መጽሐፍ ቅዱስን ስናነብም ሆነ ስለ እምነታችን ለሌሎች ስንመሰክር፣ “በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ እርስ በርሱ የሚጋጭ ሐሳብ የለም ወይ?” የሚል ጥያቄ በብዙዎች ዘንድ ይነሣል። እንደ ክርስቲያን፣ በተለይም በእግዚአብሔር ቃል እውነት ላይ እንደቆመ አማኝ፣ ለዚህ ጥያቄ የምንሰጠው ምላሽ መጽሐፍ ቅዱስ ፈጽሞ ከግጭትና ከስህተት የጸዳ መለኮታዊ መጽሐፍ መሆኑን ነው። አንዳንድ ጊዜ ላዩን ሲታዩ የሚጋጩ (Apparent Contradictions) የሚመስሉ ክፍሎች ቢኖሩም፣ በጥልቀትና በመንፈስ ቅዱስ ምሪት ስንመረምራቸው ግን ፍጹም የሆነ ስምምነት እንዳላቸው እንረዳለን።
ይህንን እውነት በሚከተሉት መሠረታዊ መርሆች እንመለከታለን፦
1. መጽሐፍ ቅዱስ ፍጹም የእግዚአብሔር እስትንፋስ ነው
መጽሐፍ ቅዱስ የእግዚአብሔር ቃል በመሆኑ በውስጡ ምንም ዓይነት የሐሳብ ግጭት ሊኖርበት አይችልም። እግዚአብሔር ሐሰትን የሚናገር ወይም ሐሳቡን የሚቀያይር አምላክ አይደለም። እግዚአብሔር ሐሰትን ይናገር ዘንድ ሰው አይደለም፥ ይጸጸትም ዘንድ የሰው ልጅ አይደለም (ዘኍልቍ 23:19)። በ66ቱ መጻሕፍት ውስጥ የተጻፉት ቃላት ሁሉ በመንፈስ ቅዱስ ቁጥጥር ሥር የተጻፉ ስለሆኑ፣ ቃሉ እውነትና ስህተት የሌለበት ነው። ቃልህ እውነት ነው (ዮሐንስ 17:17)።
2. የተለያየ አመለካከት እንጂ ግጭት አይደለም
በተለይ በአራቱ ወንጌላት (ማቴዎስ፣ ማርቆስ፣ ሉቃስ እና ዮሐንስ) ላይ የሚታዩ አንዳንድ ልዩነቶች ግጭቶች ሳይሆኑ የተለያየ የአመለካከት አቅጣጫዎች (Different Perspectives) ናቸው። ለምሳሌ አንድን ታሪካዊ ክስተት አራት የተለያዩ የዓይን ምስክሮች ቢናገሩ፣ እያንዳንዱ ምስክር ትኩረት የሚሰጠው የክስተቱ ክፍል ሊለያይ ይችላል፤ ሆኖም ሁሉም የሚያወሩት ስለ አንድ እውነት ነው። አንዱ ወንጌላዊ አንድን መልአክ በመቃብሩ ሥፍራ ማየቱን ሲጽፍ፣ ሌላው ደግሞ ሁለት መላእክትን ማየቱን ሊጽፍ ይችላል። ይህ አንደኛው የሌላኛውን ሐሳብ የሚያሟላ (Complementary) እንጂ የሚቃረን አይደለም።
3. የአውድ (Context) እና የዘመን ልዩነት
አንዳንድ ክፍሎች የሚጋጩ የሚመስሉት ከታሪኩ አውድ (Context) ውጪ ነጥለን ስናነባቸው ነው። አንድን ቁጥር ከበፊቱና ከበኋላው ካለው ሐሳብ ለይተን ትርጉም ልንሰጠው አንችልም። በተጨማሪም፣ እግዚአብሔር በብሉይ ኪዳን ሕግን መሠረት አድርጎ የሠራው አሠራር፣ በአዲስ ኪዳን ከጸጋው አሠራር ጋር ሲነጻጸር የሚጋጭ ሊመስል ይችላል። ነገር ግን ጌታ ኢየሱስ የመጣው የብሉይ ኪዳንን ሕግ ሊሽር ሳይሆን በራሱ ሕይወት ሊፈጽመውና ወደ ፍጹምነት ሊያመጣው ነው። እኔ ሕግንና ነቢያትን ለመሻር የመጣሁ አይምሰላችሁ፤ ልፈጽም እንጂ ለመሻር አልመጣሁም (ማቴዎስ 5:17)።
4. የሰው ልጅ መረዳት ውስንነት
አንዳንድ ጊዜ በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ “ግጭት” አለ ብለን የምናስበው የእግዚአብሔር ቃል ስለተሳሳተ ሳይሆን፣ የራሳችን መንፈሳዊ መረዳት፣ የታሪክ ዕውቀት ወይም የባህል ግንዛቤ ውስን ስለሆነ ነው። የእግዚአብሔርን ጥልቅ ሚስጥር በሥጋዊ አእምሮ ሙሉ በሙሉ መረዳት አይቻልም። ለፍጥረታዊ ሰው የእግዚአብሔር መንፈስ ነገር ሞኝነት ነውና አይቀበለውም፤ በመንፈስም ስለሚመረመር ሊያውቀው አይችልም (1ኛ ቆሮንቶስ 2:14)። የቃሉን ጥልቅ ሚስጥርና ስምምነት መረዳት የምንችለው መንፈስ ቅዱስ አእምሮአችንን ሲያበራው ብቻ ነው።
ማሳሰቢያ፦ የተወደዳችሁ ቅዱሳን፣ ዓለምና ተጠራጣሪዎች በመጽሐፍ ቅዱስ ላይ ስህተት ለመፈለግ ብዙ ይጥራሉ። እናንተ ግን በእግዚአብሔር ቃል ፍጹምነት ላይ ያላችሁን እምነት አታውልቁ። በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ የሚጋጭ ሐሳብ የለም፤ ያለው የኛ መረዳት ማነስ ብቻ ነው። ቃሉን ስታነቡ የማይገባችሁ ወይም የሚጋጭ የሚመስላችሁ ክፍል ቢገጥማችሁ፣ አትደናገጡ፤ ይልቁንም መንፈስ ቅዱስ እውነቱን እንዲገልጥላችሁ በጸሎት ጠይቁ። ይህ ቃል የተፈተነ፣ የነጠረና የጸና የሕይወት መሠረት ነው፤ በእርሱ የሚታመን ፈጽሞ አያፍርም።