የሐዋርያው ጳውሎስ ወደ ሮሜ ሰዎች የጻፈው መልእክት በክርስቲያናዊ የነገረ-መለኮት ጥናት ውስጥ እጅግ ጥልቅ፣ ስልታዊ እና አጠቃላይ የድነትን (Salvation) ጽንሰ-ሐሳብ የሚያብራራ ማዕከላዊ ሰነድ ተደርጎ ይወሰዳል። ከዚህ ታላቅ መልእክት ውስጥ፣ የሮሜ ምዕራፍ 6 አማኞች በክርስቶስ ኢየሱስ ስላላቸው አዲስ ማንነት፣ ከኀጢአት ኃይል ስለሚያገኙት ነጻነት፣ እንዲሁም በጸጋ ሥር ስለሚኖራቸው የቅድስና ሕይወት የሚያብራራ የክርስትና አስተምህሮ የጀርባ አጥንት ነው። ይህ ጥናት የሮሜ ምዕራፍ 6ን ታሪካዊ እና ስነ-ጽሑፋዊ አውድ፣ የጽሑፉን ጥልቅ ምልከታ፣ የቃላቱን እና የሐሳቦቹን የነገረ-መለኮት ትርጓሜ፣ እንዲሁም ለዕለታዊ የክርስቲያን ሕይወት ያለውን ተግባራዊ ትግበራ በዝርዝር ይተነትናል።
ክፍል አንድ፡ ታሪካዊ፣ ባህላዊ እና ስነ-ጽሑፋዊ አውድ
የሮሜ ምዕራፍ 6ን መልእክት በትክክል ለመረዳት፣ ምዕራፉ የተጻፈበትን ስነ-ጽሑፋዊ ፍሰት፣ የጥንቷን ቤተክርስቲያን የባህል ዳራ እና ሐዋርያው ጳውሎስ ምላሽ እየሰጠበት የነበረውን የታሪክ ማዕቀፍ መመርመር እጅግ አስፈላጊ ነው።
የስነ-ጽሑፋዊ ሽግግር እና የዳያትራይብ (Diatribe) ዘይቤ
በሮሜ መልእክት የመጀመሪያዎቹ አምስት ምዕራፎች፣ ጳውሎስ የሰው ልጅን አጠቃላይ የኀጢአት ውድቀት እና በእምነት ብቻ በክርስቶስ ኢየሱስ በኩል ስለሚገኘው መጽደቅ (Justification) በስፋት አስገንዝቧል። በሮሜ 5፡12-21 ባለው ክፍል፣ በአንዱ ሰው በአዳም አለመታዘዝ ኀጢአት እና ሞት ወደ ዓለም እንደገቡ ሁሉ፣ በሁለተኛው አዳም በክርስቶስ ታዛዥነት ደግሞ ጸጋ እና የዘላለም ሕይወት እንደነገሱ በንጽጽር ያቀርባል። በሮሜ 5፡20 ላይ “ኀጢአት በበዛበት፣ ጸጋ ይበልጥ በዛ” የሚለውን ታላቅ የነገረ-መለኮት አቋም ካስቀመጠ በኋላ፣ ይህ ድንቅ የጸጋ ትምህርት በተሳሳተ መንገድ እንዳይተረጎም በምዕራፍ 6 ላይ ጠንካራ መከላከያ ያቀርባል።
የምዕራፍ 6 መግቢያ በጥንታዊ ግሪክ እና በሄለኒስቲክ ዘመን ፈላስፎች እና መምህራን ዘንድ በስፋት ይታወቅ የነበረውን “ዳያትራይብ” (Diatribe) የተሰኘውን የስነ-ጽሑፍ ዘይቤ ይጠቀማል። ይህ ዘይቤ ምናባዊ ጥያቄን በማንሳት፣ ወዲያውኑ ጥያቄውን በጠንካራ አገላለጽ (“ከቶ አይሆንም!” ወይም “By no means!”) ውድቅ በማድረግ፣ እና ተከታታይ የሆኑ ርዕዮታዊ ማብራሪያዎችን በማቅረብ የሚከራከርበት የአጻጻፍ ስልት ነው። በመሆኑም “እንግዲህ ምን እንላለን? ጸጋ እንዲበዛ ኀጢአት እየሠራን እንኑር?” የሚለው ጥያቄ የጳውሎስን የጸጋ አስተምህሮ የተቃወሙ ሰዎች ያነሱት ስጋት ወይም ትችት እንደነበር ያሳያል። ጳውሎስ ይህንን ጥያቄ በማንሳት፣ የጸጋ ትምህርት ወደ ሕግ-አልባነት (Antinomianism) እንደማይመራ በአስረጂነት ያሳያል።
