የመጽሐፈ ዜና መዋዕል ዋና ዋና ትምህርቶች

  1. ከመዝሙረ ዳዊት በቀር በብሉይ ኪዳን ከሚገኙ መጻሕፍት ሁሉ በላይ አይሁድ እግዚአብሔርን በብሉይ ኪዳን ዘመን እንዴት እንዳመለኩ በማሳየት፥ ዛሬም እግዚአብሔርን እንዴት ማምለክ እንዳለብን የሚያስተምር መጽሐፍ ዜና መዋዕል ነው። በመጽሐፈ ዜና መዋዕል በርካታ የግልና የኅብረት አምልኮ ምሳሌዎችን እናገኛለን (ለምሳሌ፥ 2ኛ ዜና 31፡20-21)። ዛሬም ቢሆን በርካታ ክርስቲያኖች እግዚአብሔርን በእውነት ማምለክ የምንችለው ልክ የብሉይ ኪዳን ዓይነት የአምልኮ መንገድ ወይም ውጫዊ ሁኔታ ከተከተልን ነው ይላሉ። በምንጸልይበት ወይም በምንዘምርበት ጊዜ እጆቻችንን ማንሣት አለብን ይላሉ፤ መጨፈርና እልልታ ማሰማት አለብን ይላሉ። ይህ ግን በጐችንና ኮርማዎች ጥጃዎችን መሠዋት አለብን ወይም በበገናና በጥንታዊ መሣሪያዎች ብቻ መጠቀም አለብን ወዘተ እንደማለት ነው። አምልኮ የምትኖርበትን ማንኛውንም ዓይነት ባሕል ቅርፅ ይይዛል። እግዚአብሔር የሚፈልገው ዋናው ነገር ውስጣዊ ልባችንን እንጂ ውጫዊ የአምልኮ ቅርፃችንን አይደለም። እግዚአብሔርን የሚያከብረው በምስጋናና በአምልኮ የተሞላ ልብ ነው። በመጽሐፈ ዜና መዋዕል ውስጥ የሚገኙትን የአምልኮ ምሳሌዎች በሙሉ በጥንቃቄ ብናጠና ከሚከተሉት ነገሮች አንዳንዶቹን እንመለከታለን፡-

ሀ. የኅብረት አምልኮ ሥነ-ሥርዓት ያለውና አምልኮውን እንዲመሩ በተመረጡ ሰዎች የሚመራ እንዲሆን ብዙውን ጊዜ በቁጥጥር መካሄድ አለበት። በመጽሐፈ ዜና መዋዕል እንደምናየው፥ ሕዝቡ አምልኮ የሚፈጽሙት እንደፈለጉት ሳይሆን፥ ብዙ ጊዜ የእግዚአብሔርን ሕዝብ አምልኮ በሚመሩት በካህናት መሪነት ነበር (ለምሳሌ፥ 2ኛ ዜና 35፡1-19)። 

ለ. አምልኮ እግዚአብሔር ለሚሠራው ታላቅ ሥራ ድንገተኛ ምላሽ የሚሆንባቸው ጊዜያትም አሉ። እነዚህ የተለመዱ ዓይነት የአምልኮ ጊዘያት አይደሉም። እግዚአብሔር ታላቅና ያልተለመዱ ነገሮች ሲያደርግልን የሚፈጸሙ ናቸው (ለምሳሌ፥ 1ኛ ዜና 16፡28-36)።

ሐ. አምልኮ ሥርዓት ሆኖ መፈጸም የለበትም፤ ወይም ልማድ ሆኖ፥ ወይም ሌሉች ስላደረጉት፥ ወይም መንፈሳዊ ለመምሰል ስለፈለግን የሚፈጸም ነገር አይደለም። ይልቁንም የአምልኮ ምንጩ ለእግዚአብሔር ያለን ፍርሃት ወይም ፍቅር ነው (ለምሳሌ፥ 2ኛ ዜና 6፡31፥ 33፤ 1ኛ ዜና 28፡9፤ 2ኛ ዜና 19፡9)።

