ምልከታ እና ትርጓሜ
በማቴዎስ ወንጌል ምዕራፍ አሥራ ሁለት መጀመሪያ ላይ ጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ ከፈሪሳውያን ጋር ያደረጋቸውን ሁለት ተከታታይ የሰንበት ክርክሮች እንመለከታለን። እነዚህ ክርክሮች ሃይማኖት በሰዎች ላይ ስለሚጭነው ሸክም እና እግዚአብሔር ለሰው ልጅ ስላለው ጥልቅ ምሕረት የሚናገሩ ናቸው። ጌታ በዚህ ክፍል ውስጥ የሰንበት ሕግ የተሰጠው ሰውን ለመጥቀም እንጂ ሰውን ለማሰር እንዳልሆነ በግልጽ ያስተምራል።
በእርሻ መካከል የተገለጠው ምሕረት
ጌታና ደቀ መዛሙርቱ በሰንበት ቀን በእርሻ መካከል ሲያልፉ ደቀ መዛሙርቱ ተራቡ፤ እሸትም እየቀጠፉ መብላት ጀመሩ። ፈሪሳውያን ይህንን ባዩ ጊዜ በሰንበት መሥራት የማይገባውን ያደርጋሉ በማለት ከሰሷቸው። ጌታ ግን ለእነዚህ የሕግ መምህራን ሁለት ታላላቅ ምሳሌዎችን በመጥቀስ መለሰላቸው። በመጀመሪያ ንጉሥ ዳዊት በራበው ጊዜ ወደ እግዚአብሔር ቤት ገብቶ ለካህናት ብቻ የተፈቀደውን መሥዋዕት እንደበላ አስታወሳቸው። ሁለተኛ ደግሞ ካህናት በሰንበት ቀን በቤተ መቅደስ ውስጥ መሥዋዕት ሲያቀርቡ ሰንበትን ቢያፈርሱም በደል እንደማይቆጠርባቸው ገለጸ።
የጌታ ዋና መልእክት “ከቤተ መቅደስ የሚበልጥ እዚህ አለ” የሚለው ነው። እርሱ የሰንበት ጌታ በመሆኑ፣ ሕግጋት ሁሉ ትርጉም የሚያገኙት በእርሱና ለሰዎች ባለው ምሕረት ነው። ጌታ “መሥዋዕትን ሳይሆን ምሕረትን እወዳለሁ” የሚለውን የእግዚአብሔርን ቃል በመጥቀስ፣ ሃይማኖታዊ ሥርዓቶች ከሰው ልጅ ሕይወትና ፍላጎት በላይ መሆን እንደሌለባቸው አሳስቧል።
የሰንበት ፈውስ እና የበጎነት ትርጉም
ከዚያም ጌታ ወደ ምኩራብ ገባ፤ በዚያም እጁ የሰለለች (የደረቀች) ሰው ነበረ። ፈሪሳውያንም ሊከሱት ፈልገው “በሰንበት መፈወስ ይገባልን?” ብለው ጠየቁት። ጌታም እጅግ ጥልቅ በሆነ ምሳሌ መለሰላቸው። “ከእናንተ አንድ በግ ያለው በሰንበት በጉድጓድ ቢወድቅበት፣ ይዞ የማያወጣው ማን ነው?” አላቸው። አንድ ሰው በጉድጓድ ውስጥ የወደቀን እንስሳ ለማዳን የሚረባረብ ከሆነ፣ የእግዚአብሔር መልክ ያለው ሰውማ እንዴት አብልጦ ዋጋ አይኖረውም? ይህንን በምሳሌ ለመረዳት ያህል፦ አንድ ሕፃን ልጅ እሳት ውስጥ ቢወድቅ “ዛሬ ሰንበት ነውና አላወጣውም” የሚል ወላጅ የለም። ምክንያቱም ሕይወትን ማዳን ከማንኛውም ሥርዓት በላይ ነው። ጌታም “በሰንበት በጎ ማድረግ ይገባል” በማለት የታመመውን ሰው ፈወሰው። ፈሪሳውያን ግን ለሕጉ ደብዳቤ ከነበራቸው ቅንዓት የተነሳ፣ ጌታን እንዴት እንደሚያጠፉት ተማከሩ። ይህም ሃይማኖታዊ ግትርነት ሰውን ለጥላቻና ለጭካኔ እንዴት እንደሚዳርግ ያሳያል።