የጸጋ ትምህርት እና የሕግ-አልባነት ስጋት በታሪክ ውስጥ
በጥንቷ የሮም ቤተክርስቲያን ውስጥ፣ ከአይሁድ እምነት ወደ ክርስትና የመጡ አማኞች እና አህዛብ ክርስቲያኖች አብረው ያመለኩ ነበር። አይሁዳውያን ክርስቲያኖች፣ አህዛብ ክርስቲያኖች ድነትን ለማግኘት የሙሴን ሕግጋት (እንደ ግርዘት ያሉትን) መጠበቅ አለባቸው የሚል ጠንካራ ስጋት ነበራቸው። ጳውሎስ ድነት በእምነት እንጂ ሕግን በመጠበቅ እንዳልሆነ ሲያስተምር፣ ተቃዋሚዎቹ “ይህ ትምህርት ሰዎችን ወደ ልቅ የኀጢአት ሕይወት ይመራል” ብለው ተችተውታል። በሌላ በኩል ደግሞ፣ የተወሰኑ ሰዎች “እግዚአብሔር ኀጢአተኞችን የሚወድ እና ይቅር የሚል ከሆነ፣ ብዙ ኀጢአት ባደረግን ቁጥር የእግዚአብሔር ጸጋ ይበልጥ ይገለጣል፤ ስለዚህ የኛ ስራ ኀጢአት መስራት ነው፣ የእግዚአብሔር ስራ ደግሞ ይቅር ማለት ነው” ወደሚል የተዛባ ድምዳሜ ሊደርሱ ይችሉ ነበር።
ይህ ዓይነቱ የተዛባ አመለካከት በታሪክ ውስጥ በተለያዩ ሰዎች በተግባር የታየ ሲሆን፣ በ20ኛው ክፍለ ዘመን መጀመሪያ ላይ የነበረው ታዋቂው ሩሲያዊ መነኩሴ ግሪጎሪ ራስፑቲን (Gregory Rasputin) የዚህ አመለካከት ጽንፈኛ ማሳያ ነው። ራስፑቲን “ብዙ ኀጢአት የሠራ ሰው ብዙ ይቅርታ ስለሚያስፈልገው፣ ይበልጥ የእግዚአብሔርን ጸጋ ይለማመዳል” በሚል አስተሳሰብ ሆን ብሎ በኀጢአት ሕይወት ይመላለስ እና ይህንኑ ያስተምር እንደነበር ታሪካዊ መዛግብት ያሳያሉ። በተመሳሳይ፣ ማርቲን ሉተር “በድፍረት ኀጢአት አድርግ” (sin boldly) በማለት የተናገረው ሐሳብ ከዐውድ ውጪ ሲተረጎም ለኀጢአት ፈቃድ እንደመስጠት ተደርጎ ይወሰዳል፤ ነገር ግን ሉተር ጸጋን ማክበሩን እንጂ ልቅነትን ማበረታታቱ አልነበረም። ከሰብዓዊ አመለካከት አንጻር፣ ጸጋ “አደገኛ” ይመስላል፤ ምክንያቱም ሰዎች የእግዚአብሔርን ተቀባይነት የሚያገኙት በስራቸው ሳይሆን በነጻ ስጦታ መሆኑን ሲያውቁ፣ የመታዘዝ ተነሳሽነታቸውን ሊያጡ ይችላሉ የሚል ፍርሃት አለ። የሮሜ ምዕራፍ 6 ዋነኛ ዓላማ፣ ይህንን ጸጋን እንደ ፈቃድ ፈጻሚነት የመጠቀም አዝማሚያ ከስሩ መንቀል እና እውነተኛ ጸጋ ወደ እውነተኛ ቅድስና እንደሚመራ ማሳየት ነው።
ክፍል ሁለት፡ የጽሑፉ ምልከታ
የሮሜ ምዕራፍ 6 በዋናነት በሁለት ክፍሎች ሊከፈል ይችላል፤ የመጀመሪያው ክፍል (ቁ. 1-14) የአማኙ ከክርስቶስ ጋር መሞት፣ መቀበር እና መነሳት ጋር የተያያዘውን የጥምቀት ምስጢር ሲያብራራ፣ ሁለተኛው ክፍል (ቁ. 15-23) ደግሞ ስለ ባርነት እና ነጻነት፣ እንዲሁም የባለቤትነት ሽግግር ይተነትናል።
ተደጋጋሚ እና ማዕከላዊ ቃላት
