የማቴዎስ ወንጌል

የአራቱ ወንጌላት መግቢያ

ወንጌላት እንዴት ተጻፉ? የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) በአማርኛ «ወንጌል» ማለት ምን ማለት ነው? ለ) «የምሥራች» ማለት ምን ማለት ነው? የምሥራች ከሚባሉ ነገሮች አንዳንዶችን ዘርዝር። ሐ) የመጀመሪያዎቹ ክርስቲያኖች የመጀመሪያዎቹን አራት የአዲስ ኪዳን መጻሕፍት «ወንጌላት» ብለው የሰየሙት ለምንድን ነው? (ማር. 1፡1 አንብብ።) መ) ወንጌል ማለት ምን ማለት እንደሆነ በራስህ አገላለጽ ጠቅለል አድርገህ ጻፍ። የመጀመሪያው የአዲስ ኪዳን ክፍል ስለ …

የአራቱ ወንጌላት መግቢያ Read More »

የአዲስ ኪዳን መጻሕፍት እንደ ቅዱሳት መጻሕፍት እንዴት ሊታወቁ ቻሉ?

የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) የተለያዩ ዐበይት ሃይማኖቶችንና ቅዱሳት መጻሕፍቶቻቸውን ዘርዝር። ለ) 2ኛ ጴጥ. 1፡20-21 አንብብ። ጴጥሮስ ስለ ብሉይ ኪዳን ምን ተናገረ? ሐ) 66ቱ መጻሕፍት ብቻ የእግዚአብሔር ቃል ናቸው የሚለውን መቀበል ወሳኝ የሚሆነው ለምንድን ነው? እያንዳንዱ ሃይማኖት ከአምላኩ እንደ ተቀበለ የሚያምነው ልዩ መጽሐፍ አለው። ሂንዱዎች ቬዳስ፥ ቡድሒስቶች ቲፒታካ፥ ሙስሊሞች ደግሞ አላህ ለመሐመድ ሰጠው የሚሉት ቁርዓን ከእስትንፋሰ-እግዚአብሔር የተገኙ …

የአዲስ ኪዳን መጻሕፍት እንደ ቅዱሳት መጻሕፍት እንዴት ሊታወቁ ቻሉ? Read More »

የአዲስ ኪዳን አከፋፈል

የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) ኢየሱስ ስንት የአዲስ ኪዳን መጻሕፍትን ጻፈ? ለ) የአዲስ ኪዳን መጻሕፍትን የጻፉ የክርስቶስ ተከታዮችን ስም ዝርዝር። ኢየሱስ ክርስቶስ አዲስ ኪዳንን አልጻፈም። አዲስ ኪዳን የተጻፈው እርሱ ከዐረገ ከረዥም ጊዜ በኋላ ነበር። ስለዚህ አዲስ ኪዳን የተጻፈው ክርስቶስ ካረገ ከ20 ዓመት በኋላ ነበር። ምናልባትም በ49 ዓም አካባቢ የተጻፈው የመጀመሪያው መጽሐፍ የገላትያ መልእክት ሳይሆን አይቀርም ተብሎ ይገመታል። …

የአዲስ ኪዳን አከፋፈል Read More »

የመካከለኛው ምሥራቅና የሮም ግዛት መልክዐ ምድራዊ አቀማመጥ

የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) አንድ በዕድሜ የገፉ ሰው ፈልግና ልጅ በነበሩበት ጊዜ፥ በኢትዮጵያ ውስጥ መኪና፥ ኤሌክትሪክ ወይም መንገዶች ባልነበሩበት ወቅት ሁኔታዎች ምን ይመስሉ እንደነበር ጠይቃቸው። ሰዎች ምን ያህል ርቀት ይጓዙ ነበር? እንዴት ይጓዙ ነበር? ምን ይለብሱ ነበር? . . . ወዘተ. ለ) ጥንታዊውን የጳለስቲናን ካርታ ተመልከትና ዐበይት ክፍሎችን ዘርዝር። ሐ) የመካከለኛውን ምሥራቅ ዘመናዊ ካርታ ተመልከት። ዛሬ …

የመካከለኛው ምሥራቅና የሮም ግዛት መልክዐ ምድራዊ አቀማመጥ Read More »

የመጀመሪያው ምእተ ዓመት ሃይማኖቶችና ፍልስፍናዎች

ሰዎችን ለማወቅ በምንፈልግበት ጊዜ ፖለቲካቸውንና ታሪካቸውን ብቻ ሳይሆን፥ ሃይማኖታቸውንም ጭምር መመርመር ይኖርብናል። እግዚአብሔር ሰዎችን ለልጁ መምጣት ለማዘጋጀት የዓለምን ሃይማኖት ይመራ ነበር። የውይይት ጥያቄ- ወንጌሉን ከማብራራታችን በፊት ስለ አንድ ሰው ሃይማኖት ማወቅ የሚጠቅመን ለምንድን ነው? ይሁዲነት በኢየሱስ ክርስቶስ ዘመን 4 ሚሊዮን የሚሆኑ አይሁዶች እንደ ነበሩ ይገመታል። (ዛሬ 6 ሚሊዮን ያህል አይሁዶች አሉ።) ከእነዚህ ውስጥ ከግማሽ በታች …

