የማቴዎስ ወንጌል ጥናት መምሪያ እና ማብራሪያ
ምልከታ እና ትርጓሜ
በማቴዎስ ወንጌል ምዕራፍ ሃያ ስድስት መጨረሻ ላይ የሰው ልጅ ታሪክ እጅግ ልብ የሚነኩና ጥልቅ ምስጢር ያዘሉ ክስተቶች ተመዝግበዋል። ጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ ወደ መስቀል ከመሄዱ በፊት በጌቴሴማኒ የአትክልት ስፍራ ያደረገው ጸሎት፣ መያዙና በሊቀ ካህናቱ ፊት መቅረቡ፣ እንዲሁም የጴጥሮስ ክህደት የሰው ልጅን ድካምና የጌታን ፍጹም መታዘዝ በግልጽ ያሳያሉ።
የጌቴሴማኒ ጸሎትና የመታዘዝ ዋጋ
ጌታ ኢየሱስ ጴጥሮስንና የዘብዴዎስን ሁለት ልጆች ይዞ ወደ ጌቴሴማኒ ገባ። ነፍሱ እስከ ሞት ድረስ እንደታወከችና እንደተጨነቀች ገልጾላቸው፣ እነርሱም ከእርሱ ጋር እንዲተጉ አዘዛቸው። ጌታ ሦስት ጊዜ ተደፍቶ ሲጸልይ “አባቴ ሆይ፥ ቢቻልስ፥ ይህች ጽዋ ከእኔ ትለፍ፤ ነገር ግን አንተ እንደምትወድ ይሁን እንጂ እኔ እንደምወድ አይሁን” በማለት ደገመ። ይህ ጸሎት ጌታ እንደ ሰው ያለበትን ጥልቅ መከራና እንደ አምላክ ደግሞ ለአብ ፈቃድ ያለውን ፍጹም ታማኝነት ያሳያል።
ይህንን በምሳሌ ለመረዳት ያህል፦ አንድ ታካሚ እጅግ መራራ የሆነ መድኃኒት እንዲጠጣ ቢታዘዝ፣ መድኃኒቱ መራራ መሆኑ ቢከብደውም ነገር ግን ሕይወቱን እንደሚያድን ስላወቀ በፈቃደኝነት እንደሚጠጣው ሁሉ፣ ጌታም የኃጢአታችንን መራራ ጽዋ የጠጣው የእኛን ሕይወት ለማዳን ሲል ነው። ደቀ መዛሙርቱ ግን በዚያ የጭንቅ ሰዓት መትጋት አቅቷቸው አንቀላፉ። ጌታም “መንፈስስ ተዘጋጅታለች ሥጋ ግን ደካማ ነው” በማለት የሰውን ልጅ ባሕርይ ገለጠ።
የይሁዳ መሳም እና የመስቀሉ መንገድ
ጌታ ገና ሲናገር ይሁዳና ብዙ ሕዝብ ሰይፍና ጎመድ ይዘው መጡ። ይሁዳም “መምህር ሆይ፥ ሰላም ላንተ ይሁን” ብሎ በመሳም ምልክት ሰጣቸው። ይህ መሳም የክህደት መሳም ነበር። ከጌታ ጋር የነበሩት አንዱ ሰይፉን መዞ የሊቀ ካህናቱን ባሪያ ጆሮ ቢቆርጠውም፣ ጌታ ግን “ሰይፍ የሚያነሱ ሁሉ በሰይፍ ይጠፋሉና ሰይፍህን ወደ ስፍራው መልስ” በማለት ገሠጸው። ጌታ ቢፈልግ ከአሥራ ሁለት ጭፍራ የሚበልጡ መላእክትን ከአባቱ ዘንድ ማዘዝ ይችል ነበር፤ ነገር ግን የቅዱሳት መጻሕፍት ትንቢት ይፈጸም ዘንድ ራሱን በፈቃደኝነት አሳልፎ ሰጠ። ደቀ መዛሙርቱም ሁሉ ጥለውት ሸሹ።
በሸንጎ ፊት የታየው እውነት
