉይ ኪዳን ምሳሌዎችን ጠቅሶ ያብራራል። የሚያድን እምነት እንዲኖረን ከተፈለገ አእምሮአዊው እውቀት ወደ ተግባር መለወጥ አለበት።

ሀ) የእውነተኛ እምነት ገለጻ፡ “እምነትም ተስፋ ስለምናደርገው ነገር የሚያስረግጥ፥ የማናየውንም ነገር የሚያስረዳ ነው።” እምነት እንዲኖር ከተፈለገ፥ ሦስት ነገሮች መኖር አለባቸው። በመጀመሪያ፥ እግዚአብሔር ስለዚሁ ነገር የተስፋ ቃል መስጠት አለበት። እግዚአብሔር አንድ ነገር እንደሚከሰት እስካልተነገረ ድረስ፥ በዚህ ጉዳይ ላይ እምነት ሊኖረን አይችልም። እግዚአብሔር ይህንን ነገር እንደሚያደርግልን ተስፋ ልናደርግ ወይም ልንመኝ እንችላለን። ለምሳሌ፥ እግዚአብሔር መንግሥተ ሰማይ እንዳለች ስለተናገረ መንግሥተ ሰማይ እንዳለች እናምናለን። በመሆኑም ለምድራዊ ጥቅማ ጥቅሞች ብቻ ሳይሆን ለመንግሥተ ሰማይ ሕይወት በመዘጋጀት የዕለት ተዕለት ኑሮአችንን እንገፋለን።

(ማስታወሻ፡ አንዳንድ ሰዎች ይህንን የእምነት ገጽታ በመሳት እግዚአብሔር በግልጽ ተስፋ ያልሰጠው ነገር እንደሚፈጸም ማመናቸው እውነተኛ እምነት እንዳላቸው የሚያሳይ መሆኑን ይናገራሉ። ለምሳሌ፥ የቤተ ክርስቲያኒቱ ሽማግሌዎች እግዚአብሔር ትልቅ የቤተ ክርስቲያን ሕንጻ ለመገንባት የሚያስችል ገንዘብ እንደሚሰጣቸው በማመን ከእግዚአብሔር ግልጽ ማረጋገጫ ሳይቀበሉ ሥራውን ይጀምራሉ። በሥራው ሂደት የነበራቸው ገንዘብ ሕንጻው ከመጠናቀቁ በፊት ያልቃል። በዚህም ጊዜ በጅምር የቀረውን ሕንጻ እየተመለከተ ኅብረተሰቡ ያላግጥባቸዋል፤ ይሳለቅባቸዋል። እነርሱም ምንተ እፍረታቸውን ወደ ተለያዩ ሰዎች በመሯሯጥ ገንዘብ ይለምናሉ። ይህ አጉል ድፍረት እንጂ እምነት አይደለም። በመሆኑም እኛ እምነት ነው በምንለውና የእግዚአብሔርን ምሪት ባልተቀበልንበት ተግባር ሳቢያ የእግዚአብሔርን ስም እናሰድባለን። እግዚአብሔር ለአንድ ነገር ያለውን ምሪት በተለያዩ መንገዶች ሊገልጽ ይችላል። እርሱ በልባችን ውስጥ አንድን ነገር ለማከናወን መፍቀዱን ሊናገር ይችላል። ሌላ ጊዜ ደግሞ በቃሉ አማካኝነት ሊደርስ ይችላል። ለጠቅላላይቱ ቤተ ክርስቲያን ኃላፊነት የተጣለብን ሽማግሌዎች ከሆንን፥ እግዚአብሔር ፈቃዱ የሆነውን ነገር መንፈሳውያን ለሆኑት ሽማግሌዎች ሊናገር ይችላል። እነርሱም ፈቃዱን በመሻት በውሳኔው ይስማማሉ።)

ሁለተኛ፥ እምነት አለ የሚባለው እምነት የተጣለበት ነገር ሳይታይ ሲቀር ነው። ማንም ሰው ከበሽታው ከተፈወሰ በኋላ እግዚአብሔር ያድነኛል ብሎ ማመን አያስፈልገውም። እምነቱ የሚያስፈልገው ፈውሱ ከመምጣቱ በፊት ነው። መንግሥተ ሰማይ ከደረስን በኋላ ስለ መንግሥተ ሰማይ መኖር ማመን አያስፈልገንም። ምክንያቱም በገዛ ዓይኖቻችን እናያታለንና። ስለ መንግሥተ ሰማይ እምነት የሚያስፈልገው አሁን ነው። ምክንያቱም እኛ ባናያትም፥ እግዚአብሔር መንግሥተ ሰማይ እንዳለች ነግሮናልና።

ሦስተኛ፥ እምነት ሊኖር የሚችለው እግዚአብሔር በሰጠን የተስፋ ቃሎች ላይ በእርግጠኝነት በመመሥረት አኗኗራችንን ልንለውጥ ነው። ጸሐፊው በዚህ ምዕራፍ ውስጥ አጽንኦት ሰጥቶ የሚናገረው ስለዚሁ እምነት ነው።

የውይትት ጥያቄ፡- ሀ) እግዚአብሔር የአንተን እምነት ተጠቅሞ ያልተጠበቀ ተግባር የፈጸመበትን ሁኔታ በምሳሌነት ጥቀስ። በዚህ ጊዜ እነዚህ የእምነት ክፍሎች የታዩት እንዴት ነው? ለ) አንዳንድ ክርስቲያኖች እምነት አለን በሚል የሞኝነት ተግባራትን በምሳሌነት ግለጽ። በዚህ ሁኔታ ውስጥ የተፈጸመው ስሕተት ምንድን ነው? ከእነዚህ ሦስት የእምነት አላባውያን የጎደለው ምንድን ነው?

ለ) የድል ነሺ እምነት ምሳሌዎች (ማስታወሻ፡ የዕብራውያን መልእክት ጸሐፊ፥ እምነት ምን እንደሆነና በሕይወታችን ውስጥ እንዴት መታየት እንዳለበት በአይሁዶች ዘንድ ታላቅ ግምት የሚሰጣቸውን አብርሃምንና ሙሴን ለማብራሪያነት ይጠቀማል።)

ጸሐፊው በብሉይ ኪዳን የነበሩ ሰዎች እምነታቸውን እንዴት እንደ ገለጹና እግዚአብሔርም እንደ ሸለማቸው ሲገልጽ፥ ሀ) ምን ዓይነት እውነታ እንዳመኑ፥ ለ) ከዚሁ እምነት የተነሣ ምን ዓይነት ኑሮ እንደ ኖሩ፥ እና ሐ) የእምነታቸው ውጤት ምን እንደሆነ ያብራራል።

