የሕይወት እንጀራ አገልግሎት

ሐዋርያው ጳውሎስ የሮሜ መልእክት በክርስቲያናዊ ሥነ-መለኮት ውስጥ እጅግ የላቀ ስፍራ የሚሰጠው፣ ጥልቅ እና ሰፊ የትምህርት ማዕቀፍ ያለው መጽሐፍ በመሆኑ የክርስትና እምነት መሰረታዊ የድነት ትምህርት በስፋት የተብራራበት ድንቅ ስራ ነው ።

ይህ መልእክት በመዋቅራዊ አደረጃጀቱ ሲታይ፣ ከምዕራፍ 1 እስከ 8 ስለ የሰው ልጅ አጠቃላይ የኃጢአት ውድቀት፣ በክርስቶስ ስለተገኘው ጸጋ እና ድነት (ደህንነት)፣ እንዲሁም በመንፈስ ቅዱስ ስለሚገኝ መቀደስ ጥልቅ የሆነ አስተምህሮን ይዘረጋል፤

የሐዋርያው ጳውሎስ ወደ ሮሜ ሰዎች የጻፈው መልእክት በክርስቲያናዊ ሥነ-መለኮት ውስጥ እጅግ የላቀ ስፍራ የሚሰጠውና ወንጌልን በስፋት የሚያብራራ መጽሐፍ ነው።

ይህ መልእክት ከምዕራፍ 1 እስከ 11 ድረስ የክርስትናን የድነት አስተምህሮ፣ የእግዚአብሔርን ጸጋ፣ እና የሰውን ልጅ ከኃጢአት መዳን ከማብራራት ባለፈ፣ ከምዕራፍ 12 ጀምሮ አማ

በአዲስ ኪዳን ውስጥ ከሚገኙት መጻሕፍት ሁሉ ይበልጥ ሥርዓታዊ ሥነ-መለኮት (Systematic Theology) የተብራራበት ሰነድ ተደርጎ ይወሰዳል። ይህ መልእክት የክርስትናን መሠረታዊ አስተምህሮዎች በግልጽ የሚያስቀምጥ ሲሆን፣ በተለይም ምዕራፍ 12 በንድፈ-ሐሳብ

ይህ መልእክት የሰውን ልጅ አጠቃላይ የኃጢአት ውድቀት፣ የእግዚአብሔርን ጽድቅ፣ በእምነት ብቻ በጸጋ ስለመዳን፣ እንዲሁም በክርስቶስ ኢየሱስ ስላለው የዘላለም ሕይወት ዋስትና በስፋት ይተነትናል።

ታላቁ የሥነ-መለኮት ሊቅ ጆን ስቶት (John Stott) እንዳስገነዘቡት፣ የሮሜ መልእክት የክርስቶስን ወንጌል ኃይል እና የእግዚአብሔርን ጽድቅ ለመረዳት ለሚሹ ሁሉ ላለፉት ሁለት ሺህ ዓመታት እንደ ዋነኛ የመመዘኛ ድንጋይ (Touchstone) ሆኖ አገልግሏል።

የሐዋርያው ጳውሎስ መልእክት ወደ ሮሜ ሰዎች፣ በክርስትና ታሪክ ውስጥ እጅግ የላቀ ሥነ-መለኮታዊ ክብደት ካላቸው መጻሕፍት አንዱ ተደርጎ ይወሰዳል። በተለይም የሮሜ ምዕራፍ 9፣ ስለ እግዚአብሔር ሉዓላዊነት፣ ስለ ሰው ልጅ ነፃ ፈቃድ፣ ስለ ምርጫ (Election) እና ስለ ድኅነት (Salvation) በሚነሱ ጥልቀት ባላቸው ክርክሮች ማዕከል ላይ የሚገኝ ክፍል ነው። ይህ የጥናት ሪፖርት፣ ለድርብ ንባብ እና ለከፍተኛ ሥነ-መለኮታዊ ጥናት በሚመች መልኩ የተዘጋጀ ሲሆን፣ የምዕራፉን ታሪካዊ እና ሥነ-ጽሑፋዊ አውድ፣ የጽሑፉን ዝርዝር ምልከታ፣ በታሪክ ውስጥ የተነሱትን ዋነኛ የትርጓሜ ማዕቀፎች፣ እንዲሁም ለዘመናዊው ክርስቲያናዊ ሕይወት የሚሰጠውን ተግባራዊ ትግበራ በሰፊው ይመረምራል። የዚህ ጽሑፍ አላማ፣ አንባቢው በሮሜ 9 ውስጥ የሚገኙትን ውስብስብ መለኮታዊ እውነታዎች ከተለያዩ አቅጣጫዎች በመመልከት፣ ሚዛናዊ እና ጥልቅ የሆነ ግንዛቤ እንዲጨብጥ ማስቻል ነው።    