በዚህ ምዕራፍ ውስጥ ሐዋርያው ጳውሎስ የተወሰኑ ቃላትን በተደጋጋሚ በመጠቀም የሐሳቡን ማዕከላዊነት ያሳያል። “ሞት” እና “ሕይወት” የሚሉት ቃላት በንጽጽር የሚታዩ ሲሆን፣ ኀጢአት የሞት ጌታ እንደሆነ፣ ክርስቶስ ደግሞ የሕይወት ጌታ እንደሆነ በግልጽ ተቀምጧል። ሌላው ቁልፍ ቃል “ጥምቀት” ሲሆን፣ ይህ ቃል አማኙ ከክርስቶስ ጋር ያለውን ውህደት (Union with Christ) የሚያሳይ ምሳሌ ሆኖ ቀርቧል። በተጨማሪም፣ ጳውሎስ አማኞች ቀድሞ የኀጢአት “ባሪያዎች” (Slaves) እንደነበሩ፣ አሁን ግን የጽድቅ ባሪያዎች እንደሆኑ በማሳየት የባርነትን ዘይቤ ይጠቀማል።
የተቃርኖ እና የባለቤትነት ሽግግር ምልከታ
የሮሜ ምዕራፍ 6 ማዕከላዊ ምልከታ የሰው ልጅ ሕይወት በሁለት የተለያዩ ግዛቶች (Realms) መካከል መሆኑን ማሳየቱ ነው። አንድ ሰው ወይ በአዳም (በኀጢአት) ግዛት ውስጥ ነው፣ ወይም በክርስቶስ (በጸጋ) ግዛት ውስጥ ነው። ጳውሎስ በምዕራፉ ውስጥ ግልጽ የሆኑ ተቃርኖዎችን በመጠቀም አማኞች ያደረጉትን የባለቤትነት ሽግግር በሚከተለው መልኩ ያሳያል፡-
| የድሮው ግዛት እና ማንነት (ከክርስቶስ በፊት) | አዲሱ ግዛት እና ማንነት (በክርስቶስ ኢየሱስ) |
| የኀጢአት ባሪያ መሆን (Slave to Sin) | የጽድቅ እና የእግዚአብሔር ባሪያ መሆን (Slave to Righteousness/God) |
| ለኀጢአት ሕያው መሆን (Alive to Sin) | ለኀጢአት መሞት / ለእግዚአብሔር ሕያው መሆን (Dead to Sin, Alive to God) |
| የአካል ብልቶችን ለዓመጻ የጦር ዕቃ አድርጎ ማቅረብ | የአካል ብልቶችን ለጽድቅ የጦር ዕቃ አድርጎ ማቅረብ |
| የሞት ፍሬ ማፍራት (Fruit leading to Death) | የቅድስና ፍሬ ማፍራት (Fruit leading to Sanctification) |
| የኀጢአት ደመወዝ – ሞት (Wages of Sin = Death) | የእግዚአብሔር ነጻ ስጦታ – የዘላለም ሕይወት (Gift of God = Eternal Life) |
ይህ ሰንጠረዥ በሮሜ 6፡15-23 ላይ የተመሠረተውን የባለቤትነት፣ የተግባር እና የውጤት ንጽጽር ያሳያል። ሰንጠረዡ እንደሚያሳየው፣ መካከለኛ (Neutral) የሆነ የሕይወት አቋም የለም፤ ሁሉም ሰው የአንዱ ወይም የሌላው ጌታ አገልጋይ ነው።
ክፍል ሦስት፡ ጥልቅ የነገረ-መለኮት ትርጓሜ
በሮሜ ምዕራፍ 6 ውስጥ የሚገኙትን ጥልቅ የነገረ-መለኮት ሐሳቦች መተርጎም የክርስትናን የቅድስና ሕይወት (Sanctification) መሠረት ያብራራል። ሐዋርያው ጳውሎስ ድነትን እንደ አንድ ጊዜ ግብይት (Transaction) ሳይሆን፣ ሙሉ ማንነትን የሚቀይር የትራንስፎርሜሽን (Transformation) ሒደት አድርጎ ያቀርበዋል።