  1. በፍጥረት ማመን፡- ማናችንም እግዚአብሔር ዓለምን ሲፈጥር ስላልተመለከትን፥ ይህንን እውነት በእምነት መቀበል አለብን። ምክንያቱም እግዚአብሔር ዓለምን እንደ ፈጠረ፥ በዙሪያችን ያለውን ሁሉ በትእዛዙ ካለመኖር ወደ መኖር እንዳመጣ ይናገራል። ዓለም የዝግመተ ለውጥ (ኢቮሉሽን) ውጤት ናት የሚሉ ብዙ ሳይንቲስቶች ቢኖሩም፥ በእግዚአብሔር ቃል ላይ ያለን እምነት የሳይንቲስቶችን አሳብ በመቃወም መጽሐፍ ቅዱስን እንድናምን ይገፋፋናል።
  2. አቤል፡- እምነት አቤል እግዚአብሔርን እንዲታዘዝና በእርሱ ዘንድ ተቀባይነት ያለውን መሥዋዕት እንዲያቀርብ አድርጎታል። ይህም እግዚአብሔርን ባለመታዘዝ እምነት እንደሌለው ከገለጸው ከወንድሙ ቃየን የተለየ ነበር።
  3. ሄኖክ፡- እንደ ጎረቤቶቹ ላለመኖር በመወሰኑና ከእግዚአብሔር ጋር የግል ኅብረት በመፍጠሩ እምነቱን አሳይቷል። ከዚህም የተነሣ፥ እግዚአብሔር ሳይሞት በፊት ወደ መንግሥተ ሰማይ ወስዶታል።
  4. ኖኅ፡- እግዚአብሔር የጥፋት ውኃ እንደሚመጣ የነገረውን የተስፋ ቃል በማመን (ምንም እንኳን ዝናብ ባይታይም) መርከብ ሠርቶ እምነቱን አሳይቷል። ከዚያም የተነሣ፥ የተቀረው የሰው ልጅ በሙሉ ሲጠፋ እርሱና ቤተሰቡ ሊድኑ ችለዋል።
  5. አብርሃም፡- በተለያዩ መንገዶች እምነቱን አሳይቷል።

ሀ) ወደ አገሩ ወደ ዑር ሳይመለስ እንደ ዘላንና እንግዳ በመኖር። ምንም እንኳን እግዚአብሔር የከነዓንን ምድር እንደሚሰጠው የተስፋ ቃል ቢገባለትም፥ እርሱም ሆነ ልጁ ወይም የልጅ ልጁ ወደ ከነዓን አልገቡም። ነገር ግን እምነት እግዚአብሔር ተስፋ የገባላቸው የተሻለች የመንግሥተ ሰማይ ከተማ እንዲመለከቱ ዓይኖቻቸውን አቅንቶላቸው ነበር።

ለ) ምንም እንኳን የእርሱ እና የሣራ እድሜ ከማርጀቱ የተነሣ ልጅ የሚወልድበት ጊዜ ቢያልፍም፥ እግዚአብሔር ልጅ እንደሚሰጠው በማመን።

ሐ) የተስፋ ቃል ልጅ የነበረውን ይስሐቅን በመሠዋት። አብርሃም ይህንን ሊያደርግ የቻለው እግዚአብሔር ይስሐቅ የቤተሰቡን ዘር እንደሚቀጥል የሰጠውን የተስፋ ቃል እንደሚጠብቅና በቃሉም መሠረት እግዚአብሔር ለአብርሃም የገባቸውን የተስፋ ቃሎች እንደሚወርስ በመተማመን ነበር። በመሆኑም እግዚአብሔር ከሙታን እንደሚያስነሣው እርግጠኛ ነበር።

  1. ይስሐቅና ያዕቆብ፡- ከአብርሃምና ከእግዚአብሔር የተቀበሏቸውን በረከቶች በማስተላለፍ እምነታቸውን አሳይተዋል።
  2. ዮሴፍ፡- ከግብጽ ይልቅ ከነዓን የበረከት አገር መሆኗን በማመንና ሥጋው ከግብጽ ይልቅ ከነዓን እንዲቀበር በመጠየቅ እምነቱን አሳይቷል።
  3. የሙሴ ወላጆች፡- የፈርዖንን ትእዛዝ ጥሰው ሙሴን ባለመግደላቸው እና የገዛ ሕይወታቸውን ከአደጋ ላይ በመጣላቸው፥ እግዚአብሔር ልዩ የሆነ ልጅ እንደ ሰጣቸው ማመናቸውን ገልጸዋል።
  4. ሙሴ፡- በተለያዩ መንገዶች በእግዚአብሔር ላይ የነበረውን እምነት ገልጾአል።

ሀ) ካሳደጉት ግብጻውያን ገዢዎች ይልቅ የአይሁዳውያን ባሮች ወገን መሆኑን በመግለጽ እምነቱን አሳይቷል። የዕብራውያን መልእክት ጸሐፊ ይህ ሙሴ ከምድራዊ ምቾት ይልቅ እግዚአብሔርን (ክርስቶስ) እና የእግዚአብሔርን ሽልማት መምረጡን ያሳየበት መንገድ እንደሆነ ገልጾአል።

ለ) ሙሴ በኃያሉ አምላክ ላይ እምነት ስለነበረው ታላቁ ፈርዖንን ሊጋፈጠው መረጠ።

ሐ) ሙሴ የእግዚአብሔርን የሞት መልአክም ሆነ ቀደም ሲል በተመሳሳይ ሁኔት የተፈጸመ ተአምር ባያይም፥ በዕለተ ፋሲካ የእግዚአብሔርን ትእዛዛት ተግባራዊ ለማድረግ ወስኗል።

  1. የእስራኤልም ልጆች በሚከተሉት መንገዶች እምነታቸውን ገልጸዋል።

ሀ) እግዚአብሔርን ታዝዘው ቀይ ባህር ውስጥ በመግባታቸው። በዚህ ጊዜ እነርሱ በደረቅ መሬት ላይ ሲጓዙ፥ ግብጾቹ ግን በባህሩ ውስጥ ሰጥመዋል።

ለ) የሞኝነት ትእዛዝ የሚመስለውን የእግዚአብሔርን ቃል ተቀብለው በኢያሪኮ ዙሪያ ዞረዋል። እግዚአብሔርም የኢያሪኮን ቅጥር በማፍረስ የተስፋ ቃሉን ፈጽሞላቸዋል።

  1. ረዐብ፡– ይህች ሴት ጋለሞታ ብትሆንም፥ ስለ እግዚአብሔር የነበራትን እውቀት በመታመን ሕይወቷን አድናለች። ይህም ሊሆን የቻለው ከአይሁዶች ጋር በመተባበር ሰላዮቹን በመደበቅ ነው።
  2. ማጠቃለያ፡– ጸሐፊው በዕብ. 11፡32-35 በብሉይ ኪዳን ታሪክ ውስጥ እያሌ ክስተቶችንና ሰዎችን ይዘረዝራል። ይህም ታሪክ እግዚአብሔር በተለያዩ ሰዎች እምነትና ተግባራት ሳቢያ ተአምራት መሥራቱን የሚያመለክት ታሪክ ነው። ጸሐፊው ይህንን ያደረገው ለአይሁዳውያን ክርስቲያኖች የብሉይ ኪዳን ጀግኖቻቸው ሁሉ ታላቅነታቸውን ያገኙት ከእምነታቸ የተነሣ መሆኑን ለማስገንዘብ ነው። ለእግዚአብሔር ታላላቅ ሥራዎች እንዲሠሩ ያስቻላቸውም ይኸው እምነታቸው ነበር። እግዚአብሔር የሰጠውን የተስፋ ቃል ተቀብለው ተግባራዊ ማድረጋቸው ተአምራዊ ውጤቶችን አስገኝቶላቸዋል።