መ. አምልኮ መዝሙር ከመዘመርና የእግዚአብሔርን ቃል ከመስማት በላይ ነው። ከምንፈጽማቸው ውጫዊ የሃይማኖት ሥርዓቶች በላይ ነው። ይልቁንም አምልኮ እግዚአብሔርን ከሚወድና እርሱንም ለማክበር ከተዘጋጀ ልብና አእምሮ የሚመነጭ ውስጣዊ ዝንባሌ ነው (ለምሳሌ፥ 1ኛ ዜና 16፡10-11፤ 28፡9፤ 2ኛ ዜና 15፡12፥ 15)።

ሠ. አምልኮ ዝም ብሎ መቀመጥ ሳይሆን፥ መላ ሰውነታችንን የሚያካትት ነው። ከሁሉም የሚሻል አንድ የተለየ ዓይነት አምልኮ የለም፤ ነገር ግን የተለያዩ ዓይነት የሰውነት አቋሞች፥ ተግባራትና እንቅስቃሴዎች ተጠቅሰዋል (ለምሳሌ፥- 2ኛ ዜና 20፡18፤ 29፡26-30፤ 31፡2፤ መዝ. 5፡7፤ 20፡5፤ (28)፡2፤ (47)፡1፤ (95)፡6 (123)፡1)። እነዚህ ሁሉ የሚያስተምሩት፥ እግዚአብሔርን ለማምለክ እኛነታችን ሁሉ አገልግሎት ላይ መዋል እንዳለበት ነው። በአምልኮ ውስጥ ሙሉ ለሙሉ መሳተፍ አለብን እንጂ ዝም ብለን ልንቀመጥና ምስጋናውንና ዝማሬውን ሁሉ ሌሉች እንዲያደርጉልን መጠበቅ የለብንም። አምልኮ ዝም ብሎ ተቀምጦ የመመልከት ድርጊት አይደለም፡፡ ለምሳሌ፥ መዘምራን ሲዘምሩ ብቻ የማዳመጥ ሳይሆን መሳተፍ አለብን። (ለምሳሌ፥ በአንድነት መዘመርና እግዚአብሔርን ማመስገን ነው)። በአምልኮ ፕሮግራማችን ለሕዝቡ ሁሉ በቂ ጊዜ በመስጠት በአምልኮ እንዲሳተፉ ለማድረግ መጠንቀቅ እንጂ በመዘምራን እንዲስተናገዱ ብቻ ማድረግ የለብንም። 

ረ. አምልኮ ድብቅ በሆነው በልባችን ክፍል ሊፈጸም ቢችልም፥ ብዙ ጊዜ የሚገለጠው ግን በንግግር ነው፤ ስለዚህ በመጽሐፈ ዜና መዋዕል ውስጥ ሕዝቡ በጉባኤ መሐላ ሲያደርግ፥ እግዚአብሔርን ሲያመሰግን፥ ወደ እግዚአብሔር ሲጸልይና ሲዘምር እንመለከታለን። 

የውይይት ጥያቄ፥ ሀ) እነዚህ ከላይ የተመለከትናቸው እውነቶች፥ በእግዚአብሔር ፊት እውነተኛ አምልኮ ምን እንደሆነ እንድንረዳ እንዴት ይረዱናል? ለ) በተለያዩ ክርስቲያኖች ላይ አንዳንድ ጊዜ ችግር የሚፈጥሩት የትኞቹ እውነቶች ናቸው? ለምን? ሐ) የቤተ ክርስቲያን መሪ እንደ መሆንህ መጠን በቤተ ክርስቲያንህ ውስጥ ያለውን የአምልኮ ብቃት በማሻሻል፥ አምልኮው የሚፈጸመው ከልማድ ሳይሆን፥ ከልብ እንዲሆን ምን ማድረግ ትችላለህ?