የመጀመሪያው ምእተ ዓመት ሃይማኖቶችና ፍልስፍናዎች Read More »

የሮም ግዛተ ዐፄና ክርስትና

የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) ወንጌልን በአገር ውስጥም ሆነ በውጭ እንዲስፋፋ የሚያደርገው ምንድን ነው? ለ) ወንጌል በኢትዮጵያ ውስጥ በፍጥነት እንዳይስፋፋ የሚያደርገው ምንድን ነው? ሐ) ኢትዮጵያውያን ወንጌልን ወደ ሌሎች ብሔር ብሔረሰቦችና ሕዝቦች እንዳይወስዱ የሚከለክላቸው ምንድን ነው? እግዚኣብሔር የሮም አገዛዝ እስኪመጣ ድረስ፥ ልጁን ወደዚህ ምድር ለመላክ ጊዜ ሲጠብቅ እንደ ነበር ቀደም ብለን ተመልክተናል። እግዚአብሔር ልጁን በፋርስ ወይም በግሪክ ዘመን …

የሮም ግዛተ ዐፄና ክርስትና Read More »

የሮም ግዛተ ዐፄና የሄሮድስ አገዛዝ

ኢየሱስ በጳለስቲና በተወለደበት ወቅት በተለያዩ ቡድኖች መካከል ፖለቲካዊ ትግልና ሽኩቻ ነበር። ለሥልጣን ሲባል በቤተ ሰብ አባላት መካከል እንኳ እርስ በርስ መገዳደል ይፈጸም ነበር። ይህ ሁሉ ትግል በተራው ኅብረተሰቡ ላይ የሚያስከትለው የኑሮ ጫና ቀላል አልነበረም። የተለያዩ ቡድኖች በሥልጣን ላይ ካሉትና ከሮማውያን ጋር ለሚያካሂዱት ትግል የተራውን ሕዝብ ድጋፍ ይፈልጉ ነበር። ግብር እየጨመረ ሲሄድ፥ የኑሮ ውድነቱም እንደዚያው ይከፋ …

የሮም ግዛተ ዐፄና የሄሮድስ አገዛዝ Read More »

የሴሉሲድ አገዛዝ ዘመንና ነጻነት

«ነገር ግን የዘመኑ ፍጻሜ በደረሰ ጊዜ እግዚአብሔር ከሴት የተወለደውን ከሕግም በታች የተወለደውን ልጁን ላከ፤ እንደ ልጆች እንሆን ዘንድ፥ ከሕግ በታች ያሉትን ይዋጅ ዘንድ» (ገላ. 4፡4)። ከብሉይ ኪዳን መጨረሻ (ሚልክያስ) አንሥቶ እስከ መጥምቁ ዮሐንስ መምጣት ድረስ በነበረው 400 የዝምታ ዓመታት ውስጥ በመንፈስ ተመርቶ የእግዚአብሔርን ቃል የሚናገር ነቢይ አልተነሣም ነበር። በዚህ ወቅት በባቢሎናውያን፥ በፋርሳውያን፥ በግሪካውያንና በአይሁዳውያን አማካይነት …

የሴሉሲድ አገዛዝ ዘመንና ነጻነት Read More »

ግሪክ ግዛተ ዐፄ (ክፍል 1)

የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) ባለፉት 50 ዓመታት ውስጥ የምዕራቡ ዓለም ባህል የኢትዮጵያን ባህል የለወጠባቸውን መንገዶች ግለጽ። መልካም የምትላቸው ለውጦች የትኞቹ ናቸው? መጥፎ የምትላቸውስ የትኞቹ ናቸው? ለ) ከኢትዮጵያ ውጭ ባሉ አብያተ ክርስቲያናት የተከሰቱ ነገሮች በኢትዮጵያ አብያተ ክርስቲያናት ላይ ተጽዕኖ የሚያደርሱት እንዴት ነው? ሳይለወጥ እንዳለ የሚኖር ባህል የለም። የአንድ አገር ባህል በየጊዜው ይለወጣል። ለውጦች በአንድ ባህል ውስጥ ከሚገኙ …

ግሪክ ግዛተ ዐፄ (ክፍል 1) Read More »

በብሉይና በአዲስ ኪዳን መካከል የነበረው ዘመን

የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) ታሪካችን ዛሬ በኢትዮጵያ ውስጥ በሚፈጸሙት ነገሮች ላይ ተጽዕኖ የሚያሳድረው እንዴት ነው? ለ) ታሪክን ማጥናት የሚጠቅመው ለምንድን ነው? ዛሬ በኢትዮጵያ ውስጥ የሚፈጸሙት ነገሮች ባለፉት 100 ዓመታት ከተፈጸሙት ድርጊቶች ጋር የሚተሳሰሩ ናቸው። የምኒልክ፥ የኃይለ ሥላሴ፥ የደርግና የኢሕአዴግ የአገዛዝ ዘመናት ዛሬ በአገሪቱ ውስጥ የሚፈጸሙትን ክስተቶች ይወስናሉ። የኢትዮጵያ ድንበሮች፥ የመሬት ይዞታ አመለካከቶች፥ የኦርቶዶክስና የእስልምና ሃይማኖት ግንኙነቶችና …

በብሉይና በአዲስ ኪዳን መካከል የነበረው ዘመን Read More »