የውይይት ጥያቄ፡– ከራስህ ገጠመኝ፥ በእግዚአብሔር ላይ የጣልከው እምነት ታላቅ ውጤት ያስገኘበትን ሁኔታ ግለጽ።

ሐ) በምድር ላይ እምነት ስደትንና መከራን እንጂ ድል እንደማያስገኝ የሚያመለክቱ ማብራሪያዎች። ብዙውን ጊዜ ስለ እምነት በምናስብበት ወቅት፥ አእምሮአችን እምነት በሚያስገኛቸው ተአምራት ላይ ያተኩራል። በመሆኑም በዕብራውያን ምዕራፍ 11 የመጀመሪያው ክፍል ላይ አጽንኦት እንሰጣለን። ነገር ግን እምነት ሁልጊዜ የምንፈልገውን ተአምር ላያመጣልን ይችላል። በአብዛኛው እዚህ ምድር ላይ ጊዜያዊ ሥቃይንና መከራን ወይም ሞትን እንድንጋፈጥ ያደርገናል።

ጸሐፊው ይህንን ያልተሟላ የእምነት ገጽታ ለማሳየት፥ ከብሉይ ኪዳን ታሪክ፥ እንዲሁም በብሉይ ኪዳን መጨረሻና በአዲስ ኪዳን መጀመሪያ አካባቢ አይሁዶች ነጻነታቸውን ለማግኘት ጦርነትን ባደረጉባቸው ጊዜያት የተከሰቱትን ሁኔታዎች ይዘረዝራል። (በዚህ ወቅት የተፈጸሙትን አንዳንዶቹን ነገሮች ለመመልከት በአዲስ ኪዳን ቅኝት ክፍል አንድ፥ ትምህርት አንድ ላይ የተሰጠውን ትምህርት አንብብ።) እምነትና ታዛዥነት በእግዚአብሔር ልጆች ላይ ያስከተሏቸው አንዳንድ ችግሮች ምን ምን ነበሩ?

  1. ሥቃይ፥ እምነታቸውን በመካድ ከዚህ ሥቃይ ሊያመልጡ ይችሉ ነበር።
  2. የጓደኞቻቸውና የጎረቤቶቻቸው መሳለቂያ መሆን
  3. እስራት፥
  4. ሞት፣
  5. ድህነት፥ ይህም ቤቶቻቸውና ንብረቶቻቸውን ተነጥቀው በዋሻዎች ውስጥ እንዲኖሩ አድርጓቸዋል።

ጸሐፊው የእግዚአብሔር ሰው ማለት ምን ማለት እንደሆነ በመግለጽ ይህንን ክፍል የሚያጠቃልልበትን ሁኔታ መመልከት ጠቃሚ ነው። እግዚአብሔር በሚመርጥበት ጊዜ እምነት ተአምርን ወይም ታላቅን ድል ሊያስገኝ ይችላል። ብዙውን ጊዜ ግን ስደትንና መከራን ያስከትላል። በዚህም ጊዜ፥ ድል የሚገኘው ከትንሣኤ በኋላ በመንሥተ ሰማይ ይሆናል። በዕብራውያን 11 ውስጥ የተጠቀሱት ሁለቱም ወገኖች እምነት ነበራቸው። ልዩነቱ የእግዚአብሔር ምርጫ ነበር። እርሱ አንዳንዶችን ሲያድን (እንደ ጴጥሮስ፥ የሐዋ. 12፡3–13)፥ ሌሎች ደግሞ መከራን እንዲጋፈጡ ፈቅዷል። (እንደ ያዕቆብ፥ የሐዋ. 12፡2)። ብዙም ሳይቆይ የእነዚህ አይሁዳውያን ክርስቲያኖች እምነት የሚፈተንበት ሰዓት ይመጣ ነበር። አይሁዳውያን ወገኖቻቸው ስደትን በሚያበዙባቸው ወቅት በክርስቶስ ላይ የነበራቸውን እምነት ይተዉ ይሆን? ወይስ እምነታቸውን ከመካድ ይልቅ ለጊዜው በማይታያቸው የመንግሥተ ሰማይ ተስፋ ላይ ዓይኖቻቸውን ተክለው ስደትን ለመቀበል የመረጡትን ጀግኖች ምሳሌነት ይከተሉ ይሆን? እግዚአብሔር ዓለም አልተገባኝም ብለው በስደት የጸኑትን ሰዎች በከፍተኛ ደረጃ አክብሮአቸዋል። እኛስ በእምነታችን የእነዚህ የእምነት ጀግኖች ቡድን አባላት ነን?

የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) የእምነት ሕይወት አሁን ስደትን በኋላ ደግሞ ድልን እንደሚያስገኝ ከማሰብ ይልቅ፥ ብዙውን ጊዜ አሁን ድል እንዲያስገኝልን የምንፈልገው ለምንድን ነው? ለእንዲህ ዓይነቱ የሚዛናዊነት መጓደል ከርስቲያኖች የጠበቁት ነገር በማይሳካበት ወቅት (ከበሽታ ወይም ከስደት ሊተርፉ በማይችሉበት ወቅት) እምነታቸው እንዲናጋ የሚያደርገው እንዴት ነው? ሐ) እግዚአብሔር እምነታችንን በማክበር ነፃ የሚያወጣን ጊዜ ይልቅ ነገሮች እንደጠበቅን በማይሆኑበት ጊዜ (በሽታ፥ የቤተሰብ ሞት፥ ስደት) በታማኝነት መጽናቱ እንዴት የበለጠ እምነትን እንደሚጠይቅ ግለጽ።

(ማብራሪያው የተወሰደው በ ኤስ.አይ.ኤም ከታተመውና የአዲስ ኪዳን የጥናት መምሪያና ማብራሪያ፣ ከተሰኘው መጽሐፍ ነው፡፡ እግዚአብሔር አገልግሎታቸውን ይባርክ፡፡)

እስከ መጨረሻው ጸንቶ ስለ መገኘት የቀረበ ጥሪ (ዕብ. 10፡19–39)

የዕብራውያን ጸሐፊ ይህንን የመጨረሻ ክፍል የሚጀምረው ወደ እግዚአብሔር መቅረብ እንዳለብን፥ ይህ ካልሆነ ግን ከእምነት ርቀን በመቅበዝበዝ የእግዚአብሔርን ፍርድ እንደምንቀበል በማስጠንቀቅ ነው።

ሀ. በግላዊ እና በቅርብ ግንኙነት ወደ እግዚአብሔር መቅረብ አለብን። የክርስቶስ ሞት ኃጢአተኛ ሰዎችን ከተቀደሰው አምላክ የሚለየውን መጋረጃ ስላስወገደው እና ክርስቶስም አሁን በሰማይ በሊቀ ካህንነት እያገለገለ ስለሆነ፥ በጸሎት እግዚአብሔር ወደሚገኝበት ስፍራ የመቅረብ ድፍረት አለን። እግዚአብሔር ወደሚገኝበት ቦታ በድፍረት ለመቅረብ እራት ነገሮች ያስፈልጉናል፡