የጥምቀት ትርጉም እና ከክርስቶስ ጋር መተባበር (Union with Christ)
ጳውሎስ “ከክርስቶስ ኢየሱስ ጋራ አንድ እንድንሆን የተጠመቅን ሁላችን፣ ከሞቱ ጋራ አንድ እንሆን ዘንድ እንደ ተጠመቅን አታውቁምን?” (ሮሜ 6፡3) በማለት ይጠይቃል። እዚህ ላይ ጥምቀት የውሃ መንጻት ሥርዓት ብቻ ሳይሆን፣ አማኙ ከክርስቶስ ጋር የሚያደርገውን መንፈሳዊ እና ህልውናዊ ውህደት ያመለክታል። በጥንታዊው የአይሁድ ባህል የውሃ መንጻት ሥርዓት (ለምሳሌ፣ ነዕማን በዮርዳኖስ ወንዝ መታጠቡ፣ ወይም ከወር አበባ እና ከሬሳ ርኩሰት መንጻት) ከውጫዊ ርኩሰት ለመንጻት ያገለግል ነበር። በመጥምቁ ዮሐንስ ዘንድ ደግሞ፣ የጥምቀት ሥርዓት ከኀጢአት ንስሐ መግባት እና መንፈሳዊ መታደስን የሚያመለክት ነበር (ማርቆስ 1፡4-5)።
ሆኖም፣ የክርስቲያን ጥምቀት ከነዚህ ሁሉ እጅግ የጠለቀ ነው። ዮሐንስ ለንስሐ ሲያጠምቅ፣ ሰዎች በኀጢአት መኖርን ለማቆም ምሳሌያዊ ሞት ይሞቱ ነበር፤ ኢየሱስ ግን እውነተኛ ሞትን ሞቶ በትንሣኤው ሞትን ድል አድርጓል። በመሆኑም አማኞች ወደ ክርስቶስ ሲጠመቁ፣ ከክርስቶስ ሞት እና ትንሣኤ ጋር በማንነታቸው ይዋሃዳሉ። ውሃው ውስጥ መግባት አሮጌው ማንነት ከክርስቶስ ጋር መሞቱን እና መቀበሩን ሲያሳይ፣ ከውሃው መውጣት ደግሞ በአዲስ ሕይወት ለመመላለስ (Newness of life) መነሳትን ያረጋግጣል። የነገረ-መለኮት ምሁራን እንደሚያስረዱት፣ ይህ ድርጊት አማኙ ከኀጢአት ግዛት ወደ ጸጋ ግዛት መሻገሩን እና ታማኝነቱን (Allegiance) ለክርስቶስ ማድረጉን የሚያሳይ አደባባያዊ ማረጋገጫ ነው።
“ለኀጢአት መሞት” (Dead to Sin) እና ሥነ-መለኮታዊ እውነታው
በሮሜ 6፡11 ላይ “ለኀጢአት እንደሞታችሁ… ቁጠሩ” የሚለው ሐሳብ የቅድስና ትምሕርት ማዕከል ነው። “ለኀጢአት መሞት” የሚለው ሐረግ ምን ማለት እንደሆነ በትክክል መረዳት ወሳኝ ነው። ይህ ማለት አማኙ ኀጢአት የመሥራት አቅም ፈጽሞ ያጣል፣ ፈተና አይደርስበትም፣ ወይም ፈጽሞ አይሳሳትም (Sinless perfection) ማለት አይደለም።
ከዚህ ይልቅ “ለኀጢአት መሞት” ማለት፣ ኀጢአት በአማኙ ላይ የነበረው የጌትነት፣ የተቆጣጣሪነት እና የባለቤትነት ሥልጣን ተሰብሯል ማለት ነው። አባባሉ ትዕዛዝ ሳይሆን እውነታን የሚገልጽ መግለጫ ነው። ጳውሎስ “ለኀጢአት ሞታችኋል” ሲል በክርስቶስ የተፈጸመውን ታሪካዊ እውነታ ማወጁ ነው። “ሞት” (Nekros) የሚለው የግሪክ ቃል በመቃብር ያለን በድን ሬሳ ያመለክታል። የሞተ ሰው በዙሪያው ለሚከሰቱ ነገሮች ምላሽ እንደማይሰጥ ሁሉ፣ አማኙም የኀጢአት ፍላጎት ሲቀሰቀስ ምላሽ ላለመስጠት እና ከኀጢአት ግፊት ጋር ያለውን ግንኙነት ለማቋረጥ የሥልጣን ነጻነት አለው።
