የዳዊትና የጎልያድ ፍልሚያ የመጽሐፍ ቅዱስ ታሪክ በጣም ታዋቂ ከሆኑት ክስተቶች አንዱ ነው። ይህ ታሪክ ታሪካዊና አርኪኦሎጂያዊ መረጃዎች አሉት ወይ የሚለውን ጥያቄ በሁለት መንገድ ማየት ያስፈልጋል፡- የታሪካዊ አውዱ ትክክለኛነት እና በአርኪኦሎጂ የተገኙ ተያያዥ ማስረጃዎች።
1. የታሪካዊ አውዱ ትክክለኛነት
የመጽሐፍ ቅዱስ ታሪክ ዘጋቢዎች (በተለይም 1ሳሙኤል 17) የገለጹት የጦርነት አውድ በወቅቱ (በብረት ዘመን መጀመሪያ) በነበረው የፍልስጤማውያን እና የእስራኤላውያን የጦር ስልቶች ጋር በእጅጉ ይስማማል።
- የጎልያድ መሣሪያዎች፡ መጽሐፍ ቅዱስ ስለ ጎልያድ የጦር መሣሪያዎች የሚሰጠው መግለጫ (የነሐስ ኮፍያ፣ የጦር ትጥቅ፣ ጦር) በዚያ ዘመን ይኖሩ ከነበሩት ከፍልስጤማውያን የጦር መሣሪያዎች ጋር ይጣጣማል። ፍልስጤማውያን በዘመኑ የነሐስና የብረት መሣሪያዎችን በማምረትና በመጠቀም ረገድ የላቀ ክህሎት ነበራቸው።
- የጦርነት አሠራር (Single Combat)፡ በሁለቱ ሠራዊቶች መካከል መሪዎችን በመወከል ለአንድ ለአንድ የሚደረግ ውጊያ (Single combat) በዚያ ዘመን የነበረ የጦርነት ሥርዓት ነበር። ይህ የጦርነት ስልት የሁለቱን ወገኖች የሕይወት መጥፋት ለመቀነስ ይደረግ ነበር።
2. አርኪኦሎጂያዊ መረጃዎች
ቀጥተኛ የሆነ “የጎልያድ አጽም” ወይም “የዳዊት ድንጋይ” የሚባል ግኝት የለም። ሆኖም አርኪኦሎጂ እንደ ቀጥተኛ ያልሆነ ማስረጃ የሚያገለግሉ አንዳንድ ነገሮችን አግኝቷል፡-
- ጌት (Gath) ቁፋሮ፡ ዳዊት የተዋጋው በጌት ከተማ አቅራቢያ ነው። በአሁኑ ጊዜ “ቴል ኤስ-ሳፊ” (Tel es-Safi) ተብሎ በሚጠራው ቦታ በተደረገ ቁፋሮ፣ ጌት በብረት ዘመን (ዳዊት በነበረበት ዘመን) ትልቅና ኃያል የፍልስጤማውያን ከተማ እንደነበረች ተረጋግጧል።
- የጎልያድ ስም (Inscription)፡ በአርኪኦሎጂስቶች በተደረገ ቁፋሮ፣ ከክርስቶስ ልደት በፊት በ10ኛው መቶ ክፍለ ዘመን አካባቢ የተጻፈ የሸክላ ስብርባሪ (Ostracon) ተገኝቷል። በላዩ ላይ “ወልት” (WLT) የሚል ስም ተጽፏል። ይህ ስም ከጎልያድ ስም ሥርወ-ቃል (Philistine-Indo-European origins) ጋር ተመሳሳይነት እንዳለው አንዳንድ ምሁራን ይናገራሉ። ይህ የሚያሳየው “ጎልያድ” የሚለው ስም በዚያ ዘመን በነበረው የፍልስጤማውያን ባህልና ቋንቋ ውስጥ የሚታወቅ መሆኑን ነው።
- የፍልስጤማውያን መገኘት፡ ፍልስጤማውያን ከባሕር ማዶ የመጡ ሕዝቦች (Sea Peoples) መሆናቸውና በዚያ ዘመን በካናን ምድር መኖራቸው በአርኪኦሎጂ በግልጽ ተረጋግጧል።
3. የሳይንሳዊና አርኪኦሎጂያዊ እይታ አቀራረብ
በአርኪኦሎጂ ውስጥ “አንድ ታሪክ በምድር ላይ ስላልተገኘ ብቻ አልተፈጸመም” ማለት አይቻልም። የዳዊትና የጎልያድ ታሪክ ከሁሉም በላይ የታሪካዊ ትረካ (Historical narrative) አካል ነው።
- አርኪኦሎጂስቶች የሚስማሙበት፡ የብረት ዘመን እስራኤል እና ፍልስጤማውያን መካከል የነበረው የማያቋርጥ ግጭት ታሪካዊ እውነታ ነው።
- መጽሐፍ ቅዱስ፡ መጽሐፍ ቅዱስ ይህንን ታሪክ እንደ እግዚአብሔር ታላቅ ኃይል ማሳያ እና የዳዊትን ንጉሥ የመሆን ጅማሮ አድርጎ ይገልጸዋል።
ማጠቃለያ የዳዊትና የጎልያድ ታሪክ በዘመኑ የነበሩ የጦር መሣሪያዎችን፣ የጂኦግራፊ ቦታዎችን (ጌት፣ ኤላ) እና የባህል ሁኔታዎችን በማያሻማ ሁኔታ መግለጹ ታሪካዊነቱን ያጠናክረዋል። ምንም እንኳን ጎልያድን የገደለበትን ወንጭፍ በአርኪኦሎጂ ባናገኝም፣ የተገኙት ማስረጃዎች መጽሐፍ ቅዱስ ስለ ተዋጊዎቹና ስለ አካባቢው የሚናገረው መረጃ ከታሪካዊ እውነታ ጋር የሚጣጣም መሆኑን ያረጋግጣሉ። የኢያሪኮ ቅጥር እንደነበረ ሁሉ፣ የዳዊትና የጎልያድ ታሪክም በታሪካዊ ማዕቀፍ ውስጥ የተቀመጠ የእግዚአብሔር የማዳን ሥራ ነው።