  1. ንጹህ ልብ ወይም ለእግዚአብሔር እውነተኛ ፍቅር ያለው እና ኢየሱስን ደስ ለማሰኘት የሚፈልግ ልብ። እንዲህ ዓይነቱ ልብ ሰዎችን ለማስደነቅ በመሻት የግብዝነትን ተግባር እያከናውንም። ይህ ሙሉ በሙሉ ለኢየሱስ ክርስቶስ ታማኝ የሆነ ልብ ነው።
  2. ሙሉ የእምነት ማረጋገጫ፥ ክርስቶስ ለእኛ ሲል እንደ ሞተ ሙሉ በሙሉ ማመን። ይህም ወደ እግዚአብሔር ዘንድ እንድንቀርብ መብትን ይሰጠናል። እንዲህ ዓይነት እምነት ልባችን በጥርጣሬ እንዲሞላ፥ የራሳችንን ጥረት እንድንጨምር ወይም ክርስቶስ ይቀበለን ዘንድ እርሱን ለማስደሰት እንድንሞክር እያደርገንም።
  3. ከክፉ ሕሊና ለመንጻት ልባችንን ተረጭተን። ይህ ክርስቶስ የኃጢአታችንን ዋጋ በመስቀል ላይ እንደከፈለ እና እግዚአብሔርም ይቅር እንዳለንና ንጹሐን አድርጎ እንደሚቀበለን እና መገንዘባችንን ያሳየናል። እንዲሁም፥ የእግዚአብሔር ልጆች ከመሆናችን የመነጨው ግንኙነት ለኃጢአት የማይቋረጥ እንደሆነና ኃጢአታችን በእግዚአብሔር ዘንድ ይቅርታ እንደተደረገለት መረዳታችንን ያሳያል።
  4. ሰውነታችንን በጥሩ ውኃ ታጥበን። ጸሐፊው ለአዲስ ኪዳን መርሆ የብሉይ ኪዳንን ምሳሌ ሲሰጥ እንመለከታለን። በብሉይ ኪዳን ዘመን፥ ካህኑ በቤተ መቅደሱ ገብቶ ከማገልገሉ በፊት በነሐስ ሳህን ውስጥ በተቀመጠው ውኃ እጁን መታጠብ ያስፈልገው ነበር። ይህም ቅዱሱን አምላክ ለማገልገል በሚዘጋጁበት ወቅት ከኃጢአት መንጻታቸውን በተምሳሌትነት ያሳይ ነበር። በተመሳሳይ ሁኔታ፥ ወደ እግዚአብሔር በምንቀርብበት ጊዜ እኛም ኃጢአተኝነትን ለእግዚአብሔር በመናዘዝ ልንታጠብ ይገባል። ክርስቶስ በመስቀል ላይ የኃጢአታችንን ዋጋ ስለከፈለ፥ በእግዚአብሔር ችሎት ፊት ይቅር ተብለናል። ነገር ግን ከእግዚአብሔር ጋር ግልጽ ግንኙነት ይኖረን ዘንድ ኃጢአታችንን በኑዛዜ ውኃ ታጥበን እናጠራዋለን። (ማስታወሻ፡ ጸሐፊው በዚህ ስፍራ ስለ ጥምቀት ማስተማሩ አይደለም። እዚህ ላይ ለመግለጽ የፈለገው ከንስሐ እና ኃጢአትን ከመናዘዝ ስለሚመጣው መንጻት ነው)

ለ. እንዳይነቃነቅ የተስፋችንን ምስክርነት እንጠብቅ። ይህ ተስፋ ወንጌል ነው። ይህም መዳናችንን ብቻ ሳይሆን በመንግሥተ ሰማይ እየተጠበቅን መሆናችንን የሚያሳይ ትምህርት ነው። በመሆኑም ያመንበትን እውነት ፍርሀት እንዲነጥቅብን መፍቀድ የለብንም። ነገር ግን ዓይኖቻችንን በሰማይ ላይ ተክለን በዚያ የሚጠባበቁንን ነገሮች ልናስታውስ ይገባል።

ሐ. ለፍቅር እና ለመልካምም ሥራ እንድንነቃቃ እርስ በርሳችን እንተያይ። እያንዳንዱ አማኝ የአማኞች ኅብረት አካል መሆን ይኖርበታል። በዚህ ውስጥ እያንዳንዱ አማኝ ለመንፈሳዊ እድገቱ ተጠያቂነት ይኖረዋል። እነዚህ የቅርብ ጓደኞቻችን በሚገባ ሊያውቁን እና ድክመታችንን ሊገነዘቡ ይገባል። መውደቅ ስንጀምርም በመንፈሳዊ ሕይወታችን እንድንበረታ ሊያደፋፍሩን ያሻል። እማኞች እንደ መሆናችን፥ ለእራሳችን እምነት ብቻ ሳይሆን ለሌሎችም ወገኖች ኃላፊነት አለብን። ሁሉም አማኞች በሕይወታቸው እንዲያድጉ፥ እንዲሁም እግዚአብሔርን በሚያስከብር መንገድ እንዲመላለሱ መርዳት ይኖርብናል።

መ. ለአምልኮ መሰባሰብ አለብን። አንዳንድ ምሁራን ከስደት ፍርሃት የተነሣ አንዳንድ አማኞች ወደ ቤተ ክርስቲያን ላለመሄድ ወስነው እንደነበር ይናገራሉ። እናም ቤታቸው ውስጥ ይቀመጣሉ። ሌሎች ደግሞ አይሁዳውያን አማኞች ከአሕዛብ ክርስቲያኖች ጋር እንዳይተባበሩ የሚቀርብባቸውን ትችትና ስደት በመፍራት በአይሁዳውያን የኅብረት ቡድኖች ተወስነው ለመቅረት ያስባሉ። እነዚህ ሁለቱ ክርስቲያኖች ለስደት የሰጧቸው ምላሾች ትክክል አልነበሩም። ምክንያቱም የክርስቶስ አካል ተባብሮ ይጸና ዘንድ አማኞቹ ሁሉ ተሰባስበው እግዚአብሔርን ሊያመልኩ እና እርስ በርሳቸው ሊበረታቱ ይገባል።

የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) ከእምነታችን እንዳንወድቅ እነዚህ አራት ነገሮች መንፈሳዊ ሕይወታችንን ለማጠናከር የሚያግዙት እንዴት ነው። ለ) ስደት ወይም ችግሮች በሚመጡበት ጊዜ ሳትሰናከል ጸንተህ ትቆም ዘንድ እነዚህ አራት ነገሮች የሕይወትህ አካላት እንዲሆኑ ምን እያደረግክ ነው?

