ይህ በብሉይ ኪዳን ውስጥ ከሚገኙት እጅግ አስደናቂ እና ጥልቅ ሥነ-መለኮታዊ ትርጉም ካላቸው ሥርዓቶች አንዱ ነው። በዘሌዋውያን 16 ላይ የተገለጠው የስርየት ቀን (ዮም ኪፑር) ሥርዓት፣ እግዚአብሔር የሰውን ልጅ ኃጢአት እንዴት በሙላት እንደሚያስወግድ የሚያሳይ ታላቅ ትምህርት ነው። ሁለቱ ፍየሎች የተለያዩ ቢመስሉም፣ አንድ ላይ ተጣምረው አንድን የተሟላ የድነት ሥራ ያሳያሉ። ይህንን ታላቅ እውነት እንደሚከተለው እንመለከታለን።
1. የመጀመሪያው ፍየል፡ የኃጢአት ካሣ መከፈል
ዕጣ ወድቆበት ለእግዚአብሔር የሚታረደው የመጀመሪያው ፍየል፣ የኃጢአትን ቅጣት መከፈል እና የእግዚአብሔርን ፍትሕ መሟላት ያሳያል። እግዚአብሔር ቅዱስ ስለሆነ ኃጢአትን ዝም ብሎ ማለፍ አይችልም፤ የኃጢአት ደመወዝ ሞት ነው (ሮሜ 6፡23)። ስለዚህ ይህ ፍየል ታርዶ ደሙ በስርየት መክደኛው ላይ ይረጫል። ይህም የሚያሳየው የሕዝቡ ኃጢአት ያስከተለው የሞት ፍርድ በእንስሳው ላይ መፈጸሙን እና ያለ ደም መፍሰስ ስርየት እንደማይገኝ ነው (ዕብ 9፡22)።
2. ሁለተኛው ፍየል፡ የኃጢአት ፈጽሞ መወገድ
በሕይወት የሚቆየው ሁለተኛው ፍየል በዕብራይስጡ “አዛዜል” (የሚለቀቅ ፍየል) በመባል ይታወቃል። ሊቀ ካህናቱ አሮን ሁለት እጆቹን በሕያው ፍየል ራስ ላይ ጭኖ የእስራኤልን ልጆች በደልና መተላለፍ ሁሉ ይናዘዝበታል፤ ኃጢአታቸውንም በፍየሉ ራስ ላይ ያደርጋል (ዘሌ 16፡21)። ከዚያም ይህ ፍየል ኃጢአቱን ሁሉ ተሸክሞ ሰው ወደማይኖርበት ምድረ በዳ ይለቀቃል (ዘሌ 16፡22)።
ይህ ድርጊት የሚያሳየው ኃጢአት መከፈሉን ብቻ ሳይሆን፣ ከእግዚአብሔር ፊት እና ከሕዝቡ መካከል ፈጽሞ መወገዱን ነው። እግዚአብሔር ኃጢአታችንን ከእኛ አርቆ እንደሚያስወግደው እና ዳግመኛም እንደማያስበው የሚያሳይ ሕያው ምስል ነው። ምሥራቅ ከምዕራብ እንደሚርቅ እንዲሁ ኃጢአታችንን ከእኛ አራቀ (መዝ 103፡12)።
3. የሁለቱ ፍየሎች ፍጻሜ በክርስቶስ ኢየሱስ
እነዚህ ሁለቱ ፍየሎች በአንድነት ሆነው የጌታችንን የኢየሱስ ክርስቶስን ፍጹም የማዳን ሥራ ያሳያሉ። በብሉይ ኪዳን አንዱ እንስሳ ሞቶ በሕይወት መቅረት ስለማይችል፣ የእግዚአብሔርን ፍጹም የማዳን ሥራ ለማሳየት ሁለት ፍየሎች አስፈለጉ። ነገር ግን በአዲስ ኪዳን ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ የሁለቱንም ፍየሎች ሥራ ብቻውን ፈጽሞታል።
- እንደ መጀመሪያው ፍየል፡ ኢየሱስ ክርስቶስ ስለ እኛ ኃጢአት በመስቀል ላይ ሞቶ ደሙን በማፍሰስ የእግዚአብሔርን የጽድቅ ፍርድ ሞላ። እርሱም የኃጢአታችን ማስተስረያ ነው (1ዮሐ 2፡2)።
- እንደ ሁለተኛው ፍየል፡ ኢየሱስ ክርስቶስ ኃጢአታችንን ሁሉ በራሱ ላይ ተሸክሞ ከእግዚአብሔር ፊት አስወግዶልናል። ዮሐንስ መጥምቅ እንዳወጀው፣ ዓለምን ኃጢአት የሚያስወግድ የእግዚአብሔር በግ እርሱ ነው (ዮሐ 1፡29)። ክርስቶስ ሕዝቡን በደሙ እንዲቀድስ ከሰፈር ውጭ መከራን ተቀብሏል (ዕብ 13፡11-12)።
ማጠቃለያ የስርየት ቀን ሥርዓት የሚያስተምረን ኃጢአት ቅጣት እንደሚያስፈልገው እና እንዲሁም ከሕይወታችን ፈጽሞ መወገድ እንዳለበት ነው። ዛሬ እኛ በአዲስ ኪዳን ያለን አማኞች፣ ክርስቶስ ኢየሱስ ቅጣታችንን እንደወሰደልን እና ኃጢአታችንንም ከእኛ ፈጽሞ እንዳራቀልን በማወቅ በፍጹም የልብ መታመን ልንመላለስ ይገባናል። ክርስቶስ ለእኛ ሲል መስዋዕትም ኃጢአት ተሸካሚም በመሆን የዘላለም ቤዛነትን አግኝቶልናል (ዕብ 9፡12)።