ይህ ጥያቄ የእግዚአብሔርን ቃል ጥልቀት እና የብሉይ ኪዳንን ሕግ አተገባበር በሚገባ እንድንረዳ የሚያደርግ እጅግ ድንቅ ጥያቄ ነው። በዘዳግም የተሰጠው የወንድም ሚስት ጋብቻ ሕግ እና በሩት መጽሐፍ የተፈጸመው የቤዛነት ሥርዓት ልዩነት ቢኖራቸውም፣ ቦዔዝ እንዴት ሩትን ሊያገባ እንደቻለ ከእግዚአብሔር ቃል አኳያ በሚከተሉት ዋና ዋና ነጥቦች ላብራራሎት እወዳለሁ።
1. የሁለት የተለያዩ ሕግጋት ውህደት
በዘዳግም 25:5 ላይ ያለው ሕግ የሚናገረው ወንድማማቾች አብረው ቢቀመጡና አንዱ ልጅ ሳይወልድ ቢሞት፣ የሞተው ሰው ስም ከእስራኤል ዘንድ እንዳይጠፋ ወንድሙ ሚስቱን አግብቶ ዘር እንዲተካለት ነው። ነገር ግን በሩት መጽሐፍ የምናየው ይህንን ሕግ ብቻ ሳይሆን፣ የመሬት ቤዛነትን (Redemption of Property) ሕግ ጭምር ነው። እስራኤላዊ ድሀ ሆኖ ርስቱን ቢሸጥ፣ ለእርሱ ቅርብ የሆነው ዘመድ መጥቶ ወንድሙ የሸጠውን ይዋጅ (ዘሌ 25:25)። ቦዔዝ ያደረገው የኤሊሜሌክን ርስት ከመዋጀት ጋር ተያይዞ የሞተውን የማሕሎንን ስም ለማስጠራት ሩትን የማግባት ኃላፊነትን መውሰድ ነው።
2. የቀጥታ ወንድም አለመኖር እና የኃላፊነቱ መተላለፍ
የኤሊሜሌክ ልጆች የሆኑት ማሕሎን እና ኬሌዎን ሞተዋል። ስለዚህ ለሩት ቀጥተኛ የሆነ እና አብሮ የሚኖር ወንድም (አማች) አልነበረም። በእስራኤል ባህል እና የሕግ አተገባበር መሠረት፣ ቀጥተኛ ወንድም በማይኖርበት ጊዜ ይህ የቤዛነት እና የዘር መተካት ኃላፊነት ወደ ቀጣዩ የቅርብ ዘመድ ይተላለፋል። ለዚህ ነው ኑኃሚን ለሩት ቦዔዝ ከቅርብ ዘመዶቻችን አንዱ ነው ብላ የነገረቻት (ሩት 2:20)። ሕጉ የተሰጠበት ዋነኛ ዓላማ የሞተው ሰው ስም ከርስቱ ላይ እንዳይጠፋ ስለሆነ የቅርብ ዘመዶች ኃላፊነቱን ይወስዱ ነበር፤ የሞተው ሰው ስም ከርስቱ ላይ እንዳይጠፋ የሞተውን ሰው ሚስት ሞዓባዊቱን ሩትን ደግሞ አገኘሁ (ሩት 4:5)።
3. ከቦዔዝ ይልቅ የሚቀርበው ዘመድ መብቱን መተዉ
ቦዔዝ ሕጉን ጠንቅቆ የሚያውቅ ጻድቅ ሰው ነበር። ሩት ራሷን ባቀረበችለት ጊዜ፣ እርሱ ቤዛ የመሆን መብት እንዳለው አምኖ፣ ነገር ግን ከእርሱ ይልቅ የሚቀርብ ሌላ ዘመድ እንዳለ አልሸሸገም። ቤዛ መሆኔ እውነት ነው፤ ነገር ግን ከእኔ ይልቅ የሚቀርብ ቤዛ አለ (ሩት 3:12)። በከተማው በር ላይ በሽማግሌዎች ፊት ያ የቅርብ ዘመድ የኤሊሜሌክን ርስት ለመግዛት ፈቃደኛ ቢሆንም፣ መሬቱን ከገዛ ሩትንም ማግባት እንዳለበት ሲያውቅ ፈቃደኛነቱን ሰረዘ። ርስቴን እንዳላበላሽ እኔ ልዋጅ አልችልም (ሩት 4:6)። ያ የቅርብ ዘመድ ፈቃደኛ ባለመሆኑ፣ የቤዛነት መብቱና ኃላፊነቱ ሕጋዊ በሆነ መንገድ ለቦዔዝ ተላለፈ።
4. የቦዔዝ ጸጋ እና የክርስቶስ ቤዛነት ጥላ
የቦዔዝ ድርጊት የተገደደ የሕግ አፈጻጸም ሳይሆን፣ በፍቅር እና በጸጋ ላይ የተመሠረተ የቤዛነት ሥራ ነበር። ሩት የባዕድ አገር ሰው (አሕዛብ) እና መበለት ብትሆንም፣ ቦዔዝ የራሱን ጥቅም ወደ ጎን ትቶ ዋጃት። ይህ ዛሬ ለእኛ ለክርስቲያኖች እጅግ ጥልቅ የሆነ የጸጋ ትምህርት አለው። ቦዔዝ የታላቁ ቤዛችን የጌታችን የኢየሱስ ክርስቶስ ጥላ ነው። እኛ ምንም ተስፋ ያልነበረን እና ከእግዚአብሔር ቃል ኪዳን የራቅን አሕዛብ ስንሆን፣ ክርስቶስ ኢየሱስ በራሱ ደም ዋጅቶ የሕይወቱ ተካፋዮች አደረገን። በክርስቶስ ኢየሱስ ሆናችሁ ከእስራኤል ዜግነት ርቃችሁ… በነበራችሁበት ዘመን አሁን በክርስቶስ ደም ቀርባችኋል (ኤፌ 2:12-13)።
ማጠቃለያ
ቦዔዝ ሩትን ያገባው የዘዳግምን ሕግ በመጣስ ሳይሆን፣ የመሬት ቤዛነትን ሕግ ከወንድም ሚስት ጋብቻ መንፈስ ጋር በማዋሃድ፣ የቀጥታ ወንድም በሌለበት ሁኔታ ሕጋዊውን የዘመድ ቅደም ተከተል ጠብቆ ነው። ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ይህንን የፍቅር እና የቤዛነት ታሪክ ወደ ፍጹምነት አምጥቶልናልና አምላካችን የተመሰገነ ይሁን። ጌታ አብዝቶ ይባርክዎት።