የዋሁ እና የሰላሙ ንጉሥ
ጌታ ኢየሱስ የፈሪሳውያንን ክፉ ምክር ባወቀ ጊዜ ከዚያ ፈቀቅ አለ። ብዙ ሕዝብም ተከተሉት፤ እርሱም ሁሉንም ፈወሳቸው። ሆኖም ማንነቱን ለሰዎች እንዳይገልጡ አዘዛቸው። ይህም ነቢዩ ኢሳይያስ ቀደም ብሎ ስለ ጌታ የተናገረው ትንቢት ይፈጸም ዘንድ ነው። ጌታ እንደ ምድራዊ ነገሥታት በጩኸትና በኃይል የሚመጣ ሳይሆን፣ እጅግ የዋህና አሳቢ መሆኑን ትንቢቱ ይገልጻል።
“የተቀጠቀጠ ሸምበቆን አይሰብርም የሚጤስ ክርንም አያጠፋም” የሚለው ቃል የጌታን ታላቅ ርኅራኄ ይገልጣል። የተቀጠቀጠ ሸምበቆ ምንም የማይጠቅም ቢመስልም ጌታ ግን አይጥለውም። የሚጤስ ክር ብርሃኑ የጠፋና ጭስ ብቻ የሚወጣው ቢሆንም ጌታ ግን ዳግም እንዲበራ ያደርገዋል እንጂ አያጠፋውም። ይህም ማለት ጌታ ለደካሞችና ተስፋ ለቆረጡ ሰዎች የሚሰጠው ዕድልና ጸጋ እጅግ ሰፊ መሆኑን ያሳያል። አሕዛብም ሁሉ በእርሱ ስም ተስፋ ያደርጋሉ።
ለሕይወታችን የሚሆን ተግባራዊ ትምህርት
ከዚህ ክፍል የምንማረው ዋነኛው ቁም ነገር እግዚአብሔርን የምናስደስተው በሥርዓት መገዛት ብቻ ሳይሆን ለሰዎች ምሕረትንና ፍቅርን በማሳየት መሆኑን ነው። ሰንበት ወይም ማንኛውም መንፈሳዊ ቀን የተሰጠን ለነፍሳችን ዕረፍትና መልካም ለማድረግ ነው። በተጨማሪም ጌታ ደካማነታችንን አይቶ እንደማይጥለን፣ ይልቁንም በተሰበረው ማንነታችን ውስጥ ገብቶ እንደሚጠግነን ማወቅ አለብን። ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ የሕግ መጨረሻ ሳይሆን የፍቅርና የምሕረት ምንጭ ነው።
ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች
👉ዳዊት የተከለከለውን መብላቱ ለደቀ መዛሙርቱ ድርጊት እንዴት እንደ መከላከያ ቀረበ?
👉”የሰው ልጅ የሰንበት ጌታ ነው” የሚለው አዋጅ ስለ ኢየሱስ መለኮታዊ ሥልጣን ምን ይናገራል?
👉በሰንበት እጁ የሰለለችውን መፈወሱ በሕግ አክባሪዎች ዘንድ ለምን ተቃውሞ አስነሳ?
👉”ከሰው ይልቅ በግ ምንኛ ያንሳል” የሚለው ንጽጽር ስለ ሰው ልጅ ክብር ምን ያስተምራል?
👉ፈሪሳውያን ኢየሱስን “ሊገድሉት መማከራቸው” ተቃውሞው በምን ደረጃ ላይ እንደደረሰ ያሳያል?
👉ኢየሱስ ከክርክር ራሱን መሸሸጉ እና ዝምታው ከኢሳይያስ 42 ትንቢት ጋር እንዴት ይያያዛል?
👉”በስሙም አሕዛብ ተስፋ ያደርጋሉ” የሚለው ቃል ወንጌል ወደ ፊት ለማን እንደሚሆን ያሳያል?
👉”ምሕረትን እወዳለሁ መሥዋዕትንም አይደለም” የሚለው ቃል በዚህ ክፍል እንዴት ተተረጎመ?
👉ሰንበት ለሰው ተፈጠረ ወይስ ሰው ለሰንበት?
👉ሕግን በጥሬው መከተል እና የሕጉን መንፈስ መከተል ልዩነታቸው ምንድን ነው?