የማቴዎስ ወንጌል ጥናት መምሪያ እና ማብራሪያ
ምልከታ እና ትርጓሜ
በማቴዎስ ወንጌል ምዕራፍ አምስት ከቁጥር አሥራ ሰባት እስከ አርባ ስምንት ያለው ክፍል ጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ ለሕጉ ያለውን አመለካከትና የመንግሥተ ሰማያትን የሥነ ምግባር መሥፈርት በስፋት የሚገልጥበት ነው። ጌታ ትምህርቱን የጀመረው ሕጉንና ነቢያትን ለመሻር ሳይሆን ለመፈጸም እንደመጣ በማረጋገጥ ነው። ይህ ማለት ሕጉ ያመለክታቸው የነበሩት ትንቢቶችና ጥላዎች በእርሱ ውስጥ እውነታቸውን አግኝተዋል ማለት ነው። የእግዚአብሔር ቃል አንዲት ነጥብ እንኳን ሳይፈጸም እንደማያልፍ በመናገር ለቃሉ ያለውን ታላቅ ክብር አሳይቷል። ይሁን እንጂ የእኛ ጽድቅ ከፈሪሳውያንና ከጻፎች ጽድቅ ካልበለጠ ወደ መንግሥተ ሰማያት መግባት እንደማንችል ሲናገር፣ ትኩረቱ ከውጫዊ ሥርዓት ወደ ውስጣዊ የልብ ለውጥ መዞሩን ያመለክታል።
በመቀጠልም ጌታ ስድስት ዋና ዋና ጉዳዮችን በማንሳት “ሰምታችኋል… እኔ ግን እላችኋለሁ” በሚል አገላለጽ የሕጉን ጥልቅ ትርጉም ይተረጉማል። ይህንን በምሳሌ ለመረዳት ያህል አንድ ሐኪም የታካሚውን የቆዳ ሽፍታ ብቻ ከማከም ይልቅ፣ በሽታው ምንጭ የሆነውን የደም ውስጥ ኢንፌክሽን ለማከም እንደሚጥር ሁሉ፣ ጌታም የኃጢአትን ውጫዊ ድርጊት ብቻ ሳይሆን ምንጩን ልብን ሊያክም ይፈልጋል። ለምሳሌ ስለ መግደል የተጻፈውን ሕግ ሲያብራራ፣ ድርጊቱ ብቻ ሳይሆን በወንድም ላይ የሚቀሰቀስ መሠረተ ቢስ ቁጣና ስድብም በፈጣሪ ፊት እንደ ግድያ እንደሚቆጠር ያስረዳል። ይህም ኃጢአት የሚጀምረው ከእጅ ሳይሆን ከልብ መሆኑን ያሳያል። በተመሳሳይ ሁኔታ ስለ ዝሙት ሲያስተምር፣ በሰውነት የሚፈጸም ድርጊት ብቻ ሳይሆን በምኞት መመልከትም የልብ ዝሙት እንደሆነ ይገልጻል። ስለ ትዳርና ስለ መሐላ ሲናገርም የእውነትና የታማኝነትን አስፈላጊነት ያጎላል። ሰዎች ቃላቸውን በምድራዊ ነገሮች በማጀብ እንዲያምኑባቸው ከመጣጣር ይልቅ፣ ንግግራቸው አዎን አዎን ወይም አይደለም አይደለም ሊሆን እንደሚገባ ያስተምራል። ይህ ማለት አማኝ በየትኛውም ቦታና ጊዜ ታማኝና እውነተኛ ሊሆን ይገባል ማለት ነው። በተጨማሪም ስለ በቀልና ስለ ጠላት ፍቅር የሚሰጠው ትምህርት የክርስትናን ልዩ ባሕርይ የሚያሳይ ነው።
ዐይን ስለ ዐይን የሚለውን የሕግ መሥፈርት በመሻገር፣ ክፉን በክፉ ከመመለስ ይልቅ ለበደሉን ሰዎች ምሕረትንና ትዕግሥትን እንድናሳይ ያዘናል።
የዚህ ትምህርት ከፍተኛው ጥንካሬ ጠላቶቻችንን እንድንወድና ለሚያሳድዱንም እንድንጸልይ የተሰጠን ትእዛዝ ነው። እግዚአብሔር አብ ለጻድቃንም ለኃጢአተኞችም ፀሐይን እንደሚያወጣና ዝናብን እንደሚያዘንብ ሁሉ፣ እኛም የእርሱ ልጆች መሆናችን የሚታወቀው ያለ አድልዎ ፍቅርን ስናሳይ ነው። የክፍሉ ማጠቃለያ በሰማይ ያለው አባታችሁ ፍጹም እንደሆነ እናንተም ፍጹማን ሁኑ የሚል ነው። ይህም የሰው ልጅ በራሱ ጥረት ሊደርስበት የማይችል ነገር ግን በክርስቶስ ጸጋና በመንፈስ ቅዱስ ረድኤት ልንለማመደው የሚገባን የቅድስና ደረጃ ነው። ጌታ የሚፈልገው በከፊል የተቀየረ ሕይወት ሳይሆን፣ ሙሉ በሙሉ ለአባቱ ፈቃድ የተገዛ ማንነትን ነው።
ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች
👉ኢየሱስ ሕግን “መፈጸም” ሲል ምን ማለቱ ነው?
👉”ከፈሪሳውያን ጽድቅ ካልበለጠ” የሚለው ማስጠንቀቂያ በምን መልኩ ይፈጸማል?
👉በልብ ውስጥ ያለ ቁጣ እና ስድብ ከግድያ ጋር የተስተካከለው ለምንድን ነው?
👉”ዓይንህን አውጣ” ወይም “እጅህን ቁረጥ” የሚለው አገላለጽ የኃጢአትን አደገኝነት እንዴት ይገልጻል?
👉ስለ መፋታት የተሰጠው “የዝሙት ምክንያት” ትርጉሙ ምንድን ነው?
👉ክርስቲያን መማል ለምን አያስፈልገውም?
👉”ክፉውን አትቃወሙ” የሚለው ትእዛዝ ስለ ትሕትና እና ስለ ብድራት ምን ያስተምራል?
👉ጠላትን መውደድ እና ለሚያሳድዱ መጸለይ ክርስቲያኖችን ከአሕዛብ እንዴት ይለያቸዋል?
👉”ፍጹማን ሁኑ” የሚለው ትእዛዝ ከእግዚአብሔር ጸጋ አንጻር እንዴት ይታያል?
👉እነዚህ ስድስት ተቃርኖዎች የኢየሱስን መለኮታዊ ሥልጣን እንዴት ያረጋግጣሉ?