ጸሐፊው በእምነታችን እንጸና ዘንድ ልናደርጋቸው የሚገቡንን አዎንታዊ ነገሮች መዘርዘሩን አቋርጦ፥ ሌላ ጠንካራ የማስጠንቀቂያ ምንባብ ያቀርባል። አይሁዳውያን አማኞች በክርስቶስ ላይ ያላቸውን እምነት ትተው ከአሕዛብ አማኞች ጋር መሰባሰባቸውን ቢያቆሙ፥ ይህ ኃጢአት ይሆንባቸዋል።

ጸሐፊው የኃጢአት ይቅርታ የሚገኘው ከክርስቶስ ብቻ መሆኑን ገልጾአል። እነዚህ ሰዎች ክርስቶስን ከተዉት፥ ሌላ የኃጢአትን ይቅርታ የሚያገኙበት መንገድ አይኖራቸውም ነበር። ጸሐፊው በክርስቶስ ላይ የነበረውን እምነት የካደ ሰው፥ «የእግዚአብሔርን ልጅ የረገጠ፥ ያንንም የተቀደሱበትን የኪዳኑን ደም እንደ እርኩስ ነገር የቆጠረ የጸጋውንም መንፈስ ያግፋፋ» ሲል ይገልጸዋል። አሮጌውን ኪዳን መተው ከፍተኛ ቅጣት የሚያስከትል ከሆነ፥ ይህንን ታላቅ የመዳን መንገድ ቸል ማለት ደግሞ ከዚያ የከፋ ቅጣት ያስከትል ነበር። የክርስቶስ ደም ኃጢአታቸውን ካልሸፈነው፥ በሕያው እግዚአብሔር እጆች ላይ ወድቀው ፍርድን ይቀበላሉ።

የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) እምነታችንን ለመካድ በምንፈተንበት ጊዜ በአመዛኙ ስለ እግዚአብሔር ባህሪ የምንዘነጋው ምንድን ነው? ለ) እግዚአብሔር እምነታቸውን የሚክዱ ሰዎችን እንደሚቀጣ ማወቁ በእምነታችን እንድንጸና የሚያግዘን እንዴት ነው? ሐ) እምነታቸውን የሚክዱ ሰዎች እንዴት ክርስቶስን በእግራቸው እንደሚረግጡት፥ የክርስቶስን ሞት እንደ ከንቱ ነገር እንደሚቆጥሩና መንፈስ ቅዱስን እንደሚያግፋፉ ግለጽ።

ሠ. እግዚአብሔር ከዚህ በፊት በሕይወታችን ውስጥ እንዴት እንደሠራ ማስታወስ ይኖርብናል። ጸሐፊው እምነታቸውን ለመካድ የሚፈተኑት አይሁዳውያን አማኞች ቀደም ሲል ለክርስቶስ ምን ያህል እንደ ተሰደዱና ከሌሎች ተሰዳጅ አማኞች ጋር በእስር ቤት እንደ ተባበሩ ያስታውሳቸዋል። ክርስቶስ በሚመለስበት ጊዜ የቀድሞው የመሥዋዕትነት ሕይወታቸው ታላቅ ሽልማት ያስገኝላቸው ነበር። ነገር ግን እምነታቸውን ለመካድ ቢወስኑ፥ ይህ ሁሉ እርባና አይኖረውም ነበር።

(ማብራሪያው የተወሰደው በ ኤስ.አይ.ኤም ከታተመውና የአዲስ ኪዳን የጥናት መምሪያና ማብራሪያ፣ ከተሰኘው መጽሐፍ ነው፡፡ እግዚአብሔር አገልግሎታቸውን ይባርክ፡፡)

የክርስቶስ መሥዋዕት ከእንስሳት መሥዋዕቶች ይበልጣል (ዕብ. 9፡13-10፡18)

እስከአሁን ጸሐፊው ክርስቶስ የሚሻል ሊቀ ካህናት የእውነተኛ አምልኮ መሪ እንዲሁም ለምትበልጥ ሰማያዊ ቤተ መቅደስ ውስጥ የሚያገለግል መሆኑን ገልጾአል። በመቀጠልም፥ የዕብራውያን መልእክት ጸሐፊ የክርስቶስ መሥዋዕት በምድራዊ ቤተ መቅደሱ ውስጥ ከቀረቡት መሥዋዕቶች ሁሉ እንደሚበልጥ ያስረዳል። ጸሐፊው አይሁዳውያን ሊቃነ ካህናት ካቀረቧቸው መሥዋዕቶች የክርስቶስ መሥዋዕት ምን ያህል እንደሚበልጥ ለማሳየት የሚከተሉትን እውነቶች ገልጾአል፡

ሀ. ክርስቶስ እራሱን ስለ ሠዋና ሊቃነ ካህናት የእንስሳትን መሥዋዕት ያቀርቡ ስለነበር፥ የክርስቶስ መሥዋዕት ሊቃነ ካህናት በብሉይ ኪዳን ከሰዉአቸው መሥዋዕቶች ሁሉ ይበልጣል። ለስርየት ቀን ሊቃነ ካህናት የፍየሎች እና የኮርማዎችን ደም፥ እንዲሁም የጊደር አመድ እግዚአብሔር ለሕዝቡ ኃጢአት የሠጣቸው ጊዜያዊ የማንጫ መንገዶች ተምሳሌቶች ነበሩ። ነገር ግን መለኮታዊ እና ሰብአዊ የሆነው የእግዚአብሔር ልጅ ክርስቶስ የራሱን ደም ወደ ሰማይ አቀረበ። ክርስቶስ እንከን የለሽ እና ምንም ኃጢአት ያልተገኘበት ሆኖ ለሰው ልጆች ኃጢአት እራሱን ሠውቷል።

ለ. የክርስቶስ ደም የእንስሳት መሥዋዕቶች እንደሚያደርጉት ጊዜያዊ፥ ውጫዊና ሥርዓታዊ መንፃት ሳይሆን፥ ፍጹም መንጻትን በማስከተል ሰዎች ሕያው እግዚአብሔርን እንዲያመልኩ ነፃ አውጥቷቸዋል።

ሐ. ክርስቶስ እግዚአብሔር በአዳምና ሔዋን ውድቀት ጊዜ የመሠረተውን የአምልኮ መርሆ ከፍጻሜ አድርሷል። ይቅርታ የሚመጣው ደም ሲፈስ ወይም የአንዱ ሕይወት በሌላው ሲተካ ብቻ ነው። በብሉይ ኪዳን በእንስሳት ደም የኃጢአት ይቅርታ ይገኝ ነበር። የአምልኮ ስፍራ የሆነው የመገናኛው ድንኳን ሳይቀር በደም መርጨት መንጻት ያስፈልገው ነበር። ክርስቶስ ከእንስሳት ደም የከበረ ደሙን ባቀረበ ጊዜ በሰማያዊቷ ቤተ መቅደስ ውስጥ ይህንኑ የሚመስል ተግባር አከናውኗል።

መ. የክርስቶስ ደም በስርየት ቀን እንደሚቀርቡት የብሉይ ኪዳን መሥዋዕቶች ለአንድ ዓመት ብቻ የሚሠራ ሳይሆን፥ የእግዚአብሔርን ሕዝብ ሁሉ ለሁልጊዜ ያነጻል። በዚህም ዘላለማዊ ይቅርታን ያስገኝላቸዋል። እንደ አሮጌው የአምልኮ ሥርዐት መሥዋዕቶች በየቀኑ መቅረብ አያስፈልጋቸውም።

ክርስቶስ አንድ ጊዜ ብቻ መሞቱ በቂ ነው። የክርስቶስ መሥዋዕት የሰዎችን ኃጢአት የሚያነጻው ከሞቱ በኋላ ብቻ አይደለም። ነገር ግን ከመሞቱ በፊት በብሉይ ኪዳን ዘመን የነበሩትን የእግዚአብሔርን ሕዝብ ኃጢአትም ያነጻል። የእርሱ ደም በመጀመሪያው ኪዳን ሥር ለነበሩት እውነተኛ አማኞች ይቅርታን እና ነጻነትን ያስገኝላቸዋል።

ክርስቶስ ለኃጢአታችን ሁሉ ተገቢውን ዋጋ ከፍሏል። ስለሆነም እኛ ለኃጢአታችን የምንከፍለው ነገር አይኖረንም። አይሁዳውያን አማኞች የእንስሳት መሥዋዕት ለማቅረብ በመፈለጋቸው የክርስቶስን ሞት ዋጋ እያሳጡ ነበር። ዛሬም ብዙ ክርስቲያኖች ለኃጢአታቸው ዋጋ ለመክፈል በመፈለጋቸው የክርስቶስን ሞት ከንቱ ያደርጋሉ። (ለምሳሌ፥ ለቄስ መናዘዝ፥ ከሚገባ በላይ ማልቀስ፥ ደረትን መድቃት፥ የምነና ጉዞ ማድረግ፥ ወዘተ. . .)