የመቀደስ አራቱ ምሰሶዎች፡ ማወቅ፣ መቁጠር፣ ማቅረብ፣ እና መመላለስ
የክርስትና ሕይወት በጽንሰ-ሐሳብ እና በተግባር መካከል ያለውን ውጥረት (Tension) ያስተናግዳል። ታዋቂው የነገረ-መለኮት ምሁር ዋችማን ኒ (Watchman Nee) በሮሜ 6 ላይ ተመሥርተው እንዳብራሩት፣ ክርስቲያናዊ የድል ሕይወት በአራት ዋና ዋና የግሪክ ግሦች ላይ የተመሠረተ ዑደት ነው፡ ማወቅ (Know)፣ መቁጠር (Reckon)፣ ማቅረብ (Yield/Present)፣ እና መመላለስ (Walk)።
አንደኛ፡ ማወቅ (Knowing – Oida)
በሮሜ 6፡3፣ 6 እና 9 ላይ ጳውሎስ “አታውቁምን?” እና “እናውቃለን” የሚሉትን ቃላት በስፋት ይጠቀማል። በግሪኩ “ኦይዳ” (Oida) የተሰኘው ቃል፣ ቀስ በቀስ በመማር ወይም በመሞከር የሚገኝን እውቀት ሳይሆን፣ መካድ የማይቻልን ፍጹም፣ ተጨባጭ እና የተጠናቀቀ እውነታ ማወቅን ያመለክታል። መንፈሳዊ ብስለት እና ክርስቲያናዊ ዕድገት የሚጀምረው በክርስቶስ የተፈጸመውን ይህንን ታሪካዊ እና መንፈሳዊ እውነታ ከማወቅ ነው። አማኙ አሮጌው ማንነቱ (Old Self) ከክርስቶስ ጋር እንደተሰቀለ መገንዘብ አለበት (ሮሜ 6፡6)። ይህ እኛ በራሳችን ጥረት፣ በጾም ወይም በጸሎት ብዛት የምናመጣው ሳይሆን፣ እግዚአብሔር በክርስቶስ መስቀል የፈጸመው ድርጊት መሆኑን መገንዘብ የመጀመሪያው እርምጃ ነው።
ሁለተኛ፡ መቁጠር / ማሰብ (Reckoning – Logizomai)
በሮሜ 6፡11 ላይ “እንዲሁም እናንተ ደግሞ ለኃጢአት እንደ ሞታችሁ፥ ግን በክርስቶስ ኢየሱስ በጌታችን ሆናችሁ ለእግዚአብሔር ሕያዋን እንደ ሆናችሁ ራሳችሁን ቁጠሩ።” የሚል ጥብቅ ትዕዛዝ እናገኛለን። “መቁጠር” ወይም በግሪኩ “ሎጊዞማይ” (Logizomai) የሂሳብ እና የፋይናንስ የቃላት አጠቃቀም (Bookkeeping/Accounting term) ሲሆን፣ ትርጉሙም “አንድን ነገር እንደ ተፈጸመ እውነታ አድርጎ በሂሳብ መዝገብ ላይ ማስፈር”፣ ወይም “በእርግጥ መሆኑን ማመን” ማለት ነው።
ይህ ጽንሰ-ሐሳብ እጅግ ጥልቅ ነው፤ ምክንያቱም መቁጠር ማለት እውነት ያልሆነን ነገር እውነት ነው ብሎ ራስን በስነ-ልቦና ማታለል (Pretending) ሳይሆን፣ እግዚአብሔር እውነት ነው ያለውን ነገር በእምነት መቀበል ማለት ነው። አማኞች ብዙ ጊዜ በስሜታቸው (Feelings) ሲመሩ ይሸነፋሉ፤ ምክንያቱም ስሜት ተለዋዋጭ እና ከሁኔታዎች ጋር የሚዋዠቅ ነው። ነገር ግን መቁጠር ማለት ስሜት ምንም ይሁን ምን፣ በእግዚአብሔር ቃል ላይ የተመሠረተውን እውነታ አጥብቆ መያዝ ማለት ነው። ታላቁ ስነ-መለኮት ምሁር ካርል ባርት (Karl Barth) እንዳስቀመጠው፣ እምነት ማለት እግዚአብሔር የሚያየውን ማየት፣ እግዚአብሔር የሚያውቀውን ማወቅ፣ እና እግዚአብሔር በሚቆጥረው ልክ መቁጠር ነው። የድሮው የኀጢአት ፍላጎት በውስጥ ሲቀሰቀስ፣ “ይህ የሞተ እና የተቀበረ ማንነት ነው፤ በእኔ ላይ ሥልጣን የለውም” ብሎ በእምነት ማወጅ የዚህ ቃል ትርጉም ነው።