የታሪክ እና የሥነ-ጽሑፍ ዳራ (Historical and Literary Context) አንድን የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍል በትክክል ለመረዳት፣ ጸሐፊው የነበረበትን ሁኔታ፣ ጽሑፉ የተላከበትን ማኅበረሰብ ነባራዊ እውነታ፣ እና መልእክቱ የተጻፈበትን ዓላማ በሚገባ ማጤን ግድ ይላል። የሮሜ መልእክት የተጻፈው በግምት በ57 ዓ.ም. ገደማ፣ ሐዋርያው ጳውሎስ በሦስተኛው የሚስዮናዊ ጉዞው ማብቂያ ላይ በቆሮንቶስ ከተማ (ግሪክ) ሆኖ ነው። በወቅቱ ጳውሎስ ወደ ሮም ከተማ ሄዶ አያውቅም ነበር፤ ነገር ግን ቀደም ሲል በምሥራቃዊው የሮማ ግዛት ያከናውን የነበረውን የወንጌል ሥርጭት ስላጠናቀቀ፣ ወደ ምዕራብ አውሮፓ (በተለይም ወደ ስፔን) ለማድረግ ላቀደው ሰፊ የአገልግሎት ጉዞ፣ የሮምን ቤተክርስቲያን እንደ መነሻ እና የድጋፍ ማዕከል አድርጎ ለመጠቀም አስቦ ነበር። ጳውሎስ ይህንን መልእክት ሲጽፍ በቆሮንቶስ የነበረው ማኅበረሰብ እጅግ የተበላሸ፣ በጣዖት አምልኮ እና በሥነ-ምግባር ብልግና የተሞላ በመሆኑ፣ የሰው ልጅን ኃጢአተኝነት እና የእግዚአብሔርን ጸጋ ኃይል በተግባር ያየበት ወቅት ነበር። መልእክቱን ይዛ ወደ ሮም የሄደችው ፌቤን የተባለችው አገልጋይ እንደነበረችም በሮሜ 16፡1-2 ላይ ተገልጿል።    በሮም የነበረችው ቤተክርስቲያን አጀማመር ከጴንጤቆስጤ ቀን በዓል በኋላ ከኢየሩሳሌም በተመለሱ አይሁዳውያን አማኞች እንደተመሠረተች የታሪክ ምሁራን ይስማማሉ። ነገር ግን በ49 ዓ.ም. የሮም ንጉሠ ነገሥት የነበረው ቀላውዴዎስ (Claudius)፣ የሮማው ታሪክ ጸሐፊ ስዊቶኒየስ (Suetonius) እንደመዘገበው “በክሬስተስ (Chrestus/ክርስቶስ) አነሳሽነት ሁልጊዜ ሁከት ይፈጥራሉ” በሚል ሰበብ አይሁዶችን በሙሉ ከሮም ከተማ አባረራቸው። በዚህም ምክንያት አይሁዳውያን ክርስቲያኖችም ጭምር ከተማዋን ለቀው ሲወጡ፣ የሮም ቤተክርስቲያን ሙሉ በሙሉ በአሕዛብ (Gentiles) ክርስቲያኖች አመራር ሥር ወደቀች። ከአምስት ዓመታት በኋላ፣ ቀላውዴዎስ ሲሞትና ኔሮ ወደ ሥልጣን ሲመጣ (በ54 ዓ.ም.)፣ አይሁዶች ወደ ሮም እንዲመለሱ ተፈቀደላቸው። አይሁዳውያን ክርስቲያኖች ወደ ቤተክርስቲያኒቱ ሲመለሱ፣ ቀድሞ የነበረው የአይሁድ ወግ፣ ሥርዓትና የሕግ አተረጓጎም ሙሉ በሙሉ ተቀይሮ፣ አሕዛባዊ ይዘት ባለው የአምልኮ ሥርዓት ተተክቶ አገኙት። ይህ ሁኔታ በአሕዛብ ክርስቲያኖች እና በአይሁድ ክርስቲያኖች መካከል ከፍተኛ የሥነ-መለኮት፣ የባህል እና የማኅበራዊ መስተጋብር ውጥረት ፈጠረ። ጳውሎስ ይህንን መልእክት ሲጽፍ፣ ሁለቱንም ወገኖች በወንጌሉ ማዕከላዊነት በማስታረቅ ወደ አንድነት የማምጣት ዓላማ ነበረው።    