ክርስቲያኖች ሆነን ሳለ ኃጢአት በምንሠራበት ጊዜ የእግዚአብሔርን ይቅርታ የምንጠይቀው ከሲኦል ዘላለማዊ ፍርድ ለማምለጥ አይደለም (1ኛ ዮሐ 1፡9)። የክርስቶስ ደም ቀድሞውኑ ኃጢአታችንን ሁሉ ሸፍኖታል። ቀደም ሲል ክርስቶስ የበፊቱን፥ የአሁኑን እና የወደፊት ኃጢአታችንን ሁሉ በደሙ ሸፍኖታል። አንድ አማኝ ለኃጢአቱ ይቅርታ በሚጠይቅበት ጊዜ ከእግዚአብሔር ጋር የነበረውን ኅብረት መልሶ ያገኘዋል። ይህም ኅብረት በኃጢአት ምክንያት ተቋርጦ የነበረው ነው።

ሠ. አይሁዳውያን ሊቀ ካህናት በመቶዎች ለሚቆጠሩ ዓመታት ለእግዚአብሔር ሕዝብ ይቅርታ ለማስገኘት በየዓመቱ ወደ ቅድስተ ቅዱሳኑ ሲገቡ ኖረዋል። ክርስቶስ ግን የእግዚአብሔርን ዕቅዶች ለመፈጸም ሁለት ጊዜ ብቻ መምጣት ያስፈልገዋል። ክርስቶስ መጀመሪያ ሲመጣ የእግዚአብሔር ሕዝብ የኃጢአት ይቅርታን አምጥቶላቸዋል። ዳግም በሚመለስበት ጊዜ ደግሞ ሀ) የእግዚአብሔርን ልጆች በመለወጥ እና በማክበር ደኅንነታቸውን ፍጹም ያደርገዋል። ለ) ለማመን በማይፈልጉት ላይ ፍርዱን ይገልጣል።

ረ. የብሉይ ኪዳን ሕግና የአምልኮ ሥርዓት ጊዜያዊ ሲሆኑ ክርስቶስ የጀመረው አዲሱ ኪዳን ግን ዘላለማዊ ነው፡፡ እንደ መገናኛው ድንኳን ሁሉ ሕጉ ወደፊት የሚመጡ የመልካም ነገሮች ጥላ ነበር። ጸሐፊው ይህን ሲል የብሉይ ኪዳን ሕግና የአምልኮ ሥርዓት ጊዜያዊ እና ዝቅተኛ ደረጃ የሚሰጠው መሆኑን መግለጹ ነበር። ይህም ለኃጢአተኞች የሚፈስሰውን የክርስቶስ ደም የሚያካትት የተሻለ እና የተሟላ የአምልኮ ሥርዓት እስኪመጣ ድረስ እግዚአብሔር ለሕዝቡ የሰጠው ሥርዓት ነበር። አዲሱ የእግዚአብሔር ፍጹም የአምልኮ ሥርዓት ከመጣ በኋላ የብሉይ ኪዳኑ ጊዜያዊ አምልኮ አስፈላጊ አልሆነም።

ሰ. የእንስሳት ደም የሰዎችን ኃጢአት የሚያነጻው ለጊዜው ብቻ ነበር። የክርስቶስ ሞት ግን የተሟላ፥ ዘላለማዊ መንጻትንና ይቅርታን ያስገኛል፡፡ የብሉይ ኪዳን የአምልኮ ሥርዓት የሚካሄደው በፍየሎች እና በኮርማዎች ደም ነበር። የእንስሳት መሥዋዕት በተደጋጋሚ መቅረቡ እንስሳ ለሰው ልጅ ኃጢአት ምትክ ሊሆን እንደማይችል ያመለክታል። አለዚያ ተከታታይ የእንስሳት መሥዋዕቶች ማቅረብን አስፈላጊ አይሆንም ነበር። የብሉይ ኪዳን መጻሕፍት ራሳቸው እግዚአብሔርን ለማርካት የእንስሳት መሥዋዕቶች መቅረባቸው በቂ እንዳልሆነ ያመለክታሉ (1ኛ ሳሙ. 15፡22፤ መዝ. 51፡17፤ ኢሳ. 1፡11፤ 66፡2-3)። ስለሆነም እግዚአብሔርን የሚያስደስት ሌላ ዓይነት መሥዋዕት ማቅረቡ የግድ ነበር። ክርስቶስ እግዚአብሔር የተሻለ መሥዋዕት እንዲቀርብለት የወጠነውን ዕቅድ በሁለት መንገዶች አሟልቷል። በመጀመሪያ፥ ሰውነቱን እንደ ፈቃደኛ ኃጢአት የሌለውና ታዛዥ መሥዋዕት አቅርቧል። ክርስቶስ ፍጹም ሰውና ፍጹም አምላክ በመሆኑ፣ የተሻለ መሥዋዕት ሊሆን በቅቷል። ሁለተኛ፥ ኢየሱስ አንድ ጊዜ ብቻ ለሰው ልጅ ኃጢአት ለመሞት መቻሉ እጅግ የሚበልጥ ነበር። ኢየሱስ ለሰው ልጆች ኃጢአት አንድ ጊዜ ብቻ ሊሞት መገደዱ ከሁሉ የተሻለ ነገር ነበር። ይኸው አንድ መሥዋዕት ኃጢአተኛ የነበሩት የእግዚአብሔር ልጆች በሙሉ ፍጹማን፥ ሙሉአን፥ በእግዚአብሔር ዘንድ ተቀባይነት ያላቸው ሊያደርጋቸው ችሏል።