ሦስተኛ፡ ማቅረብ / መስጠት (Yielding – Paristemi)
እውነታውን ካወቅን እና እንደተፈጸመ ከቆጠርን በኋላ፣ የሚቀጥለው እርምጃ በተግባር ማሳየት ነው። በሮሜ 6፡13 ላይ “ልቶቻችሁንም የዓመፃ የጦር ዕቃ አድርጋችሁ ለኃጢአት አታቅርቡ፥ ነገር ግን ከሙታን ተለይታችሁ በሕይወት እንደምትኖሩ ራሳችሁን ለእግዚአብሔር አቅርቡ፥ ብልቶቻችሁንም የጽድቅ የጦር ዕቃ አድርጋችሁ ለእግዚአብሔር አቅርቡ።” በማለት ያዛል።
በግሪኩ “ፓሪስቴሚ” (Paristemi) የተሰኘው ቃል፣ የሰውን ፈቃድ ለእግዚአብሔር አሳልፎ መስጠትን፣ ራስን ለእግዚአብሔር አገልግሎት ማዋልን እና እንደ መስዋዕት አድርጎ ማቅረብን ያመለክታል። አማኙ ሕይወቱን፣ አእምሮውን፣ ስሜቱን እና አካላዊ ብልቶቹን ለእግዚአብሔር ጽድቅ መሳሪያ አድርጎ ማቅረብ ይጠበቅበታል። ይህ ሐሳብ ከሮሜ 12፡1 “ሰውነታችሁን ሕያው ቅዱስና እግዚአብሔርን ደስ የሚያሰኝ መሥዋዕት አድርጋችሁ ታቀርቡ ዘንድ…” ከሚለው ሐሳብ ጋር ቀጥተኛ ትስስር አለው። “ሕያው መስዋዕት” መሆን ራሱ ፓራዶክስ (ተቃርኖአዊ እውነት) ነው፤ ምክንያቱም መስዋዕቶች ሕያው አይሆኑም፣ ይሞታሉ እንጂ። ክርስቲያኑ ግን ለኀጢአት የሞተ ሆኖ፣ ለእግዚአብሔር ደግሞ ሕያው መስዋዕት ሆኖ መቅረብ አለበት።
ይህ ራስን ማቅረብ አራት ደረጃዎችን ያካተተ ነው፡ ቆራጥ የሆነ የውሳኔ እርምጃ መውሰድ፣ የሕይወትን መሪነት ለእግዚአብሔር አሳልፎ መስጠት፣ ራስን ሙሉ በሙሉ አሳልፎ የሰጡበትን ቃል-ኪዳን ማጽናት፣ እና ይህንኑ ቃል-ኪዳን በየዕለቱ መጠበቅ ናቸው።
አራተኛ፡ በአዲስ ሕይወት መመላለስ (Walking – Peripateo)
በሮሜ 6፡4 ላይ “…እኛም በአዲስ ሕይወት እንድንመላለስ፥ ከሞቱ ጋር አንድ እንሆን ዘንድ በጥምቀት ከእርሱ ጋር ተቀበርን” ይላል። በግሪኩ “ፔሪፓቴዎ” (Peripateo) የተሰኘው ቃል፣ ዙሪያውን መራመድን፣ የሕይወት አኗኗርን (Lifestyle) እና ቀጣይነት ያለውን ተግባር ያመለክታል። ይህ በአዲስ ሕይወት መመላለስ የራሳችን ጥረት ውጤት ሳይሆን፣ ማወቅ፣ መቁጠር፣ እና ማቅረብ ወደሚባሉት እርምጃዎች ስንገባ እና ለእግዚአብሔር መንፈስ ራሳችንን ስናስገዛ የሚመነጭ ተፈጥሯዊ ፍሬ ነው። እኛ የምናደርገው መታዘዝን ሲሆን፣ ቅድስናን በውስጣችን የሚሰራው እና የክርስቶስን ሕይወት በእኛ ውስጥ የሚገልጠው መንፈስ ቅዱስ ነው።
ክፍል አራት፡ ትግበራ ለዕለታዊ ክርስቲያናዊ ሕይወት
