የማቴዎስ ወንጌል ጥናት መምሪያ እና ማብራሪያ
ምልከታ እና ትርጓሜ
በማቴዎስ ወንጌል ምዕራፍ ሃያ መገባደጃ ላይ ጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ ወደ ኢየሩሳሌም የሚያደርገውን የመጨረሻ ጉዞ ሲቀጥል እንመለከታለን። ይህ ጉዞ ለጌታ የሞትና የትንሣኤ ጉዞ ሲሆን፣ ለደቀ መዛሙርቱ ግን ስለ መንግሥተ ሰማያት ታላቅነት የተሳሳተ ግንዛቤያቸው የታረመበት ትምህርት ነበር። በዚህ ክፍል ውስጥ የጌታን ግልጽ የሞት ትንቢት፣ የደቀ መዛሙርቱን የሥልጣን ጥመኝነትና የጌታን ታላቅ ርኅራኄ እናያለን።
ሦስተኛው የሞት ትንቢትና የጌታ ቁርጠኝነት
ጌታ ኢየሱስ አሥራ ሁለቱን ደቀ መዛሙርት ለብቻቸው ወስዶ ወደ ኢየሩሳሌም ሲወጡ ምን እንደሚገጥመው በዝርዝር ነገራቸው። ለካህናት አለቆችና ለጻፎች ተላልፎ እንደሚሰጥ፣ በሞት እንደሚፈርዱበት፣ ለአሕዛብም እንደሚሰጡት፣ እንደሚሳለቁበት፣ እንደሚገርፉትና እንደሚሰቅሉት፣ በሦስተኛውም ቀን እንደሚነሣ ገለጸላቸው። ይህ ጌታ ስለ ሞቱ የተናገረው ሦስተኛውና እጅግ ዝርዝር የሆነው ትንቢት ነው። ጌታ ወደ መስቀል የሚሄደው እንደማንኛውም ተራ እስረኛ ሳይሆን፣ ሊመጣ ያለውን መከራ ሁሉ እያወቀና በፈቃደኝነት ራሱን ለመሥዋዕትነት አሳልፎ ለመስጠት መሆኑን እናያለን።
የዘብዴዎስ ልጆች ጥያቄና የእውነተኛ ታላቅነት ትርጉም
በዚህ የጭንቅ ሰዓት የዘብዴዎስ ልጆች እናት (የያዕቆብና የዮሐንስ እናት) ከልጆቿ ጋር ወደ ጌታ ቀርባ አንድ ልመና አቀረበች። “እነዚህ ሁለቱ ልጆቼ አንዱ በቀኝህ አንዱም በግራህ በመንግሥትህ እንዲቀመጡ እዘዝ” አለችው። ይህ ጥያቄ ደቀ መዛሙርቱ አሁንም ስለ መንግሥተ ሰማያት የነበራቸው አመለካከት ምድራዊ ሥልጣንና ክብር እንደነበረ ያሳያል። ጌታ ግን “የምትለምኑትን አታውቁም” በማለት መለሰላቸው።
ጌታ “እኔ ልጠጣው ያለውን ጽዋ ልትጠጡ ትችላላችሁን?” ብሎ ጠየቃቸው። ጽዋው መከራንና መስቀልን የሚያመለክት ነው። እነርሱም ሳይረዱት “እንችላለን” አሉ። ጌታም ጽዋውን እንደሚጠጡ (መከራ እንደሚቀበሉ) አረጋገጠላቸው፤ ነገር ግን በቀኝና በግራ መቀመጥ ለአብ የተጠበቀ መሆኑን ገለጸ። ሌሎቹ አሥሩ ደቀ መዛሙርት ይህንን በሰሙ ጊዜ በሁለቱ ወንድማማቾች ላይ ተቆጡ። ጌታም ሁሉንም ጠርቶ ታላቅ ትምህርት ሰጣቸው፦ የዓለም ገዢዎች በሕዝባቸው ላይ እንደሚሰለጥኑ፣ በመንግሥተ ሰማያት ግን ታላቅ መሆን የሚፈልግ የሁሉ አገልጋይ፣ ፊተኛ መሆን የሚፈልግም የሁሉ ባሪያ ሊሆን እንደሚገባ አስተማረ።
