ነህምያ የኢየሩሳሌምን ቅጥር ለመሥራት ሲነሳ የገጠመው ተቃውሞ ዝም ብሎ የተፈጠረ ሳይሆን፣ ጠንካራ የፖለቲካ፣ የኢኮኖሚ እና የመንፈሳዊ ጥላቻ መሠረት የነበረው ነው።
የፖለቲካ ሥልጣን እና የክልል ተጽዕኖ
ሰንባላጥ የሰማርያ (የሰሜኑ ክፍል) አገረ ገዥ ሲሆን፣ ጦቢያ ደግሞ በአሞን (በምሥራቅ ክልል) ከፍተኛ ባለሥልጣን ነበር። ጌሳምም የዓረብ ጎሳዎች መሪ ነበር። ከባቢሎን ምርኮ በኋላ ይሁዳ እና ኢየሩሳሌም ፈርሰው ስለነበር፣ እነዚህ ሦስት ሰዎች በአካባቢው ላይ ፍጹም የሆነ የፖለቲካ የበላይነት እና ተጽዕኖ ነበራቸው። ኢየሩሳሌም ያለ ቅጥር ክፍት መሆኗ በቀላሉ እንደፈለጉ እንዲቆጣጠሯት አስችሏቸው ነበር።
ነህምያ ከፋርስ ንጉሥ የፖለቲካ ሥልጣን እና ደብዳቤ ይዞ መምጣቱ፣ እንዲሁም ቅጥሩን መገንባቱ፣ ኢየሩሳሌምን ራሷን የቻለች ጠንካራ ከተማ ያደርጋታል። ይህ ደግሞ የእነርሱን የፖለቲካ የበላይነት ስለሚያበቃው በኃይል ተቃወሙ። አይሁዳውያንን በማስፈራራትም፣ ይህ የምታደርጉት ነገር ምንድር ነው? ንጉሡንስ ልታምፁ ትፈልጋላችሁን? ብለው በመክሰስ የፖለቲካ ፍርሃት ለመፍጠር ሞክረዋል (ነህ 2:19)።
የኢኮኖሚ ጥቅም እና የንግድ ቁጥጥር
በጥንቱ ዘመን የከተማ ቅጥር መኖር ማለት አስተማማኝ የንግድ ማዕከል፣ የግብር መሰብሰቢያ እና የሀብት ማከማቻ መሆን ማለት ነው። ኢየሩሳሌም ስትፈርስ፣ የንግድ መስመሮች፣ የግብር ገቢዎች እና የኢኮኖሚ ጥቅሞች ወደ ሰማርያ እና አካባቢው አገራት ተዛውረው ነበር። የኢየሩሳሌም ቅጥር መሠራት አይሁዳውያን የራሳቸውን ኢኮኖሚ እንዲያጠናክሩ እና ለፋርስ መንግሥት የሚገብሩትን ግብር በቀጥታ እንዲያስተዳድሩ ያደርጋቸዋል።
በተጨማሪም ሰንባላጥ እና ጦቢያ በይሁዳ ከነበሩ ታላላቅ ሰዎች ጋር በጋብቻ እና በንግድ ተሳስረው የይሁዳን ሀብት ይበዘብዙ ነበር። ቅጥሩ ከተሠራ ይህ ያልተገባ የኢኮኖሚ ብዝበዛ እና ጣልቃ ገብነት ስለሚቆም አጥብቀው ተቃወሙ። በኃይልም ሥራውን ለማስቆም፣ ጠላቶቻችንም፦ በመካከላቸው ገብተን እስክንገድላቸውና ሥራውን እስክናስቆም ድረስ አያውቁም አያዩም አሉ (ነህ 4:11)።
መንፈሳዊ ጥላቻ እና የእስራኤልን መነሳት መቃወም
ከፖለቲካው እና ከኢኮኖሚው ባሻገር፣ ዋነኛው ችግር በእግዚአብሔር ሕዝብ ላይ የነበራቸው ጥልቅ የሆነ መንፈሳዊ ጥላቻ ነው። እነዚህ ሰዎች የእስራኤል ታሪካዊ ጠላቶች ነበሩ። እግዚአብሔር ለእስራኤል የገባው ኪዳን እንዲፈጸም እና ሕዝቡ ክብር እንዲያገኝ ፈጽሞ አይፈልጉም ነበር።
መጽሐፍ ቅዱስ ስለዚህ ጉዳይ ሲመሰክር፣ ሖሮናዊው ሰንባላጥና አሞናዊው ባሪያ ጦቢያም ለእስራኤል ልጆች መልካም ነገርን የሚፈልግ ሰው እንደ መጣ በሰሙ ጊዜ እጅግ ክፉኛ አዘኑ (ነህ 2:10)። የሕዝቡን መነሳት፣ የእግዚአብሔርን ስም ከፍ ማለት እና የቅድስናውን ስፍራ መታደስ ፈጽሞ ሊቀበሉት ስላልቻሉ፣ በማፌዝ እና በመሳደብ ሕዝቡን ተስፋ ለማስቆረጥ ሞከሩ።
ማጠቃለያ
የሰንባላጥ፣ የጦቢያ እና የጌሳም ተቃውሞ ዛሬም ቢሆን የእግዚአብሔር ሥራ ሲጀመር ጠላት የሚያነሳውን መንፈሳዊ ውጊያ ያሳየናል። ሰይጣን የእግዚአብሔር ሕዝብ ሲበረታ፣ ቤተክርስቲያን መንፈሳዊ አጥሯን ስትጠግን እና ቅድስናዋን ስትጠብቅ ፈጽሞ ደስ አይለውም። ጠላት በስድብ፣ በማስፈራራት እና በክስ ሊያቆመን ቢሞክርም፣ እኛ ግን እንደ ነህምያ፣ የሰማይ አምላክ ያከናውንልናል፥ እኛም ባሪያዎቹ ተነሥተን እንሠራለን (ነህ 2:20) ብለን በጸሎት፣ በእምነት እና በመንፈስ ቅዱስ ኃይል መንፈሳዊ ግንባታችንን መቀጠል አለብን። ማዳን የእግዚአብሔር ነውና ጠላትን ልንፈራ አይገባም።