  1. በመጽሐፍ ቅዱስ በአጠቃላይ የምንመለከተው አንድ መንፈሳዊ መመሪያ አለ። መታዘዝ ከእግዚአብሔር ዘንድ የሆነ በረከትን ሲያመጣ፥ አለመታዘዝ ደግሞ የእግዚአብሔርን ፍርድ ወይም የሥነ-ሥርዓት እርምጃን ያመጣል። የእግዚአብሔር የሆኑት እስራኤላውያን ለእግዚአብሔር በሚታዘዙ ጊዜ ይባረኩና ሰላምን ያገኙ ነበር። እንደዚሁ እግዚአብሔርን ስንታዘዝ እግዚአብሔር ዛሬም እኛን ይባርከናል፤ ነገር ግን በተመሳሳይ መንገድ፥ ለእግዚአብሔር በማንታዘዝበት ጊዜ በአንድ መንገድ የእግዚአብሔርን ፍርድና ቅጣት እንቀበላለን። 

የውይይት ጥያቄ፥ ሀ) ለእግዚአብሔር በታዘዝህ ጊዜ እግዚአብሔር እንዴት እንዳከበረህና እንደባረከህ ምሳሌዎችን ስጥ። ለ) ለእግዚአብሔር ባልታዘዝክ ጊዜ እግዚአብሔር እንዴት እንደ ቀጣህ ምሳሌዎችን ስጥ። 

  1. የመጽሐፈ ዜና መዋዕል ጸሐፊ በእግዚአብሔር ፊት የእውነተኛ ንስሐ ባሕርይ ምን እንደሚመስል ሊያስተምረን ፈልጎ ነበር። እግዚአብሔር የሚቀጣና ያለአድሉ የሚፈርድ አምላክ ቢሆንም፥ የምሕረትና የፍቅር አምላክም ነው። በእግዚአብሔር ፊት ባለመታዘዝ ስንኖር፥ ፍርዱንና ቁጣውን እንቀበላለን። እግዚአብሔር ግን ይቅር ሊለንና ለሕዝቡ ምሕረትን ሊያሳይ ሁልጊዜ ፈቃደኛ ነው። የእግዚአብሔር ሕዝብ በእውነት ንስሐ ሲገቡና ኃጢአት ከሞላበት ሕይወት ተመልሰው እግዚአብሔር በሰጣቸው የመታዘዝ መንገድ ሲኖሩ፥ እግዚአብሔር ይቅር ይላቸውና ከእርሱ ጋር ያላቸውን ኅብረት ያድስላቸዋል፤ ነገር ግን ንስሐ እናዝናለን ከማለትና ይቅርታን የመጠየቅ ዝንባሌ ከማሳየት የላቀ ነው። ንስሐ አቅጣጫን መለወጥ የኃጢአትን መንገድ መካድ እንጂ ለኃጢአት ተግባር ይቅርታን መጠየቅ ብቻ አይደለም። 

የውይይት ጥያቄ፥ ሀ) እውነተኛና ሐሰተኛ ንስሐን አወዳድር። የሚለያዩት እንዴት ነው? ለ) እውነተኛ ንስሐን የሚመለከቱ ምሳሌዎችን ጥቀስ። ሐ) የሐሰተኛ ንስሐን ምሳሌዎች ጥቀስ። መ) በሕይወትህ ያሉ አሁን ንስሐ ልትገባባቸው የሚያስፈልጉ ነገሮች ምንድን ናቸው? የእግዚአብሔርን በረከት ለመቀበል አሁኑኑ አድርገው።

(ማብራሪያው የተወሰደው በ ኤስ.አይ.ኤም ከታተመውና የብሉይ ኪዳን የጥናት መምሪያና ማብራሪያ፣ ከተሰኘው መጽሐፍ ነው፡፡ እግዚአብሔር አገልግሎታቸውን ይባርክ፡፡)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.