ከሥነ-ጽሑፋዊ አወቃቀር አንጻር፣ ጳውሎስ በምዕራፍ 1 እስከ 8 ድረስ የሰውን ልጅ አጠቃላይ ኃጢአተኝነት፣ የሕግን አለመቻል፣ በክርስቶስ ኢየሱስ በማመን ስለሚገኝ ጽድቅ፣ እና በመንፈስ ቅዱስ ስለሚመራ አዲስ ሕይወት በስፋት አብራርቷል። ምዕራፍ 8 የሚያበቃው በእግዚአብሔር ፍቅር ላይ ማንም ሊያሸንፍ እንደማይችል እና አማኞች በክርስቶስ ያላቸው የዘላለም ደኅንነት ፍጹም ዋስትና ያለው መሆኑን በሚያውጅ ታላቅ የድል መዝሙር ነው (ሮሜ 8፡31-39)። ነገር ግን ወደ ምዕራፍ 9 ሲሸጋገር፣ የጳውሎስ ድምጸት በድንገት ከታላቅ ደስታ ወደ ጥልቅ ሐዘን እና የልብ ስብራት ይለወጣል። ይህ ሽግግር የተፈጠረው አንድ ገዘፍ ያለ ሥነ-መለኮታዊ ጥያቄ መልስ መፈለግ ስለነበረበት ነው፡- “የእግዚአብሔር የተስፋ ቃል ይህን ያህል አስተማማኝ ከሆነ፣ ለምንድነው የተስፋው ቃል ኪዳን መጀመሪያ የተሰጣቸው እስራኤላውያን መሲሐቸውን ክርስቶስን ያልተቀበሉት እና ከድኅነት ውጪ የሆኑት? የእስራኤል መውደቅ የእግዚአብሔርን ቃል ኪዳን ውድቀት አያሳይምን?” የሚል ነበር። የሮሜ ምዕራፍ 9 እስከ 11 ያለው ክፍል፣ ይህንን ጥያቄ በመመለስ የእግዚአብሔርን ሉዓላዊነት፣ ፍትሐዊነት እና የነፍስ ማዳን ጥበብ የሚያብራራ ሥነ-መለኮታዊ ማዕከል ነው።    የጽሑፉ ጥልቅ ምልከታ (In-Depth Observation) የሮሜ ምዕራፍ 9 ሐሳብ አመክንዮአዊ ፍሰት ያለው ሲሆን፣ ጽሑፉን በአራት ዋና ዋና ክፍሎች ከፍሎ መመልከት ትክክለኛውን መልእክት ለመረዳት ያስችላል። 1. የጳውሎስ ታላቅ ሐዘን እና የእስራኤል ልዩ መብቶች (ሮሜ 9፡1-5) ምዕራፉ የሚጀምረው ጳውሎስ በክርስቶስ ሆኖ እውነትን እንደሚናገር በመንፈስ ቅዱስ ምስክርነት በሚያቀርበው ጠንካራ መሐላ ነው። ጳውሎስ በልቡ ውስጥ “ታላቅ ሐዘንና የማያቋርጥ ጭንቀት” እንዳለ ይገልጻል። የዚህ ጭንቀት መንስኤ ክርስቶስን የካዱት የገዛ ወገኖቹ የእስራኤላውያን የዘላለም ዕጣ ፈንታ ጉዳይ ነበር። የጳውሎስ ፍቅር ምን ያህል ጥልቅ እንደነበር ሲገልጽ፣ ወገኖቹ ይድኑ ዘንድ እርሱ ራሱ ተረግሞ ከክርስቶስ ቢለይ እንደሚመርጥ ይናገራል (ሮሜ 9፡3)። ይህ አስደናቂ ራስን የመሠዋት ፍላጎት፣ በብሉይ ኪዳን ሙሴ እስራኤላውያን የወርቅ ጥጃ አምልከው በበደሉ ጊዜ “ኃጢአታቸውን ይቅር በል፤ አለዚያ ግን ከጻፍኸው መጽሐፍ እባክህ ስሜን ደምስሰው” ብሎ ከጸለየው ጸሎት (ዘጸአት 32፡32) ጋር በእጅጉ ይመሳሰላል።    