የማቴዎስ ወንጌል ጥናት መምሪያ እና ማብራሪያ
ምልከታ እና ትርጓሜ በማቴዎስ ወንጌል ምዕራፍ አሥራ ሦስት ላይ ጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ ትምህርቱን በምሳሌዎች መስጠት ጀመረ። ጌታ ከቤቱ ወጥቶ በባሕር ዳርቻ ሲቀመጥ እጅግ ብዙ ሕዝብ በዙሪያው ተሰበሰቡ። እርሱም በታንኳ ላይ ተቀምጦ በምድር ላይ ለቆሙት ሕዝቦች ጥልቅ የሆነውን የመንግሥተ ሰማያትን ምስጢር በምሳሌ አስረዳቸው። ከእነዚህም መካከል የመጀመሪያውና መሠረታዊው የዘሪው ምሳሌ ነው። ይህ ምሳሌ የእግዚአብሔር ቃል በሰዎች ልብ ውስጥ ስለሚኖረው የተለያየ ውጤት የሚናገር ነው።
የምሳሌው አካላትና ትርጉማቸው
በዚህ ታሪክ ውስጥ ዘሪው ራሱ ጌታ ኢየሱስ ወይም የእግዚአብሔርን ቃል የሚሰብኩ አገልጋዮች ናቸው። ዘሩ ደግሞ የማይለወጠውና ሕያው የሆነው የእግዚአብሔር ቃል ነው። መሬቱ ደግሞ የእኛ የሰዎች ልብ ነው። ጌታ ዘሩ አንድ ዓይነት ሆኖ ሳለ ውጤቱ የተለያየ የሆነው በመሬቱ ወይም በልባችን ሁኔታ ምክንያት መሆኑን ያስተምረናል።
በመንገድ ዳር የወደቀው ዘር፦ ዝግ ልብ
የመጀመሪያው ዘር የወደቀው በመንገድ ዳር ነው። መንገዱ በሰዎች እግር ተረግጦ የጠነከረ በመሆኑ ዘሩ ወደ ውስጥ ሊገባ አልቻለም። ስለዚህ የሰማይ ወፎች መጥተው በሉት። ይህ በሰይጣን አሠራር የተመሰለ ነው። አንድ ሰው የእግዚአብሔርን ቃል ሰምቶ ባላስተዋለው ጊዜ፣ ክፉው መጥቶ በልቡ የተዘራውን ይነጥቀዋል። ይህ የሚያሳየው ቃሉን ለመቀበል ፈቃደኛ ያልሆነንና ለዓለማዊ ሐሳቦች የተከፈተ ነገር ግን ለእግዚአብሔር ዝግ የሆነን ልብ ነው።
በጭንጫ ላይ የወደቀው ዘር፦ ጥልቀት የሌለው ልብ
ሁለተኛው ዘር የወደቀው ጥቂት አፈር ባለበት በድንጋያማ ወይም በጭንጫ መሬት ላይ ነው። ይህ መሬት ሙቀት ስላለው ዘሩ ቶሎ ይበቅላል። ነገር ግን ሥር የሚሰድበት ጥልቅ አፈር ስለሌለው ፀሐይ በወጣች ጊዜ በሙቀቱ ይደርቃል። ይህ የሚያሳየው ቃሉን በደስታ የሚቀበሉ ነገር ግን በውስጣቸው ጥልቅ መሠረት የሌላቸውን ሰዎች ነው።
ፈተና ወይም ስደት በመጣ ጊዜ ወዲያውኑ ይሰናከላሉ። ይህ ልብ በስሜት የሚነሳሳ እንጂ በጽናት በእግዚአብሔር ቃል ላይ ያልተመሠረተ ማንነትን ይወክላል።
በሾክ መካከል የወደቀው ዘር፦ የተከፋፈለ ልብ