ሸ. የእንስሳት መሥዋዕቶችን የማቅረቡ ሰብአዊ አገልግሎት ሊጠናቀቅ ባለመቻሉ ቀደም ሲል የነበሩት ሊቃነ ካህናት ተግባራቸውን ፈጽመው ሊቀመጡ አልቻሉም ነበር። ነገር ግን የክርስቶስ የመሥዋዕትነት አገልግሎት ለአንድ ጊዜ ስለተጠናቀቀ እና ሌላ ተጨማሪ መሥዋዕት ስለማያስፈልግ፥ ክርስቶስ በአብ ቀኝ ተቀምጧል። ከመሥዋዕቱ መቅረብ በኋላ የተከሰተው ሁኔታ እግዚአብሔር በክርስቶስ ፍጹም መሥዋዕት እንደረካ ያረጋግጣል። በመገናኛው ድንኳን ውስጥ ወንበር ስላልነበረ እና አገልግሎቱም ስላልተጠናቀቀ፥ ሰአሮጌው ኪዳን ዘመን ሊቀ ካህናቱ ሊቀመጥ አይችልም ነበር። ሊቀ ካህናታችን ኢየሱስ ግን በእግዚአብሔር ቀኝ ሊቀመጥ ችሏል። እራሱን በመስቀል ላይ ለእግዚአብሔር ካቀረበ በኋላ፥ ክርስቶስ ተጨማሪ እንስሳትን ወይም እራሱን እንደገና መሠዋት አላስፈለገውም፤ ምክንያቱም ደሙ የሰውን ልጆች ኃጢአት በሙሉ ያነጻልና። ክርስቶስ በእግዚአብሔር ቀኝ ተቀምጦ በሚገዛበት በአሁኑ ወቅት እግዚአብሔር ጠላቶቹ ለክርስቶስ እስኪገዙለት ድረስ መሥራቱን ይቀጥላል። በአዲስ ኪዳን ውስጥ ክርስቶስ በሰማይ ቆሞ የምንመለከትበት ብቸኛ ስፍራ ከልጆቹ መካከል ሊሞት የነበረውን አንድ ሰው ወደ መንግሥተ ሰማይ ለመቀበል ብቻ ነው (የሐዋ. 7፡55)።

ጸሐፊው በመልእክቱ ማጠቃለያ ላይ በብሉይ ኪዳን ውስጥ ከተጻፉት የአዲስ ኪዳን ተስፋዎች ሁለት የመጨረሻ ማረጋገጫዎችን ያቀርባል። እነዚህም በአሁኑ የአምልኮ ሥርዓት የእንስሳት መሥዋእቶች ለምን እንደማያስፈልጉ የሚያስረዱ ናቸው (ኤር. 31፡33)። በመጀመሪያ፥ በአዲስ ኪዳን የእግዚአብሔር ቃል በሕዝቡ ልብ ላይ ስለሚጻፍ፥ ሕዝቡ እግዚአብሔርን ለመታዘዝ ይፈልጋሉ፥ ሁለተኛ፥ እግዚአብሔር የሕዝቡን ኃጢአት ይቅር ለማለት ቃል ገብቷል። እግዚአብሔር ይቅርታን ስለሰጠ የእንስሳት መሥዋዕት ማቅረቡ አስፈላጊ አይሆንም። ስለሆነም የአይሁዳውያን ክርስቲያኖች ወደ እንስሳት መሥዋዕት መመለሱ ሞኝነት ነበር። ይህ እግዚአብሔር በብሉይ ኪዳን ውስጥ የሰጠውን የተስፋ ቃል ቸል እንደ ማለት ነበር። እንዲሁም የእግዚአብሔር ልጆች በክርስቶስ ሞት በማመን የሚያገኙትን ፍጹም ይቅርታን አለመቀበልም ነበር።

የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) ይህ ክፍል ዛሬ የእንስሳት መሥዋዕቶችን ማቅረብ ከንቱ እንደሆነና በክርስቶስ ሞት አላማመናችንን የሚያሳየው እንዴት ነው። ለ) ሌሎች ክርስቲያኖች ግን የሚያከናውኗቸው እና ክርስቶስ ኃጢአታቸውን ለማስወገድ እንደ ሞተ አለማመናቸውን የሚያጋልጡ አንዳንድ ተግባራት ምን ምንድን ናቸው?

ክርስቶስ አገልግሎቱን የሚሰጠው ከመገናኛው ድንኳን በምትበልጠው ከሰማይቱ ቤተ መቅደስ ውስጥ ነው (ዕብ. 9፡1-12)

የብሉይ ኪዳን የአምልኮ ሥርዓት በሚከተሉት ነገሮች ላይ የተመሠረተ ነበር። ሀ) በእግዚአብሔርና በእስራኤል መካከል የተደረገ ብሉይ ኪዳን (ስምምነት)፥ ለ) አምልኮን የሚመራ ሊቀ ካህናት፥ ሐ) ኃጢአትን የሚሸፍኑ የእንስሳት መሥዋዕቶች፥ እና መ) አምልኮ የሚካሄድበት የመገናኛ ድንኳንና በኋላም ቤተ መቅደስ ናቸው። የዕብራውያን መልእክት ጸሐፊ ክርስቶስ ከእነዚህ ሁሉ የብሉይ ኪዳን የአምልኮ ነገሮች እንደሚበልጥና እነርሱንም እንደሚተካቸው ያስረዳል። ክርስቶስ ከአሮን የዘር ሐረግ ከፈለቁት ሰብአውያን ሊቃነ ካህናት የሚበልጥ ሊቀ ካህናት መሆኑን ያብራራል (ዕብ. 7)። ቀደም ብሎ አዲሱ ኪዳን አሮጌውን ኪዳን እንደሚተካና እንደሚበልጥ አብራርቷል (ዕብ. 8)። አሁን ደግሞ ክርስቶስ በምትሻል ቤተ መቅደስ ውስጥ እንደሚያገለግልና ከብሉይ ኪዳን ዘመናት የበለጠ መሥዋዕት እንደሚሠዋ ያስረዳል።

ጸሐፊው መጀመሪያ በሰሎሞን፥ በዘሩባቤል በታደሰውና በንጉሥ ሄሮድስ በድጋሚ ታድሶ በጥንቱ ዓለም ውስጥ ከነበሩት ታላላቅ ሕንጻዎች አንዱ ሊሆን የቻለው ቤተ መቅደስ ላይ ከማተኮር ይልቅ፥ የመጀመሪያውን የአምልኮ ስፍራ (የመገናኘው ድንኳን) የትምህርቱ መሠረት እንዲሆን አድርጓል። ጸሐፊው የመገናኛውን ድንኳን ለምን እንደመረጠ አናውቅም። ምናልባት የመገናኛው ድንኳን የመጀመሪያ የአምልኮ ስፍራ ስለነበረና ንድፉም በቀጥታ ከእግዚአብሔር ዘንድ ስለመጣ ይሆን ይሆናል።

የውይይት ጥያቄ፡– ስለ መገናኛ ድንኳን ከመጽሐፍ ቅዱስ መዝገበ ቃላት እና ከዘጸአት 37፡1-38፡8 አንብብ። የመገናኛውን ድንኳን ሁለት ክፍሎች እንዲሁም በመገናኛው ድንኳን ውስጥና ውጪ የሚገኙትን የተለያዩ ዕቃዎች የሚያሳይ ሥዕል ሣል። በንድፉና የዕብራውያን መልእክት ጸሐፊ በመገናኛው ድንኳን ውስጥ የሚገኙትን ዕቃዎች በሚደረድርበት ሁኔታ መካከል ምን ዓይነት ልዩነቶችን ትመለከታለህ።

ሀ) ሊቀ ካህናቱ የሚያገለግሉበት የመገናኛው ድንኳን

በዕብራውያን 9፡1-10 ጸሐፊው እግዚአብሔር በሲና ተራራ ላይ ለሙሴ የሰጠውን የመጀመሪያውን የአምልኮ ስፍራ ይገልጣል። አይሁዶች በምድረ በዳ ውስጥ በሚቅበዘበዙበት ጊዜ እና በኋላም በመሳፍንት ዘመን ይጠቀሙበት የነበረው የመገናኛው ድንኳን የተሠራው ሙሴ የብሉይ ኪዳን ሕጎችን ከተቀበለ በኋላ ነበር።

