መግቢያ
በዓለማችን ታሪክ ውስጥ “የመጀመሪያው ሃይማኖት የቱ ነው?” የሚለው ጥያቄ የታሪክ ተመራማሪዎችን፣ ፈላስፎችን እና ተመራማሪዎችን ሲያከራክር የኖረ ጉዳይ ነው። ብዙዎች የሰው ልጅ ታሪክን በማጥናት የተለያዩ ጥንታዊ እምነቶችን ይጠቅሳሉ። ነገር ግን፣ እንደ እግዚአብሔር ቃል አማኞች እና ክርስቲያኖች፣ ለዚህ ጥያቄ ትክክለኛ መልስ የምናገኘው የሁሉ ነገር መጀመሪያ በሆነው በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ነው። የእግዚአብሔር ቃል እንደሚያስተምረን፣ በመጀመሪያው የሰው ልጅ ታሪክ ውስጥ ሃይማኖት የሚባል የተወሳሰበ የሕግና የሥርዓት ስብስብ አልነበረም። ከዚህ ይልቅ፣ የመጀመሪያው መንፈሳዊ ሕይወት የተጀመረው የሰው ልጅ ከፈጣሪው ጋር ባደረገው ንጹሕና ሕያው ኅብረት ነው።
በኤደን ገነት የነበረው ሕያው ኅብረት
መጽሐፍ ቅዱስ ስለ መጀመሪያው የሰው ልጅ ታሪክ ሲነግረን፣ አዳምና ሔዋን በኤደን ገነት ከእግዚአብሔር ጋር የነበራቸውን ቀጥተኛ ግንኙነት ያሳየናል። እውነተኛው መንፈሳዊነት እና አምልኮ የጀመረው እዚያ ነው። እግዚአብሔር ሰውን ሲፈጥር ከእርሱ ጋር የጠበቀ ኅብረት እንዲያደርግ እንጂ፣ ሃይማኖታዊ ሥርዓቶችን እንዲፈጽም አልነበረም። እነርሱም ቀኑ በመሸ ጊዜ የእግዚአብሔርን የአምላክን ድምፅ በገነት ውስጥ ሲመላለስ ሰሙ (ዘፍ 3:8)። ይህ ቃል የሚያሳየን የመጀመሪያው አምልኮ በእግዚአብሔር ህልውና ውስጥ መመላለስና ድምጹን መስማት እንደነበር ነው።
ከውድቀት በኋላ የተጀመረው አምልኮና መሥዋዕት
የሰው ልጅ ኃጢአትን ሰርቶ ከእግዚአብሔር ኅብረት ከተለየ በኋላ፣ ወደ እግዚአብሔር መቅረቢያው መንገድ በእምነት በሚቀርብ መሥዋዕት በኩል ሆነ። በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ተመዝግቦ የምናገኘው የመጀመሪያው ሃይማኖታዊ ድርጊት ወይም አምልኮ የቃየልና የአቤል መሥዋዕት ነው። አቤል እግዚአብሔርን ደስ የሚያሰኝ አምልኮ ያቀረበው በልማድ ሳይሆን በእምነት ነበር፤ አቤል ከቃየል ይልቅ የሚበልጥን መሥዋዕት ለእግዚአብሔር በእምነት አቀረበ (ዕብ 11:4)። ከዚህም በተጨማሪ፣ በሴት ልጅ በሄኖስ ዘመን የሰው ልጅ እግዚአብሔርን በይፋ መፈለግና ማምለክ ጀመረ፤ በዚያን ጊዜም ሰዎች በእግዚአብሔር ስም መጠራት ጀመሩ (ዘፍ 4:26)።
ከሕግ በፊት የነበረው የእምነት መንገድ
ብዙ ሰዎች የአይሁድ እምነትን በታሪክ ውስጥ እንደ መጀመሪያው የተደራጀ ሃይማኖት አድርገው ይቆጥሩታል። ነገር ግን ሙሴ ሕግን ከመቀበሉ በመቶዎች ከሚቆጠሩ ዓመታት በፊት፣ አብርሃም በእምነት ከእግዚአብሔር ጋር ይመላለስ ነበር። አብርሃም እግዚአብሔርን ያመለከው በሃይማኖታዊ ሥርዓት ሳይሆን ቃሉን በማመንና በመታዘዝ ነበር፤ አብራምም በእግዚአብሔር አመነ፥ ጽድቅም ሆኖ ተቈጠረለት (ዘፍ 15:6)። ይህ የሚያሳየን መጽሐፍ ቅዱሳዊው የመጀመሪያ መንገድ በሥርዓት ላይ የተመሰረተ ሃይማኖት ሳይሆን፣ በእግዚአብሔር ቃል ላይ የተመሰረተ ሕያው እምነት መሆኑን ነው።
መደምደሚያ
ለማጠቃለል ያህል፣ በመጽሐፍ ቅዱስ እውነት ላይ ቆመን ስንመለከተው፣ የመጀመሪያው ሃይማኖት የሰዎች ፈጠራ ሳይሆን እግዚአብሔር ራሱ የጀመረው የኅብረትና የእምነት መንገድ ነው። ይህ መንገድ በኤደን ገነት ከእግዚአብሔር ጋር በመመላለስ የጀመረ፣ በኃጢአት ምክንያት ሲቋረጥ በእምነት መሥዋዕት የቀጠለ፣ እና በመጨረሻም በጌታችን በኢየሱስ ክርስቶስ ፍጹም የማዳን ስራ ዳግም የተመለሰ ሕያው ግንኙነት ነው። ዛሬም ቢሆን እኛ የተጠራነው ወደ ጥንቱና ወደ መጀመሪያው ሕያው ኅብረት ነው። ስለዚህ መንፈሳዊ ሕይወታችንን በደረቅ ሃይማኖታዊ ልማድ ውስጥ ከማስገባት ይልቅ፣ በመንፈስ ቅዱስ እየተመራን ከእግዚአብሔር ጋር የዕለት ተዕለት ኅብረት እንድናደርግ በእግዚአብሔር ፍቅር አደራ እላለሁ፤ በእምነት እንመላለሳለን እንጂ በማየት አይደለምና (2 ቆሮ 5:7)። ጸጋና ሰላም ይብዛላችሁ።