ሦስተኛው ዘር የወደቀው በሾክ መካከል ነው። ዘሩ አብሮ ቢበቅልም ሾኩ ግን አንቆ አስቀረውና ፍሬ ሳይሰጥ ቀረ። ሾክ የተባሉት የዚህ ዓለም አሳብና የባለጠግነት መታለል ናቸው። ይህንን በምሳሌ ለመረዳት ያህል አንድ ገበሬ በአንድ የእርሻ መሬት ላይ እህልና አረም አብሮ እንዲያድግ ቢተው፣ አረሙ የእህሉን ምግብና ብርሃን በመቀማት እህሉ እንዳያፈራ እንደሚያደርገው ሁሉ፣ ዓለማዊ ጭንቀትና የሀብት ፍላጎትም በልባችን ያለውን መንፈሳዊ ዘር ያንቁታል። ይህ ሰው ቃሉን ይሰማል ነገር ግን ልቡ በሁለት ስለተከፈለ ፍሬያማ መሆን አይችልም።
በመልካም መሬት የወደቀው ዘር፦ ፍሬያማ ልብ
በመጨረሻም ዘሩ በመልካም መሬት ላይ ወደቀ። ይህ መሬት የታረሰ፣ የተዘጋጀና ለዘሩ ምቹ የሆነ ነው። ቃሉን ሰምተው የሚያስተውሉና የሚጠብቁ ሰዎች በዚህ ይመሰላሉ። እነዚህ ሰዎች እንደየአቅማቸው መቶ፣ ስድሳና ሠላሳ ፍሬ ያፈራሉ። እውነተኛ ደቀ መዝሙርነት የሚለካው ቃሉን በመስማት ብቻ ሳይሆን፣ ቃሉን ወደ ሕይወት ለውጥና ወደ ተግባር በመቀየር በሚገኝ ፍሬ ነው።
ለሕይወታችን የሚሆን ተግባራዊ ትምህርት
ከዚህ ትምህርት የምንረዳው ዋነኛው ቁም ነገር የልባችንን ሁኔታ መመርመር እንዳለብን ነው። ዘሩ ሁልጊዜ ፍጹም ነው፤ ችግሩ ያለው በልባችን እርሻ ላይ ነው። ልባችን እንደ መንገድ የደነደነ እንዳይሆን በትሕትና ልናርሰው ይገባል። እንደ ጭንጫ ጥልቀት የሌለው እንዳይሆን በቃሉ ጥናትና በጸሎት ሥር ልንሰድ ይገባል። እንደ ሾክ ዓለማዊ አሳብ እንዳያንቀው ደግሞ ትኩረታችንን በእግዚአብሔር ላይ ማድረግ ይኖርብናል። ጌታ ዛሬም የሚፈልገው ቃሉን ሰምተው ፍሬ የሚያፈሩ መልካም ልቦችን ነው።
ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች
👉ኢየሱስ በምሳሌ ለማስተማር ለምን መረጠ?
👉”በመንገድ ዳር የተዘራው” ቃልን የሚነጥቀው ማነው? ለምንስ?
👉የድንጋያማ መሬት ምስል ከስደት እና ከመከራ ጋር ያለውን ግንኙነት አብራሩ።
👉”የዚህ ዓለም ሐሳብና የባለጠግነት መታለል” ቃልን የሚያንቁት እንዴት ነው?
👉በመልካም መሬት ላይ የወደቀው ፍሬ ሠላሳ፣ ስድሳ እና መቶ ማፍራቱ ምንን ያመለክታል?
👉”ላለው ይሰጠዋል ለሌለው ግን ያው ያለው ይወሰድበታል” የሚለው ቃል ፍትሐዊነት እንዴት ይታያል?
👉የኢሳይያስ 6፡9-10 ትንቢት በኢየሱስ ዘመን በነበሩ አይሁድ ላይ እንዴት ተፈጸመ?
👉ኢየሱስ ለደቀ መዛሙርቱ ምሳሌውን ለብቻቸው መተርጎሙ ምንን ያሳያል?
👉”መስማትን ትሰማላችሁ አታስተውሉምም” የሚለው ቃል ዛሬ ለማን ይሠራል?
👉ልባችን መልካም መሬት ሆኖ እንዲቀጥል ምን ማድረግ ይገባል?