የመገናኛው ድንኳን ተንቀሳቃሽ የአምልኮ ስፍራ ነበር። በዚሁ ሰፊ ትልቅ ድንኳን ውስጥ ሁለት ሰፋፊ ክፍሎች ነበሩ። ከሁለቱም የበለጠ ሰፋ የሚለው ውጫዊው ክፍል ቅዱስ ስፍራ በመባል ይታወቃል። አነስ የሚለው ውስጠኛ ክፍል ቅድስተ ቅዱሳን በመባል ይጠራል። በእነዚህ በሁለት ክፍሎች መካከል ከጣሪያው እስከ ወለሉ የወረደ መጋረጃ ይዘረጋል። በውጭ ሦስት የአምልኮ ዕቃዎች ነበሩ። እነዚህም የኅብስቱ መቀመጫ የሆነው ጠረጴዛ፥ ብርሃን የሚሰጥ መቅረዝና ዕጣን የሚሠዋበት የወርቅ መሠዊያ ነበሩ። የወርቅ መሠዊያው ሁለቱን ክፍሎች ከሚለየው መጋረጃ ፊት ይቀመጥ ነበር። በድንኳኑ ውስጠኛ ክፍል አንድ ዕቃ ብቻ ነበር። እርሱም የቃል ኪዳኑ ታቦት ነበር። ሽፋኑ «የስርየት መክደኛ» በመባል ይጠራ ነበር። ከዚህ መክደኛ በላይ የእግዚአብሔር ህልውና አንጸባራቂ ክብር ነበር። ከታቦቱ ውስጥ መና የአሮን በትርና አሥርቱ ትእዛዛት የተጻፈባቸው ጽላቶች ነበሩ (ዘዳግም 10፡1-15)።

የዕብራውያን መልእክት ጸሐፊ የወርቅ መሠዊያው በቅድስተ ቅዱሳን ውስጥ እንደሚገኝ መግለጹ አስገራሚ ነው። ምናልባትም ይህንን ያደረገው በስርየት ዕለት ላይ ለማተኮር ይሆናል። በዚያን ቅዱስ ዕለት የወርቅ መሠዊያው በቅድስተ ቅዱሳን ውስጥ ከሚካሄደው አምልኮ ጋር በቅርብ የተሣሠረ ነበር። በዓመት አንድ ጊዜ በሚከበረው የስርየት በዐል ቀን ሊቀ ካህናቱ መጀመሪያ ወደ ቅዱስ ስፍራ ይገባና የዕጣን መሠዊያውን ወደ ቅድስተ ቅዱሳን ይወስዳል። ከዚያም ከልዩ የእንስሳት መሥዋዕት ደም የተወሰደውን ይዞ ወደ ውስጠኛው ክፍል ይገባና በቃል ኪዳኑ ታቦት ላይ ደሙን ይረጫል። ይህም ደም እርሱም ሆነ ሕዝቡ ዓመቱን ሙሉ በእግዚአብሔር ላይ የፈጸሙትን ኃጢአት ያነጻላቸዋል።

የዕብራውያን መልእክት ጸሐፊ ይህ መንፈስ ቅዱስ ለአይሁዶች ለማሳየት የሚፈልገው ምሳሌያዊ ትምህርት መሆኑን ያመለክታል። በመጀመሪያ ቅዱስ ስፍራን ከቅድስተ ቅዱሳን የሚለየው መጋረጃ ፥ ለአይሁዶች ሁልጊዜም ከእግዚአብሔር ህልውና የተለዩ መሆናቸውን የሚያስረዳ መሆኑን ይገልጻል። የእንስሳት መሥዋዕቶች ኃጢአተኛ ሰዎች እግዚአብሔር ወዳለበት ስፍራ ይገቡ ዘንድ ከኃጢአታቸው ሊያነጹ አይችሉም ነበር። ሁለተኛ፥ ይህ በየዓመቱ የሚደጋገም ሥርዐት ነበር። ድግግሞሹ የሰዎች ኃጢአት ሙሉ በሙሉ እንዳልተሽፈነ እና የእንስሳትን መሥዋዕቶች ወይም ደግሞ ሌሎች የአምልኮ ልምዶች የአምላኪዎችን ሕሊና ሊያነጹ እንደማይችሉ ያስገነዝባል። ስለሆነም ይህ የብሉይ ኪዳን የአምልኮ ሥርዐት ደካማና ክርስቶስ ካከናወነው ተግባር ጋር ሲነጻጸር ያልተሟላ መሆኑን ያሳያል።

ለ) ኢየሱስ በታላቁ ቤተ መቅደስ ውስጥ የሚሰጠው አገልግሎት

በዕብራውያን 9፡11-12 ጸሐፊው ክርስቶስ በሰማያዊቱ እና በምትበልጠው ቤተ መቅደስ ውስጥ ወደሚያከናውነው አገልግሎት ይመለሳል። ጸሐፊው የመገናኛው ድንኳን በሰማይ ያላቸው የታላቋ ቤተ መቅደስ ግልባጭ እንደሆነች አመልክቷል። ሰማያዊው ቤተ መቅደስ ከመገናኛው ድንኳንም ሆነ በምድር ላይ ከተሠሩት ቤተ መቅደሶች የላቀች ነበረች (ዕብ 8፡5-6)። እግዚአብሔር በውበቱ የሚኖረው በሰማይ ነው። አሁን ደግሞ ጸሐፊው በሰማይ የሚካሄደው የክርስቶስ አገልግሎት በማደሪያው የመገናኛ ድንኳን ውስጥ ከሚካሄደው የሰብአዊ ሊቃነ ካህናት አገልግሎቶች እንደሚበልጥ ያስረዳል። ለዚህም ምክንያቱ ክርስቶስ የሚያገለግልበት ሰማያዊቱ ቤተ መቅደስ እንደ የመገናኛው ድንኳን እና ቤተ መቅደስ በሰዎች ሳይሆን በእግዚአብሔር የተሠራች መሆኗ ነው።

የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) ይህ ከሰማያዊው እውነተኛ የአምልኮ ስፍራችን በላይ በሰው እጅ በተሠሩት የቤተ ክርስቲያን ሕንጻዎች ላይ ከመጠን በላይ ትኩረት ስለ መስጠት ምን ያስተምረናል? ለ) ጸሎት በሰማይ ወዳለው የእግዚአብሔር የጸጋ ዙፋን የሚያቀርበን ከሆነ (ዕብ 4፡16)፥ አምልኮን በምናካሂድበት ጊዜ በመንፈሳዊ ሁኔታችን የት ስፍራ እንደምንገኝ ግለጽ።

(ማብራሪያው የተወሰደው በ ኤስ.አይ.ኤም ከታተመውና የአዲስ ኪዳን የጥናት መምሪያና ማብራሪያ፣ ከተሰኘው መጽሐፍ ነው፡፡ እግዚአብሔር አገልግሎታቸውን ይባርክ፡፡)