ይህ ጥያቄ የመጽሐፍ ቅዱስን አንባቢዎች ዘወትር የሚያስብ እና የእግዚአብሔርን ፍትሕ፣ የኃጢአትን አስከፊነት እንዲሁም የብሉይ ኪዳንን አውድ በጥልቀት እንድንመረምር የሚያደርግ ከባድ ነገር ግን እጅግ ወሳኝ ጥያቄ ነው። እንደ መጽሐፍ ቅዱስ አስተማሪ እና እረኛ፣ ይህንን አስቸጋሪ የሚመስል ታሪክ ከእግዚአብሔር ቃል፣ ከፍትሕ እና ከቅድስና ባሕርዩ አኳያ በሚከተሉት ዋና ዋና ነጥቦች ላብራራሎት እወዳለሁ።
1. የቤተሰቡ ተባባሪነት (የንጹሕነት ጉዳይ)
ብዙ ጊዜ የዓካን ቤተሰቦች ምንም የማያውቁ ንጹሐን ነበሩ ብለን እናስባለን። ነገር ግን መጽሐፍ ቅዱሳዊው እውነታ ሌላ ነው። ዓካን የሰረቃቸውን ነገሮች (የባቢሎንን ካባ፣ ብር እና ወርቅ) የደበቀው በድንኳኑ ውስጥ መሬት ቆፍሮ ነበር (ኢያ 7:21)። በጥንት ዘመን የነበረው የእስራኤላውያን ድንኳን አነስተኛ እና መላው ቤተሰብ በአንድነት የሚኖርበት ሥፍራ ነበር። ዓካን ይህንን ሁሉ ጉድጓድ ቆፍሮ ዕቃዎቹን ሲደብቅ ቤተሰቡ አያውቅም ማለት ፈጽሞ የማይቻል ነው። ቤተሰቡ ኃጢአቱን በመሸፈን እና አብሮ በመተባበር የጥፋቱ ተካፋይ ሆኖ ነበር።
2. የእርም እና የቅድስና ሕግ
እግዚአብሔር እስራኤላውያን ወደ ተስፋይቱ ምድር ሲገቡ የኢያሪኮን ከተማ እርም (ለእግዚአብሔር የተለየች እና ለጥፋት የተሰጠች) አድርጓት ነበር። ሕጉ ማንም ሰው ከእርም ነገር ቢወስድ፣ እርሱ ራሱ እና ንብረቱ ሁሉ እርም (ለጥፋት የተለየ) እንደሚሆን አስጠንቅቆ ነበር (ኢያ 6:18)። ዓካን የተረገመውን ነገር ወደ ድንኳኑ በማስገባቱ፣ የገዛ ቤተሰቡን እና ንብረቱን በሙሉ እንደ ኢያሪኮ ለጥፋት የተለየ “እርም” አደረገው። ኃጢአት የገባበትን ቤት ሁሉ ያረክሳል።
3. የእግዚአብሔር ፍጹም ፍትሕ
እግዚአብሔር ፍጹም ጻድቅ ፈራጅ በመሆኑ ንጹሐንን ከኃጢአተኞች ጋር አያጠፋም። በእግዚአብሔር ሕግ አባቶች ስለ ልጆች አይገደሉ ልጆችም ስለ አባቶች አይገደሉ እያንዳንዱ በገዛ ኃጢአቱ ይገደላል ተብሎ በግልጽ ተደንግጓል (ዘዳ 24:16)። እግዚአብሔር ይህንን የራሱን ሕግ አይጥስም። ስለዚህ የዓካን ልጆች አብረው የተቀጡት ስለ አባታቸው ኃጢአት ሳይሆን፣ በአባታቸው ኃጢአት ውስጥ ተባባሪ ስለነበሩ እና የራሳቸውም ኃጢአት ስለነበረበት ነው።
4. የማኅበረሰብ ትስስር (Corporate Solidarity) እና የኃጢአት ክብደት
በእስራኤል ማኅበረሰብ ውስጥ አንድ ሰው ሲበድል መላው ሕዝብ ይጎዳል። በዓካን ስውር ኃጢአት ምክንያት፣ ምንም ያላጠፉ ሠላሳ ስድስት የእስራኤል ወታደሮች በጋይ ጦርነት ተገድለዋል (ኢያ 7:5)። ዓካን የገዛ ወገኖቹን ደም አፍስሷል። ይህ ቅጣት የተፈጸመው በእስራኤል ዘንድ ታላቅ ፍርሃት እንዲሆን እና ማንም ሰው ኃጢአትን አቅልሎ እንዳያይ ለማስተማር ነው። ክፋትን ከመካከልህ ታስወግዳለህ፥ እስራኤልም ሁሉ ሰምተው ይፈራሉ (ዘዳ 13:5-11)።
ማጠቃለያ
የተወደዳችሁ፣ የዓካን ታሪክ ዛሬ ለእኛ ለምናምን ታላቅ መንፈሳዊ ትምህርት እና ማስጠንቀቂያ አለው። የኃጢአት ደመወዝ ሞት ነው (ሮሜ 6:23)። ኃጢአት የግለሰብ ብቻ ሆኖ አይቀርም፤ በሚስጥር የምንሠራው ኃጢአት በቤተሰባችን፣ በልጆቻችን እና በቤተክርስቲያን ላይ ከባድ መዘዝ ያመጣል።
ነገር ግን ታላቁ የምሥራች ያለው በአዲስ ኪዳን ነው። በአንድ ሰው አለመታዘዝ ብዙዎች ኃጢአተኞች እንደ ሆኑ፥ እንዲሁ በአንዱ መታዘዝ ብዙዎች ጻድቃን ይሆናሉ (ሮሜ 5:19)። የዓካን አለመታዘዝ ሞትን እንዳመጣ፣ የጌታችን የኢየሱስ ክርስቶስ ፍጹም መታዘዝ እና የፈሰሰው ደም ደግሞ ከኃጢአት እርግማን ሁሉ ነጻ አውጥቶ የዘላለምን ሕይወት ሰጥቶናል። ስለዚህ በሚስጥር ኃጢአትን ከመሸሸግ ይልቅ፣ በንስሐ ወደ ብርሃን እየወጣን ጌታችንን በቅድስና እና በመታዘዝ ልናገለግለው ይገባናል። ጌታ አብዝቶ ይባርክዎት!