የሮሜ ምዕራፍ 6 ጽንሰ-ሐሳብ በዕለታዊ የክርስቲያን ሕይወት ውስጥ እጅግ ጠቃሚ የሆነ ተግባራዊ ትርጉም አለው። ቲኦሎጂያዊ እውነታዎች ወደ አኗኗር ዘይቤ ካልተለወጡ ፋይዳ ቢስ ይሆናሉ። ታዋቂው ሰባኪ ቻርለስ ስፐርጀን (Charles Spurgeon) “ኀጢአት አይገዛችሁም” የሚለውን ክፍል ሲያብራራ፣ ሦስት የትግበራ ንብርብሮች እንዳሉት ያስረዳል፡- አንደኛ፣ የእውነተኛ መለወጥ (conversion) መፈተኛ ነው፤ ሁለተኛ፣ የተስፋ እና የድል ማረጋገጫ ነው፤ ሦስተኛ፣ ከኀጢአት ጋር ለሚታገሉ አማኞች ታላቅ ማበረታቻ ነው።
የልማድ ኀጢአትን (Habitual Sin) እና ስሜትን ማሸነፍ
በሮሜ 6፡1 ላይ ያለው “በኀጢአት እየሠራን እንኑር?” የሚለው ግስ፣ በቀጣይነት እና በልማድ የሚደረግን ኀጢአት (Present active tense – habitual sin) ያመለክታል። ክርስቲያኖች አዲስ ፍጥረት ስለሆኑ፣ ኀጢአትን እንደ አኗኗር ዘይቤ ሊቀጥሉበት አይችሉም።
ለአብነት ያህል፣ አንዲት ክርስቲያን ተደጋጋሚ በሆነ የቁጣ እና የስሜት ቱግታ (Emotional outbursts) ችግር ውስጥ ብትሆን፣ ይህንን ለማሸነፍ የሮሜ 6ን መርህ በተግባር መጠቀም ትችላለች። ብዙ ጊዜ አማኞች “ለምን እግዚአብሔር ይህንን ስሜት ከእኔ ላይ አያነሳውም?” ብለው ይጠይቃሉ። መፍትሔው ግን በእግዚአብሔር ቃል ውስጥ ይገኛል። መጀመሪያ፣ ቁጣው በእርሷ ላይ ገዢ እንዳልሆነ እና አሮጌው ማንነቷ ከክርስቶስ ጋር እንደተሰቀለ ማወቅ አለባት (Know)። ስሜት እና ኀጢአት ጌቶቿ እንዳልሆኑ እውነታውን ትቀበላለች። ቀጥሎም፣ የቁጣ ስሜት ሲመጣባት፣ ያ የድሮ ማንነቷ መሆኑን ተገንዝባ ራሷን ለዚያ ስሜት እንደሞተች በእምነት መቁጠር ይኖርባታል (Reckon)። በመጨረሻም፣ አንደበቷን እና ስሜቷን ሌላውን ለመጉዳት (ለዓመጻ መሳሪያ) ከማዋል ይልቅ፣ ራሷን ለእግዚአብሔር ሰላም እና ጽድቅ መሳሪያ አድርጋ ማቅረብ አለባት (Yield)። መለኮታዊ ጸጋ የሰውን ድክመት የሚሸፍን እንጂ ለኀጢአት ፈቃድ የሚሰጥ አይደለም።
የ”መርሳት በሽታ” (Amnesia) እና የአስተሳሰብ ለውጥ
አንዳንድ አማኞች ከኀጢአት ባርነት ነጻ ወጥተው እያለ፣ ልክ እንደ ባሪያ ማሰባቸውን እና መኖራቸውን ይቀጥላሉ። ጥናቶች እንደሚያመለክቱት ይህ አዝማሚያ “መንፈሳዊ የመርሳት በሽታ” (Momentary Amnesia) ተብሎ ሊጠራ ይችላል።
