ምልከታ እና ትርጓሜ

ማለዳ በሆነ ጊዜ የካህናት አለቆች ከሽማግሌዎችና ከጻፎች ጋር ተመካክረው ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስን አስረው ለሮማው ገዥ ለጲላጦስ አሳልፈው ሰጡት። ጲላጦስም “አንተ የአይሁድ ንጉሥ ነህን?” ብሎ ሲጠይቀው ፥ ጌታ “አንተ አልህ” በማለት በአጭር ቃል መለሰለት። ከዚያ በኋላ የካህናት አለቆች በብዙ ነገር ሲከሱት ፥ ጌታ ግን አንዲት ቃል እንኳ ሳይመልስ ዝም አለ ፤ ይህም ጲላጦስን እጅግ አስገረመው። በበዓሉም ጊዜ ሕዝቡ የሚለምኑትን አንድ እስረኛ የመፍታት ልማድ ነበረ። በዚያን ጊዜ በርባን የተባለ በዓመፅ ነፍስ የገደለ ወንጀለኛ ታስሮ ነበር። ጲላጦስ “የአይሁድን ንጉሥ እፈታላችሁ ዘንድ ትወዳላችሁን?” ብሎ ቢጠይቃቸውም ፥ የካህናት አለቆች ግን በርባንን እንዲፈታላቸው ሕዝቡን አባበሉ። ጲላጦስም “እንግዲህ የአይሁድ ንጉሥ የምትሉትን ምን ላድርገው?” ቢላቸው ፥ “ስቀለው!” እያሉ ጮኹ። ጲላጦስም “ምን ክፉ ነገር አድርጓል?” ብሎ ቢሞግታቸውም ፥ እነርሱ ግን ጩኸታቸውን አበረቱ። በመጨረሻም ጲላጦስ የሕዝቡን ፈቃድ ሊያደርግ ወዶ በርባንን ፈታላቸው ፤ ኢየሱስን ግን አስገርፎ እንዲሰቀል አሳልፎ ሰጠው።

ይህ ታሪክ የወንጌልን ዋና ፍሬ ነገር ማለትም “ቤዛነትን” ወይም “ልውውጥን” ቁልጭ አድርጎ ያሳየናል። በርባን የሚለው ስም በዕብራይስጥ “የአባት ልጅ” (Bar-Abba) ማለት ነው። በርባን እውነተኛ ወንጀለኛና የሞት ፍርድ የሚገባው ሰው ነበር ፤ እርሱም እኛን ኃጢአተኞችን ይወክላል። ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ግን ምንም በደል ያልተገኘበት ንጹሕ ሆኖ ሳለ ፥ ወንጀለኛው በርባን ነጻ እንዲወጣ እርሱ በእርሱ ቦታ ተተክቶ የሞት ፍርድን ተቀበለ። ይህ ታላቅ መለኮታዊ ልውውጥ ይባላል።

አንድ ምሳሌ እንመልከት፦ አንድ እጅግ ከፍተኛ የገንዘብ ዕዳ ያለበት ሰው ፥ ዕዳውን መክፈል ስላልቻለ ወደ ወህኒ ሊወርድ ሲል ፥ አንድ ጨርሶ ዕዳ የሌለበት ባለሀብት መጥቶ “የእርሱን ዕዳ በእኔ ስም ጻፉት ፤ እርሱን ግን ነጻ ልቀቁት” ቢል ፥ ያ ድሃ ሰው በሌላው ሰው መሥዋዕትነት ነጻ ወጣ ማለት ነው። በርባን በዚያ ቀን ከእሥር ሲወጣ ፥ ለእርሱ ነጻነት ሲባል ክርስቶስ ወደ መስቀል እየሄደ መሆኑን አይቷል። እኛም ዛሬ ነጻ የሆንነው በራሳችን ጽድቅ ሳይሆን ፥ ንጹfh ጌታ በእኛ ቦታ ስለቆመ ነው።

ጲላጦስ ጌታ ንጹሕ መሆኑን ቢያውቅም ፥ የሰዎችን ጩኸትና የራሱን ሥልጣን ከመውደዱ የተነሳ እውነትን አሳልፎ ሰጠ። ይህ የሚያሳየው ዓለማዊ ፍርሃትና የሰዎች ተጽዕኖ እውነትን እንዴት እንደሚያዛባ ነው። ጌታችን ኢየሱስ በጲላጦስ ፊት ዝም ማለቱ ደግሞ ፥ እርሱ በዚህ ምድራዊ ሸንጎ ላይ ለመከራከር ሳይሆን ፥ ሰማያዊውን የድነት ዕቅድ ለመፈጸም የመጣ ታዛዥ መሆኑን ያረጋግጥልናል። ጌታ ተገረፈ ፥ ተዋረደ ፥ የሞት ፍርድም ተፈረደበት ፤ ይህ ሁሉ የሆነው ግን የበርባን ምሳሌ ለሆንነው ለእኛ ሲል ነው። ዛሬም ይህ ክፍል የሚያስተምረን ፥ እኛ ነጻ የወጣነው በታላቅ ዋጋ መሆኑን ተረድተን ፥ ለእኛ ሲል ፍርዱን ለተቀበለው ለጌታ ሕይወታችንን እንድንሰጥ ነው።

ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች

👉ጲላጦስ ኢየሱስን ለምን ሊፈታው ፈልጎ ነበር?

👉የካህናት አለቆች ሕዝቡን ለምን በርባንን እንዲመርጡ አነሳሱ?

👉በርባን (ነፍሰ ገዳይ) ተፈትቶ ኢየሱስ (ጻድቁ) መሞቱ ስለ ምትክነት (Substitution) ምን ያስተምረናል?

👉ኢየሱስ ለክሱ መልስ አለመስጠቱ ጲላጦስን ያስገረመው ለምንድን ነው?

👉”ምን ክፉ ነገር አድርጓል?” የሚለው የጲላጦስ ጥያቄ የኢየሱስን ንጽሕና እንዴት ያረጋግጣል?

👉ጲላጦስ “ሕዝቡን ደስ ሊያሰኝ ወዶ” ፍትሕን ማጓደሉ ለዛሬው ዓለም ምን ማስጠንቀቂያ ይሰጣል?

👉ኢየሱስን መገረፋቸው ከመስቀሉ ሞት በፊት የደረሰበትን ስቃይ እንዴት ያሳያል?

👉”የአይሁድ ንጉሥ” የሚለው ርዕስ ለሮማውያን ፖለቲካዊ ትርጉሙ ምን ነበር?

👉በካህናት አለቆች “ቅናት” ምክንያት አሳልፈው እንደሰጡት ጲላጦስ ማወቁ ምን ይገልጣል?

👉በርባን የተፈታበት ልማድ (Privilegium Paschale) በታሪክ እንዴት ይታያል?