ጳውሎስ በመቀጠል፣ እግዚአብሔር ለእስራኤል ብሔር የሰጣቸውን ስምንት ታላላቅ መንፈሳዊ መብቶች እና በረከቶች ይዘረዝራል፡- ልጅነት፣ ክብር፣ ኪዳናት፣ ሕግ መስጠት፣ የቤተ መቅደስ አገልግሎት፣ የተስፋ ቃላት፣ አባቶች፣ እንዲሁም ክርስቶስ በሥጋ የመጣበት የትውልድ ሐረግ (ሮሜ 9፡4-5)። ይህ ዝርዝር የችግሩን ስፋት ያሳያል። እግዚአብሔር ይህንን ሁሉ የጸጋ ስጦታ እና ታሪካዊ መብት ሰጥቷቸው ሳለ፣ እስራኤላውያን የዚህ ሁሉ በረከት ፍጻሜ የሆነውን መሲሐቸውን አለመቀበላቸው እጅግ ግራ የሚያጋባ ክስተት ነበር። በዚሁ ክፍል ማጠቃለያ ላይ (ሮሜ 9፡5)፣ ጳውሎስ ክርስቶስን “ከሁሉ በላይ የሆነ ለዘላለም የተመሰገነ አምላክ ነው!” በማለት የክርስቶስን ፍጹም አምላክነት በማያሻማ ሁኔታ አስመዝግቧል።    2. የእግዚአብሔር ቃል አልተሻረም፡ የሥጋ ልጆች እና የተስፋ ልጆች (ሮሜ 9፡6-13) የአይሁዶች ወንጌልን አለመቀበል፣ የእግዚአብሔር የተስፋ ቃል ውድቀት እንዳልሆነ ጳውሎስ በግልጽ ያውጃል። የዚህም መሠረታዊ ምክንያት፣ “ከእስራኤል የተወለደ ሁሉ እስራኤላዊ አይደለም” የሚለው ሥነ-መለኮታዊ እውነት ነው (ሮሜ 9፡6)። የእግዚአብሔር ቤተሰብ አባልነት እና የቃል ኪዳኑ ወራሽነት በዘር ሐረግ (በሥጋዊ ትውልድ) ላይ የተመሠረተ ሳይሆን፣ በእግዚአብሔር ምርጫ እና በተስፋው ቃል ላይ የተመሠረተ መሆኑን ለማስረዳት፣ ጳውሎስ ከእስራኤል ታሪክ ሁለት አበይት ምሳሌዎችን ያቀርባል።    የመጀመሪያው ምሳሌ የይሥሐቅ እና የእስማኤል ታሪክ ነው። አብርሃም ሁለቱንም ልጆች የወለደ ቢሆንም፣ የእግዚአብሔር የቃል ኪዳን ዘር የተጠራው በይሥሐቅ በኩል ብቻ ነበር (ሮሜ 9፡7-9)። እስማኤል የሥጋ ልጅ ሲሆን፣ ይሥሐቅ ግን “ጊዜው ሲደርስ እመለሳለሁ፤ ሣራም ወንድ ልጅ ትወልዳለች” ተብሎ በተሰጠው የተስፋ ቃል መሠረት የተወለደ ልጅ ነበር። ይህ የሚያሳየው፣ ከአብርሃም ዘር መወለድ ብቻውን የእግዚአብሔር ልጅነትን እንደማያረጋግጥ ነው።    ሁለተኛው እና ይበልጥ ጠንካራው ምሳሌ የያዕቆብ እና የዔሳው ታሪክ ነው (ሮሜ 9፡10-13)። ይሥሐቅና ርብቃ መንታ ልጆችን ፀነሱ። ልጆቹ በአንድ ማኅፀን ውስጥ ሆነው ገና ሳይወለዱ፣ እንዲሁም አንዳች ክፉ ወይም በጎ ነገር ሳያደርጉ፣ እግዚአብሔር “ታላቁ ለታናሹ ይገዛል” የሚለውን ቃል ተናገረ። ይህ የተደረገው የእግዚአብሔር የማዳን ዓላማ እና ምርጫ በሰዎች ሥራ ላይ የተመሠረተ ሳይሆን፣ በሚጠራው በእግዚአብሔር ሉዓላዊ ፈቃድ ላይ የተመሠረተ መሆኑን ለማሳየት ነው። ጳውሎስ የነቢዩ ሚልክያስን ቃል (ሚልክያስ 1፡2-3) በመጥቀስ፣ “ያዕቆብን ወደድሁ፤ ዔሳውን ግን ጠላሁ” በማለት የእግዚአብሔርን መለኮታዊ ምርጫ ያጸናል።    