አንድ ባሪያ በባርነት ተወልዶ ካደገ በኋላ ከጌታው ነጻ ቢወጣም፣ የድሮ ጌታውን ድምጽ ሲሰማ አሁንም በድንጋጤ ሊታዘዝ ይችላል። ሆኖም፣ የድሮው ጌታ በእርሱ ላይ ምንም ዓይነት ህጋዊ ሥልጣን የለውም። በተመሳሳይ ሁኔታ፣ አማኞች ከኀጢአት ሥልጣን ነጻ ቢወጡም (ሮሜ 6፡7)፣ የድሮው የኀጢአት ልማድ አሁንም ገዥያቸው እንደሆነ አድርገው በስህተት ሊያስቡ እና ለአሮጌው ጌታ ታዛዥ ሊሆኑ ይችላሉ። ኀጢአት የአማኙን ዓይን ለፖርኖግራፊ፣ እጁን ለመስረቅ፣ አንደበቱን ለሐሜት ሊጠቀምበት ይፈልጋል። ሆኖም፣ እያንዳንዱ አማኝ ጠዋት ሲነሳ ነጻነቱን ማወጅ፣ የክርስቶስ ባሪያ መሆኑን ማስታወስ፣ እና የድሮ ጌታውን (የኀጢአትን) ጥያቄ ውድቅ ማድረግ ይኖርበታል። ለዚህ የድል ሕይወት ሰይጣንን “ከእኔ ራቅ” ማለት ብቻ በቂ አይደለም፤ ይልቁንም ክርስቶስን በዙፋኑ ላይ ማስቀመጥ (Enthrone Christ) ዋነኛው ጉዳይ ነው።
በክርስቶስ ጌትነት ሥር ማረፍ
አማኞች እውነት ነው ከኀጢአት ባርነት ነጻ ወጥተዋል፤ ነገር ግን ነጻ የወጡት የራሳቸው ጌታ እንዲሆኑ ሳይሆን፣ የእግዚአብሔር እና የጽድቅ ባሪያዎች እንዲሆኑ ነው። የክርስቶስ ባሪያ መሆን ማለት ለእርሱ ፈቃድ ሙሉ በሙሉ መገዛት ነው። ይህ ሲሆን አማኙ፣ “ጌታ ሆይ፣ አንተ ሕይወቴን የመምራት፣ ምን መብላት እና ምን መልበስ እንዳለብኝ፣ እንዲሁም መቼ መተኛት እንዳለብኝ እኔን የማዘዝ ሙሉ መብት አለህ” ብሎ ፈቃዱን አሳልፎ ይሰጣል። በዚህ መንገድ የተኖረ ሕይወት፣ የሚያፈራው ፍሬ ወደ ቅድስና የሚያመራ ሲሆን መጨረሻውም የዘላለም ሕይወት ነው (ሮሜ 6፡22)።
ማጠቃለያ
የሮሜ ምዕራፍ 6 ጥናት በግልጽ እንደሚያሳየው፣ የእግዚአብሔር ጸጋ አማኞችን ከኀጢአት ቅጣት (Justification) ነጻ ማውጣት ብቻ ሳይሆን፣ ከኀጢአት ኃይል፣ ሥልጣን እና ግዛት ጭምር በየዕለቱ ነጻ የሚያወጣ (Sanctification) ታላቅ መለኮታዊ አሰራር ነው። ጸጋ ለኀጢአት ማበረታቻ ሳይሆን፣ ኀጢአትን ለማሸነፍ የሚሰጥ መለኮታዊ ጉልበት ነው።
አማኞች በክርስቶስ ኢየሱስ ሞት እና ትንሣኤ ውስጥ በጥምቀት በመካፈል፣ አሮጌው የኀጢአት ሥርዓት ተሽሮ አዲስ ፍጥረት እና የጽድቅ ባሪያዎች ሆነዋል። የኀጢአትን አገዛዝ በተግባር ለማሸነፍ፣ አማኞች በክርስቶስ የተደረገላቸውን እውነት ማወቅ፣ ያንን እውነት በእምነት መቁጠር፣ ሰውነታቸውን ለእግዚአብሔር የጽድቅ መሳሪያ አድርገው ማቅረብ፣ እና በመንፈስ ቅዱስ ኃይል በአዲስ ሕይወት መመላለስ ይኖርባቸዋል።
የክርስቲያን ሕይወት ከኀጢአት ጋር የሚደረግ የዕለት ተዕለት የትግል ሕይወት ቢሆንም፣ ሽንፈት የተጻፈበት ትግል አይደለም። ክርስቶስ ሞትን አሸንፎ እንደተነሳ፣ አማኞችም በክርስቶስ ሞት ከተባበሩ፣ በትንሣኤው ሕይወት በክብር ለመመላለስ የሚያስችል የተሟላ መንፈሳዊ አቅም ተሰጥቷቸዋል። በመሆኑም፣ የእያንዳንዱ አማኝ ጥሪ ራሱን ለእግዚአብሔር ሙሉ በሙሉ በማስገዛት፣ ይህንን የነጻነት እና የቅድስና ሕይወት በመረዳት፣ በዕለት ተዕለት ኑሮው በድል አድራጊነት መለማመድ ነው።