ይህንን በምሳሌ ለመረዳት ያህል፦ በአንድ ድርጅት ውስጥ ያለ መሪ ትዕዛዝ በመስጠትና በሰዎች በመገዛት ታላቅነቱን ሊያሳይ ይችላል። ነገር ግን በእግዚአብሔር መንግሥት ውስጥ ታላቁ መሪ ማለት ዝቅ ብሎ የሰዎችን እግር የሚያጥብ፣ ለሌሎች ጥቅም ራሱን አሳልፎ የሚሰጥና የሚያገለግል ነው። ጌታ ኢየሱስ ራሱ “የሰው ልጅ ሊያገለግልና ነፍሱን ለብዙዎች ቤዛ ሊሰጥ እንጂ እንዲያገለግሉት አልመጣም” በማለት የእውነተኛ ታላቅነት ትልቁ አርአያ ራሱ መሆኑን አሳየ።
የኢያሪኮ ዕውሮችና የመሲሑ ርኅራኄ
ከኢያሪኮ ሲወጡ ብዙ ሕዝብ ተከተሉት። ሁለት ዕውሮችም በመንገድ ዳር ተቀምጠው ሳሉ ጌታ ማለፉን ሰምተው “ጌታ ሆይ፥ የዳዊት ልጅ፥ ማረን” እያሉ ጮኹ። ሕዝቡ ዝም እንዲሉ ቢገሥጿቸውም፣ እነርሱ ግን አብልጠው ጮኹ። ጌታም ቆመና ጠራቸው፤ “ምን ላደርግላችሁ ትወዳላችሁ?” ብሎ ጠየቃቸው። እነርሱም “ጌታ ሆይ፥ ዓይኖቻችን ይበሩ ዘንድ” አሉት። ጌታም አዘነላቸውና ዓይኖቻቸውን ዳሰሰ፤ ወዲያውም አዩና ተከተሉት። ይህ ታሪክ የሚያሳየው ጌታ ወደ መስቀል በሚሄድበት ታላቅ የጭንቀት ሰዓት እንኳ ለተናቁትና ለተቸገሩት ሰዎች ያለው ርኅራኄ እንዳልቀነሰ ነው። ዕውሮቹ ጌታን “የዳዊት ልጅ” ብለው መጥራታቸው መሲሕነቱን ማመናቸውን ያሳያል። እኛም በሕይወታችን ውስጥ ምንም ዓይነት እንቅፋት ቢገጥመን፣ በጽናት ወደ ጌታ መጮኽ እንዳለብንና እርሱም ለመስማትና ለመርዳት ዝግጁ መሆኑን እንማራለን።
ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች
👉ኢየሱስ ሦስተኛውን የሞት ትንቢት ለምን በዝርዝር ተናገረ?
👉የዘብዴዎስ ልጆች እናት የሥልጣን ጥያቄ ስለ ደቀ መዛሙርቱ ግንዛቤ ምን ይነግረናል?
👉”ጽዋዬን ትጠጣላችሁ” ማለቱ ወደ ፊት ስለሚገጥማቸው መከራ ምን ማረጋገጫ ነው?
👉በአሕዛብ መሪዎች እና በመንግሥተ ሰማያት መሪዎች መካከል ያለው የታላቅነት ልዩነት ምንድን ነው?
👉”የሰው ልጅ ሊያገለግልና ነፍሱን ቤዛ ሊሰጥ መጣ” የሚለው ቃል ለምን ወሳኝ ነው?
👉ሁለቱ ዕውሮች ሕዝቡ ዝም በሉ ቢሏቸውም አጥብቀው መጮኻቸው ምን ያስተምረናል?
👉ኢየሱስ አዝኖ ዓይናቸውን መንካቱ ስለ መለኮታዊ ርኅራኄው ምን ይገልጻል?
👉”ምን ላደርግላችሁ ትወዳላችሁ?” የሚለው ጥያቄ ጸሎታችን ግልጽ መሆን እንዳለበት እንዴት ያሳያል?
👉በጎን በኩል የተቀመጡት አሥሩ ደቀ መዛሙርት ለምን ተቆጡ?
👉የኢየሱስ አገልጋይነት (Servanthood) ለዛሬው መሪዎች ምን አርአያ ይሆናል?