ጌታን ይዘው ወደ ሊቀ ካህናቱ ወደ ቀያፋ ወሰዱት። በዚያም ሐሰተኞች ምስክሮች ቢነሱም ምስክራቸው አልተስማማም። ጌታ ግን ዝም አለ። በመጨረሻም ሊቀ ካህናቱ “አንተ የእግዚአብሔር ልጅ ክርስቶስ እንደ ሆንህ በእግዚአብሔር ስም አምልሃለሁ” ባለው ጊዜ፣ ጌታ “አንተ አልህ” በማለት መሲሕነቱን አረጋገጠ። የሰው ልጅ በኃይል ቀኝ ሲቀመጥና በሰማይ ደመና ሲመጣ እንደሚያዩትም ተነበየ። በዚህ ጊዜ ሊቀ ካህናቱ ልብሱን ቀደደ፤ ጌታንም እንዲሞት ፈረዱበት። ፊት ፊቱንም ተፉበት፣ በድንጋይም መቱት።
የጴጥሮስ ክህደትና የእንባ ትምህርት
በዚህ ሁሉ ግርግር መሃል ጴጥሮስ በውጭ በግቢው ተቀምጦ ነበር። አንዲት ገረድና ሌሎችም ሰዎች “አንተም ከገሊላው ከኢየሱስ ጋር ነበርህ” እያሉ በተከታታይ ቢጠይቁትም፣ ጴጥሮስ ሦስት ጊዜ “ሰውየውን አላውቀውም” ብሎ ካደ። ወዲያውም ዶሮ ጮኸ። ጴጥሮስም ጌታ “ዶሮ ሳይጮኽ ሦስት ጊዜ ትክደኛለህ” ያለው ቃል ትዝ አለውና ወደ ውጭ ወጥቶ በምርር ለቅሶ አለቀሰ።
ይህ ታሪክ የሚያስተምረን በራሳችን ጥንካሬ ብንመካ መውደቃችን እንደማይቀር ነው። ጴጥሮስ ጌታን ይወደው ነበር፤ ነገር ግን በራሱ አቅም ላይ ስለተመካ በፈተና ሰዓት ወደቀ። ሆኖም ግን የጴጥሮስ ለቅሶ የንስሐ ለቅሶ ነበር። ጌታ በድካማችን ቢክዱትና ቢሸሹት እንኳ፣ በንስሐ ለሚመለሱት ሁሉ ምሕረቱና ይቅርታው ሁልጊዜ ቅርብ መሆኑን እንረዳለን።
ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች
👉ኢየሱስ በጌቴሴማኒ “ነፍሴ እስከ ሞት ድረስ አዘነች” ማለቱ ምን ይነግረናል?
👉”መንፈስ ተዘጋጅታለች ሥጋ ግን ደካማ ናት” የሚለው ቃል ለምን ተነገረ?
👉ይሁዳ ለመያዝ ምልክት አድርጎ “መሳም”ን መጠቀሙ ምን ዓይነት ክህደት ነው?
👉ኢየሱስ “ሰይፍ የሚያነሱ በሰይፍ ይጠፋሉ” ማለቱ ምን ያስተምራል?
👉ሊቀ ካህናቱ “በሕያው እግዚአብሔር አምልሃለሁ” ሲለው ኢየሱስ የሰጠው ምስክርነት ምን ነበር?
👉የጴጥሮስ ክህደት እና ተጸጽቶ ማልቀሱ ምን ያሳያል?
👉ኢየሱስ ራሱን ለመከላከል መላእክትን አለመጥራቱ ለምን ነበር?
👉ምስክሮቹ በሐሰት ሲመሰክሩ ኢየሱስ ዝም ማለቱ ምንን ያሳያል?
👉”በኃይል ቀኝ ሲቀመጥ… በደመና ሲመጣ ታያላችሁ” ማለቱ ምን ዓይነት ትንቢት ነው?
👉ደቀ መዛሙርቱ ሁሉ ትተውት መሸሻቸው ስለ ሰው ድካም ምን ይነግረናል?