የማቴዎስ ወንጌል ጥናት መምሪያ እና ማብራሪያ
ምልከታ እና ትርጓሜ
በማቴዎስ ወንጌል ምዕራፍ ሃያ ስድስት ላይ ወደ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ሕማማትና መስቀል የሚመራውን የመጨረሻውን ምዕራፍ እንጀምራለን። ጌታ ትምህርቱን ሁሉ ከጨረሰ በኋላ፣ ከሁለት ቀን በኋላ ፋሲካ እንደሚሆንና እርሱም እንዲሰቀል አሳልፎ እንደሚሰጥ ለደቀ መዛሙርቱ በግልጽ ነገራቸው። በዚህ ሰዓት በሁለት ተቃራኒ ጎራዎች ያሉ ድርጊቶች ይታያሉ፤ በአንድ በኩል የካህናት አለቆችና የሕዝብ ሽማግሌዎች ጌታን በተንኮል ለመያዝ ይማከራሉ፣ በሌላ በኩል ደግሞ አንዲት ሴት ለጌታ ያላትን ፍጹም ፍቅር ትገልጣለች።
የፍቅር ሽታና የክህደት ድርድር
ጌታ በቢታንያ በለምጻሙ በስምዖን ቤት ሳለ፣ አንዲት ሴት (ማርያም) እጅግ የከበረ ሽቱ የሞላበትን የአልባስጥሮስ ብልቃጥ ይዛ መጣች፤ በራሱ ላይም አፈሰሰችው። ደቀ መዛሙርቱ ይህንን “ብክነት” አድርገው ቢቆጥሩትም፣ ጌታ ግን “ለመቃብሬ ዝግጅት አድርጋዋለች” በማለት አሞገሳት።
ይህንን በምሳሌ ለመረዳት ያህል፦ አንድ ሰው ለሚወደው ወላጁ ወይም ወዳጁ ያለውን ጥሪት ሁሉ አውጥቶ ስጦታ ቢሰጥ፣ ስጦታውን የማያውቁ ሰዎች እንደ ብክነት ሊቆጥሩት ይችላሉ። ነገር ግን ለሰጪውና ለተቀባዩ ያ ስጦታ ከገንዘብ በላይ የሆነ የልብ ትስስር መግለጫ ነው። ማርያም ያደረገችው ይህንን ነው፤ ጌታን ለማክበር ምንም ነገር አልሰሰተችም። በአንጻሩ ግን ይሁዳ አስቆሮቱ በሠላሳ ብር ብቻ ጌታን አሳልፎ ለመስጠት ከካህናት አለቆች ጋር ተደራደረ። ይህም የሚያሳየው የሰው ልጅ ፍቅር ሲጎድለውና ስግብግብነት ሲወርሰው ምን ያህል ዝቅ ሊል እንደሚችል ነው።
የሐዲስ ኪዳን መመሥረትና የመጨረሻው እራት
የፋሲካ በዓል በደረሰ ጊዜ ጌታ ከደቀ መዛሙርቱ ጋር በማዕድ ተቀመጠ። በዚያም ከመካከላቸው አንዱ አሳልፎ እንደሚሰጠው በመናገር ደቀ መዛሙርቱን አሳዘናቸው። ጌታ የፋሲካን ሥርዓት ወደ አዲስ መንፈሳዊ ትርጉም ለወጠው። እንጀራውን አንሥቶ ባረከ፣ ቆርሶም “ይህ ሥጋዬ ነው” ብሎ ሰጣቸው። ጽዋውንም አንሥቶ አመሰገነና “ስለ ብዙዎች ለኃጢአት ይቅርታ የሚፈስ የሐዲስ ኪዳን ደሜ ይህ ነው” በማለት ሰጣቸው።
ይህ ተግባር ጌታ ለሰው ልጆች ድኅነት ራሱን መሥዋዕት አድርጎ ለማቅረብ የገባው ታላቅ የቃል ኪዳን ማኅተም ነው። ቀድሞ በእስራኤል በግ ይታረድ እንደነበረ ሁሉ፣ አሁን ግን የዓለምን ኃጢአት የሚያስወግደው የእግዚአብሔር በግ ራሱ ጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ መሆኑን አረጋገጠ። ይህ ማዕድ የፍቅሩ፣ የሥጋውና የደሙ ተካፋይ የምንሆንበት ሰማያዊ ግብዣ ነው።
የሰው ልጅ ድካምና የጌታ ማስጠንቀቂያ
ከእራቱ በኋላ መዝሙር ዘምረው ወደ ደብረ ዘይት ተራራ ወጡ። በዚያም ጌታ በዚያች ሌሊት ሁሉም እንደሚሰናከሉ ነገራቸው። ጴጥሮስ ግን በራሱ ጥንካሬ ተማምኖ “ሁሉም ቢሰናከሉ እኔ ከቶ አልሰናከልም” አለ። ጌታ ግን የሰውን ልጅ ድካም ስለሚያውቅ ዶሮ ሳይጮኽ ሦስት ጊዜ እንደሚክደው ነገረው። ጴጥሮስና ሌሎቹ ደቀ መዛሙርት “ከአንተ ጋር መሞት እንኳ ቢኖርብኝ ከቶ አልክድህም” ቢሉም፣ ፈተናው ሲመጣ ግን ምን ያህል ደካማ እንደሆኑ ወደፊት የምናየው ይሆናል።
ይህ ታሪክ የሚያስተምረን በራሳችን ጥንካሬና በስሜታዊነት ከመመካት ይልቅ፣ በፈተና ሰዓት ጸንተን እንድንቆም ሁልጊዜ በጌታ ጸጋ ላይ መደገፍ እንዳለብን ነው። ጌታ ግን ደቀ መዛሙርቱ ቢክዱትና ቢሸሹት እንኳ፣ ከተነሣ በኋላ ወደ ገሊላ ቀድሞአቸው እንደሚሄድ በመንገር ተስፋውንና ይቅርታውን አስቀድሞ ገልጾላቸዋል።
ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች
👉የካህናት አለቆች ኢየሱስን “በተንኮል ሊይዙት” ማሰባቸው ምንን ያሳያል?
👉ሴቲቱ ሽቶውን ማፍሰሷ በደቀ መዛሙርቱ ዘንድ ለምን “ብክነት” ተባለ?
👉ይሁዳ ለሠላሳ ብር መሸጡ ከትንቢት ጋር እንዴት ይያያዛል?
👉የጌታ እራት “የአዲስ ኪዳን ደም” መባሉ ምን ትርጉም አለው?
👉ጴጥሮስ “አልክድህም” ማለቱ በሰው አቅም መታመንን እንዴት ያሳያል?
👉ይሁዳ “መምህር ሆይ እኔ እሆንን?” ብሎ መጠየቁ ምን ዓይነት ግብዝነት ነው?
👉ኢየሱስ “ሥጋዬ ነው” እና “ደሜ ነው” ሲል ምን ማለቱ ነበር?
👉ምስጋና አቅርበው መውጣታቸው በመዝሙር 113-118 (Hallel) የታጀበ መሆኑ ምን ያሳያል?
👉”አንዱ እረኛውን ይመታል በጎቹም ይበተናሉ” የሚለው ትንቢት እንዴት ተፈጸመ?
👉ይህ ፋሲካ ከድሮው የግብፅ ፋሲካ በምን ይለያል?