3. የእግዚአብሔር ሉዓላዊነት እና የሸክላ ሠሪው መብት (ሮሜ 9፡14-24) ያዕቆብን መርጦ ዔሳውን መተዉ እግዚአብሔርን ኢ-ፍትሐዊ ያደርገዋል ወይ? ለሚለው የተቃዋሚ የዲያትሪብ (diatribe) ጥያቄ፣ ጳውሎስ “በጭራሽ አያደርገውም!” (Me genoito) ሲል በጽኑ ይመልሳል (ሮሜ 9፡14)። የእግዚአብሔር ምሕረት መሠረቱ የሰው ልጅ ፍላጎት ወይም ድካም (ሩጫ) ሳይሆን፣ የእግዚአብሔር የራሱ ቸርነት እና ፈቃድ ብቻ ነው (ሮሜ 9፡15-16)። ይህንን ለማብራራት፣ ጳውሎስ በዘጸአት ታሪክ ውስጥ ያሉትን የሙሴን እና የፈርዖንን ገጸ-ባሕሪያት ያነጻጽራል። እግዚአብሔር ለሙሴ “የምምረውን እምረዋለሁ” ሲለው፣ በፈርዖን ላይ ደግሞ “ኃይሌን በአንተ ላሳይ ስሜም በምድር ሁሉ ይነገር ዘንድ ለዚህ አስነሳሁህ” ብሎታል (ሮሜ 9፡17)። ከዚህ በመነሳት ጳውሎስ፣ “እንግዲህ እግዚአብሔር የሚፈልገውን ይምረዋል፣ የሚፈልገውንም ያደነድነዋል” የሚል ከባድ መደምደሚያ ላይ ይደርሳል (ሮሜ

መግቢያ እና የታሪካዊ አውድ ዳራ ወደ ሮሜ ሰዎች የተላከው መልእክት በክርስትና ታሪክ ውስጥ እጅግ የላቀ ሥነ-መለኮታዊ ጥልቀት ካላቸው መጻሕፍት መካከል ቀዳሚውን ሥፍራ ይይዛል። ይህ መልእክት በሐዋርያው ጳውሎስ የተጻፈው በ57 ዓ.ም. ገደማ ሲሆን፣ በወቅቱ ጳውሎስ በቆሮንቶስ ከተማ ይኖር እንደነበር ታሪካዊ መረጃዎች ያመለክታሉ። በዚያ ዘመን ሮም በዓለም ላይ ካሉት ከተሞች ሁሉ እጅግ ግዙፍ፣ በፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊ እና ወታደራዊ ኃይሏ የተንሰራፋች የዓለም ማዕከል ነበረች። በዚህች ታላቅ ከተማ ውስጥ የተተከለችው ቤተክርስቲያን ከአይሁድ እና ከአሕዛብ ወገን በሆኑ ክርስቲያኖች የተዋቀረች በመሆኗ፣ በሁለቱ ቡድኖች መካከል ሕግን እና ጸጋን በተመለከተ ሥነ-መለኮታዊ እና ማኅበራዊ ውጥረቶች ነበሩ። የሮሜ መልእክት እግዚአብሔር በክፉ ሥራችን ከሚገባን ቅጣት እንዴት በጸጋው እንደሚያድነን እና እንዴት መኖር እንዳለብን የሚያስተምር መሠረታዊ የክርስትና ሕገ-መንግሥት ነው። የሰው ልጅ በሙሉ በኃጢአት ምክንያት ከእግዚአብሔር ፊት መውደቁን፣ በራሳችን መልካም ሥራ ራሳችንን ማዳን እንደማንችል፣ ኢየሱስ ክርስቶስ ሲሞት ለእኛ ሲል መሞቱን፣ እና የእግዚአብሔር መንፈስ ትክክል የሆነውን እንድናደርግ እንዴት እንደሚረዳን ጳውሎስ በስፋት ያብራራል። በዚህ ታላቅ መልእክት ውስጥ፣ ምዕራፍ 8 የክብሩ ማማ ተደርጎ ይወሰዳል። ምዕራፍ ሰባት የሰው ልጅ በራሱ ጉልበት ሕግን ለመፈጸም የሚያደርገውን የከሸፈ ትግል እና የኃጢአት እስራት መቃተት የሚያሳይ ሲሆን፣ ምዕራፍ ስምንት ደግሞ ይህን የሽንፈት ታሪክ ቀልብሶ በመንፈስ ቅዱስ ኃይል ወደሚገኝ የድል ሕይወት ይሸጋገራል። ይህ ምዕራፍ “ኵነኔ የለም” በሚል ታላቅ የነጻነት አዋጅ ተጀምሮ፣ “ከእግዚአብሔር ፍቅር ሊለየን የሚችል ምንም ነገር የለም” በሚል የዘላለም ዋስትና ማረጋገጫ ይደመደማል። በዚህ ጥልቅ የትንታኔ ሪፖርት፣ የሮሜ ምዕራፍ 8ን አውድ፣ አንኳር መልእክቶች፣ ሥነ-መለኮታዊ ትርጓሜዎች፣ እና በዘመናዊው ክርስቲያን ሕይወት ውስጥ የሚኖራቸውን ትግበራዎች በዝርዝር እንመለከታለን። ከኵነኔ ነጻ መውጣት እና በክርስቶስ ኢየሱስ የሚገኝ ሕይወት (ሮሜ 8፥1-4) የምዕራፉ መክፈቻ በክርስትና ሥነ-መለኮት ውስጥ እጅግ አስደናቂ ከሆኑት የድነት አዋጆች አንዱን ይዟል። “እንግዲህ በክርስቶስ ኢየሱስ ላሉት አሁን ኵነኔ የለባቸውም። በክርስቶስ ኢየሱስ ያለው የሕይወት መንፈስ ሕግ ከኃጢአትና ከሞት ሕግ አርነት አውጥቶኛልና”። ይህ ክፍል የሚያሳየው አማኞች በእግዚአብሔር የፍርድ ዙፋን ፊት ያላቸውን ሕጋዊ አቋም ነው። “ኵነኔ” የሚለው ቃል ጥፋተኝነትን፣ ብያኔን እና ተያያዥ የሆነውን የዘላለም ቅጣት ፍርድ ያመለክታል። የሰው ልጅ በመላው የእግዚአብሔርን ፍትሕ ማምለጥ እንደማይችል ጳውሎስ ከዚህ ቀደም ባሉት ምዕራፎች አስረግጦ ተናግሯል። ይሁን እንጂ፣ “በክርስቶስ ኢየሱስ” ላሉት ይህ የኵነኔ ፍርድ ሙሉ በሙሉ ተነስቷል። የዚህ ነጻነት መሠረት የሰው ልጅ የራሱ ጽድቅ ሳይሆን፣ የሙሴ ሕግ ሊያደርገው ያልቻለውን እግዚአብሔር በልጁ በኩል ማድረጉ ነው። ሕግ በራሱ ቅዱስ እና ጻድቅ ቢሆንም፣ ከሰው ልጅ የሥጋ ባሕርይ (ወይም ከኃጢአተኛ ተፈጥሮ) የተነሣ ደክሞ ሰውን ማዳን አልቻለም። ሕጉ ኃጢአትን ከማጋለጥ ባለፈ ኃጢአትን የማሸነፊያ አቅም አልሰጠም። ስለዚህም እግዚአብሔር የገዛ ልጁን በኃጢአተኛ ሰው አምሳል፣ የኃጢአት መሥዋዕት እንዲሆን በመላክ ፈጸመው። በዚህም መለኮታዊ እርምጃ፣ እግዚአብሔር ኃጢአትን በሥጋ ኮነነ፤ የዚህም ዋና ዓላማ በሥጋ ሳይሆን በመንፈስ በሚመላለሱ አማኞች ውስጥ፣ ሕጉ የሚጠይቀው ጽድቅ ሙሉ በሙሉ እንዲፈጸም ነው። የሕግን ፍላጎት የሚያሟላው የክርስቶስ ፍጹም ታዛዥነት እና መስዋዕትነት ለአማኞች ስለሚቆጠርላቸው፣ ኃጢአታቸው በክርስቶስ አካል ላይ ተፈርዶ፣ የክርስቶስ ጽድቅ ደግሞ ለእነርሱ ተሰጥቷቸዋል። ይህ የመተካት እና የማጽደቅ ሥነ-መለኮት የክርስቲያን እምነት የልብ ትርታ ነው። የሁለት ዓለማት ፍልሚያ፡ የሥጋ አስተሳሰብ ከመንፈስ አስተሳሰብ አንጻር (ሮሜ 8፥5-11) ሐዋርያው ጳውሎስ ቀጥሎ የሚያተኩረው በአማኞች የዕለት ተዕለት አኗኗር፣ ዝንባሌ እና የአስተሳሰብ ዘይቤ ላይ ነው። ሮሜ 8፥5-11 በሥጋ መኖር እና በመንፈስ መኖር መካከል ያለውን ጥልቅ ተቃርኖ በዝርዝር ያስቀምጣል። እንደ ሥጋ የሚኖሩ ሐሳባቸውን በሥጋ ፍላጎት