የክርስትና እምነት መሰረት እና የሕይወታችን ዋልታ የሆነው የመዳን ትምህርት፣ እግዚአብሔር ለሰው ልጅ ያለውን ጥልቅ ፍቅር የምንረዳበት ታላቅ ርዕስ ነው። የሰው ልጅ ከኃጢአት ውድቀት ተነስቶ ወደ ዘላለም ክብር እንዴት እንደሚሸጋገር የሚያሳየውን ይህንን መለኮታዊ እቅድ፣ በቅዱሳት መጻሕፍት እውነት ላይ ተመስርተን እንመልከት።
1. የመዳን አስፈላጊነት (የሰው ልጅ ውድቀት)
እግዚአብሔር ሰውን በቅድስና ቢፈጥረውም፣ በአዳም አለመታዘዝ ምክንያት የሰው ልጅ በሙሉ በኃጢአት ስር ወድቋል። መጽሐፍ ቅዱስ ስለዚህ መንፈሳዊ ውድቀት ሲያስተምር፣ ሁሉ ኃጢአትን ሠርተዋል የእግዚአብሔርም ክብር ጎድሎአቸዋል (ሮሜ 3:23)። የዚህ ኃጢአት ፍርድ ደግሞ ከእግዚአብሔር መለየት እና ዘላለማዊ ሞት ነው፤ የኃጢአት ደመወዝ ሞት ነውና (ሮሜ 6:23)። በመሆኑም፣ ማንም ሰው በራሱ መልካም ስራ ወይም ጥረት ራሱን ከዚህ ኩነኔ ሊያድን አይችልም።
2. የመዳን ብቸኛ መሰረት (የክርስቶስ ቤዛነት)
የክርስትና መዳን ማዕከል ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በመስቀል ላይ የፈጸመው የማዳን ስራ ነው። እግዚአብሔር በታላቅ ምህረቱ፣ እኛ ልንቀበለው የሚገባንን የኃጢአት ቅጣት በልጁ ላይ አደረገው። ቃሉ ይህንን ታላቅ የፍቅር ስራ ሲያረጋግጥ፣ ገና ኃጢአተኞች ሳለን ክርስቶስ ስለ እኛ ሞቶአልና እግዚአብሔር ለእኛ ያለውን የራሱን ፍቅር ያስረዳል (ሮሜ 5:8)። የክርስቶስ መሞት፣ መቀበር እና ከሙታን መነሳት የድኅነታችን ሙሉ ዋጋ የተከፈለበት ብቸኛ መሰረት ነው።
3. መዳንን የምንቀበልበት መንገድ (ጸጋ እና እምነት)
መዳን እግዚአብሔር በነጻ የሚሰጠን ስጦታ እንጂ፣ እኛ የምንሰራው የደመወዝ ስራ አይደለም። መዳን የምንችለው በክርስቶስ ኢየሱስ አዳኝነት በማመን እና ንስሐ በመግባት ብቻ ነው። ሐዋርያው ጳውሎስ ይህንን ሲያብራራ፣ ጸጋው በእምነት አድኖናልና፤ ይህም የእግዚአብሔር ስጦታ ነው እንጂ ከእኛ አይደለም፤ ማንም እንዳይመካ በስራ አይደለም (ኤፌሶን 2:8-9)። ይህንን የጸጋ ጥሪ ለመቀበል የኃጢአት መንገዳችንን ትተን ወደ አምላካችን መመለስ ይኖርብናል፤ እንግዲህ ከጌታ ፊት የመጽናናት ዘመን እንድትመጣላችሁ ኃጢአታችሁ ይደመሰስ ዘንድ ንስሐ ግቡ ተመለሱም (የሐዋርያት ሥራ 3:19)።
4. የመዳን ሂደት እና ውጤቶች
በእውነተኛው የክርስትና አስተምህሮ፣ መዳን በአንድ ጊዜ የሚከናወን መንፈሳዊ ተአምር ሆኖ ሳለ፣ እስከ ዘላለም ክብር የሚቀጥል የህይወት ጉዞንም ያካትታል፡-
- መጽደቅ (Justification): በክርስቶስ ስናምን እግዚአብሔር ኃጢአታችንን ይቅር ብሎ፣ የክርስቶስን ጽድቅ ለእኛ በመቁጠር ጻድቅ አድርጎ ይቀበለናል። እንግዲህ በእምነት ከጸደቅን በጌታችን በኢየሱስ ክርስቶስ በኩል ከእግዚአብሔር ጋር ሰላምን እንያዝ (ሮሜ 5:1)።
- ዳግም መወለድ (Regeneration): መንፈስ ቅዱስ በውስጣችን ገብቶ አዲስ መንፈሳዊ ህይወትን ይሰጠናል። እንግዲህ ማንም በክርስቶስ ቢሆን አዲስ ፍጥረት ነው፤ አሮጌው ነገር አልፎአል፤ እነሆ፥ ሁሉም አዲስ ሆኖአል (2ኛ ቆሮንቶስ 5:17)።
- መቀደስ (Sanctification): ከዳንን በኋላ በመንፈስ ቅዱስ ኃይል እና በእግዚአብሔር ቃል እውነት፣ በየዕለቱ ኃጢአትን እያሸነፍን የክርስቶስን መልክ የምንመስልበት የህይወት ልምምድ ነው።
- መክበር (Glorification): ክርስቶስ ዳግም ሲመጣ ከዚህ ከሚሞተው ስጋ ተለይተን፣ የማይሞተውን የከበረ አካል ለብሰን ለዘላለም ከጌታ ጋር የምንኖርበት የመዳናችን የመጨረሻ ፍጻሜ ነው።
ማጠቃለያ
የክርስትና የመዳን ትምህርት ከጅምሩ እስከ ፍጻሜው የእግዚአብሔር የጸጋ ስራ ነው። በጨለማ ለነበረው የሰው ልጅ፣ ብርሃንና ህይወት የሆነው ክርስቶስ መጥቶ የኃጢአትን እዳ ከፈለ። ዛሬም ቤተክርስቲያን የምትሰብከው ይህንኑ አዳኝ የሆነውን የክርስቶስን ወንጌል ሲሆን፣ በእርሱ የሚያምን ሁሉ የዘላለምን ህይወት ያገኛል።