ላይ ሲያሳርፉ፣ እንደ መንፈስ የሚኖሩ ግን ሐሳባቸውን በመንፈስ ፍላጎት ላይ ያደርጋሉ። የሰውን ልጅ አስተሳሰብ እና የሕይወት ምሪት በተመለከተ ጽሑፉ ሁለት ተቃራኒ ጎራዎችን ያቀርባል። መለያ ባህሪያት በሥጋ የሚመራ አእምሮ (የሥጋ አስተሳሰብ) በመንፈስ የሚመራ አእምሮ (የመንፈስ አስተሳሰብ) የሐሳብ ትኩረት ሐሳቡን በሥጋ ፍላጎት ላይ ያሳርፋል ሐሳቡን በመንፈስ ፍላጎት ላይ ያደርጋል መንፈሳዊ ውጤት የሥጋን ነገር ማሰብ ሞት ነው የመንፈስን ነገር ማሰብ ሕይወትና ሰላም ነው ከእግዚአብሔር ጋር ያለው ግንኙነት ከእግዚአብሔር ጋር ጠበኛ ነው ከእግዚአብሔር ጋር ጥልቅ ኅብረት እና እርቅ አለው ለሕግ ያለው አቋም ለእግዚአብሔር ሕግ አይገዛም፣ መገዛትም አይችልም መንፈስ ቅዱስ ሕጉን የመታዘዝ አቅም ይሰጣል እግዚአብሔርን ስለማስደሰት በሥጋ የሚመሩት እግዚአብሔርን ማስደሰት አይችሉም እግዚአብሔርን ደስ የሚያሰኝ ሕይወት ይኖራል ለኃጢአት የተገዛ አእምሮ ከእግዚአብሔር ጋር ጠበኛ በመሆኑ፣ የቱንም ያህል ቢጥር ለእግዚአብሔር ሕግ ሊገዛ አይችልም፤ በመሆኑም እግዚአብሔርን ማስደሰት ከቶ አይቻልም። ነገር ግን ጳውሎስ በሮም ላሉት ክርስቲያኖች አስደሳች የምሥራች ያበስራል። የእግዚአብሔር መንፈስ በውስጣቸው የሚኖር ከሆነ፣ እነርሱ በሥጋ ሳይሆን በመንፈስ ናቸው። የክርስትና መለያው የክርስቶስ መንፈስ በውስጥ ማደሩ ሲሆን፣ ማንም የክርስቶስ መንፈስ ከሌለው እርሱ የክርስቶስ አይደለም። የተፈጥሮ ሕግ በሌላ ከፍተኛ የተፈጥሮ ሕግ እንደሚሸነፍ ሁሉ፣ በመንፈስ መመላለስም የሥጋን ሕግ ያሸንፋል። የሳይንስ ሊቃውንት ገና ያላስተዋሉት ሌላ ዓይነት ሕይወት አለ፤ እርሱም “የክርስቶስ ሕይወት” (Christ-life) ነው። የአእዋፍ ሕይወት አንድን ወፍ በእራሱ አምሳል እንደሚገነባው ሁሉ፣ የክርስቶስ ሕይወት ደግሞ በአማኙ ውስጣዊ ተፈጥሮ ውስጥ የክርስቶስን አምሳል ይገነባል። ይህ የመንፈስ ሕግ፣ አማኙ በመንፈስ ቅዱስ አማካኝነት የክርስቶስን መልክ እንዲይዝ ያደርጋል። ክርስቶስ በአማኞች ውስጥ ካለ፣ ሰውነታቸው ከኃጢአት የተነሣ የሞተ ቢሆንም፣ መንፈሳቸው ከጽድቅ የተነሣ ሕያው ነው። ኢየሱስን ከሙታን ያስነሣው የርሱ መንፈስ በእናንተ የሚኖር ከሆነ፣ ክርስቶስን ከሙታን ያስነሣው እርሱ፣ በውስጣችሁ በሚኖረው በመንፈሱ ሟች ለሆነው ሰውነታችሁም ጭምር ሕይወትን ይሰጣል። ይህ እውነት በአሁኑ ዘመን የኃጢአትን አሠራር ለማሸነፍ ኃይል የሚሰጥ ሲሆን፣ ለወደፊቱም የሥጋችንን ትንሣኤ የሚያረጋግጥ ታላቅ መያዣ ነው። የልጅነት መንፈስ እና የከበረው ወራሽነት (ሮሜ 8፥12-17) መንፈስ ቅዱስ በአማኞች ሕይወት ውስጥ የቅድስና ኃይል ሆኖ ከመሥራቱም ባሻገር፣ የልጅነት ማረጋገጫ በመስጠት ወደር የለሽ ሚና ይጫወታል። አማኞች የፍርሃት ባሪያ የሚያደርግ የባርነት መንፈስ ሳይሆን፣ “አባ፣ አባት” ብለው ወደ ፈጣሪያቸው የሚጮኹበትን የልጅነት መንፈስ እንደተቀበሉ ጽሑፉ በግልጽ ያትታል። በሮማውያን ባህል እና ሕግ መሠረት “ጉዲፈቻ” (Adoption) እጅግ ጠንካራ እና ጥልቅ መብትን የሚያጎናጽፍ ሥርዓት ነበረው። አንድ ልጅ በጉዲፈቻ ሲወሰድ፣ ከቀድሞው ባሪያ አሳዳሪው ወይም ቤተሰቡ ጋር የነበረው ማንኛውም ሕጋዊ እና የዕዳ ትስስር ሙሉ በሙሉ ይቋረጥ እና፣ በአዲሱ አባቱ ቤተሰብ ውስጥ የተፈጥሮ ልጅ ያለውን ሙሉ መብት፣ ሥልጣን እና ውርስ ያገኛል። ጳውሎስ ይህንን በሮማውያን ዘንድ የታወቀ ሕጋዊ አውድ በመጠቀም ክርስቲያኖች በእግዚአብሔር ቤተሰብ ውስጥ ያላቸውን ሥፍራ ያብራራል። ዳግመኛ የተወለዱ ክርስቲያኖች “የልጅነት መንፈስ” ተቀብለዋል፤ በመሆኑም በፍርሃት ለመኖር ወደ ኋላ ወደ ባርነት አይመለሱም። የእግዚአብሔር ልጆች መሆን ልዩ የሆነ መብት ይሰጣል፤ አንተ የእግዚአብሔር ልጅ ነህ!። ከዚህም በላይ፣ የእግዚአብሔር መንፈስ ራሱ ከመንፈሳችን ጋር ሆኖ የእግዚአብሔር ልጆች መሆናችንን ይመሰክርልናል። ይህ የውስጥ ምስክርነት፣ ውጫዊ ሁኔታዎች ምንም ቢመስሉ አማኞች በድነታቸው ላይ ሙሉ እርግጠኝነት እንዲኖራቸው ያደርጋል። የእግዚአብሔር ልጆች መሆን ደግሞ በቀጥታ ወራሽነትን ያስከትላል። አማኞች የእግዚአብሔር ወራሾች እና ከክርስቶስ ጋር አብረው ወራሾች ናቸው። የዚህ ልጅነት ሌላው ገጽታ በክርስቲያኖች መካከል ሊኖር ስለሚገባው የቤተሰብ አንድነት የሚያስተምረው እውነት ነው። የእግዚአብሔር ልጆች ሁሉ አንድ እና እኩል ናቸው፣ በመካከላቸውም መለያየት ሊኖር አይገባም፤ እንደ አንድ ቤተሰብ እና እህትማማቾች ሆነው ተፈጥረዋል። አማኞች እርስ በርሳቸው ራሳቸውን ማወዳደር ወይም መፎካከር የለባቸውም፤ ምክንያቱም በእግዚአብሔር ዓይን ሁሉም እኩል ናቸው። ከዚህ ይልቅ ልዩነቶቻቸውን አስወግደው፣ በእግዚአብሔር አመራር ሥር አንድ ሆነው በኅብረት መሥራት እና መደጋገፍ ይጠበቅባቸዋል። ሆኖም፣ ይህ ወራሽነት እና ክብር ያለ ዋጋ አይመጣም። የክብሩ ተካፋዮች ለመሆን በእርግጥ የመከራውም ተካፋዮች መሆን ግድ ይላል። ክርስቶስ መከራን ተቀብሎ ወደ ክብሩ እንደገባ ሁሉ፣ ከእርሱ ጋር ወራሽ የሆኑ አማኞችም በዚህ ምድር የዚሁ መንገድ እና መከራ ተካፋዮች ናቸው። ወንድሞች የጸኑ ሊሆኑ ይገባል፤ ምክንያቱም ከእነርሱ በፊት የነበሩትም ብዙ መከራ ተቀብለው

ከዚህ መልእክት ውስጥ ደግሞ ምዕራፍ 7 በምሁራን፣ በነገረ-መለኮት አጥኚዎች፣ እና በአማኞች ዘንድ ሰፊ ክርክር እና ጥልቅ ምርምር ሲደረግበት የኖረ ክፍል ነው።