የሉቃስ ወንጌል የጥናት መምሪያና ማብራሪያ
ምልከታ እና ትርጓሜ
ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በምድረ በዳ ሰይጣንን ድል ካደረገ በኋላ በመንፈስ ኃይል ወደ ገሊላ ተመለሰ። ዝናውም በዙሪያው ባለ አገር ሁሉ ወጣ። ይህ ታሪክ የሚያሳየው ጌታችን አገልግሎቱን የጀመረው በገዛ ሥልጣኑ ብቻ ሳይሆን በመንፈስ ቅዱስ መሪነትና ኃይል መሆኑን ነው። ወደ አደገበት ከተማ ወደ ናዝሬት በገባ ጊዜ እንደ ልማዱ በሰንበት ቀን ወደ ምኩራብ ገባ፤ ሊያነብም ተነሳ። ይህም ጌታችን ለሥርዓተ አምልኮና ለቃለ እግዚአብሔር የነበረውን ትልቅ አክብሮት ይገልጣል። የነቢዩ የኢሳይያስ መጽሐፍ ተሰጠው፤ መጽሐፉንም ሲከፍት “የጌታ መንፈስ በእኔ ላይ ነው” የሚለውን ክፍል አገኘ።
ኢየሱስ ያነበበው የትንቢተ ኢሳይያስ ክፍል (ኢሳይያስ 61፡1-2) የእርሱን መለኮታዊ ተልዕኮ በዝርዝር የሚያስረዳ ነበር። ይህ ተልዕኮ ለድሆች የምሥራችን መስበክ፣ ለታሰሩት መፈታትን፣ ለዕውሮች ማየትን፣ የተገፉትን ነፃ ማውጣትንና የተባረከችውን የጌታን ዓመት ማወጅን ይጨምራል። እዚህ ላይ “የተባረከችው የጌታ ዓመት” የሚለው ሐረግ በብሉይ ኪዳን በየሃምሳ ዓመቱ የሚከበረውን የኢዮቤልዩ ዓመት የሚያመለክት ሲሆን፣ ይህም ዕዳ የሚሰረዝበትና ባሪያዎች ነፃ የሚወጡበት ጊዜ ነበር። ጌታችን ይህንን ክፍል አንብቦ ከጨረሰ በኋላ መጽሐፉን ጠቅልሎ ለአገልጋዩ ሰጠውና ተቀመጠ። በምኩራብ የነበሩት ሁሉ ዓይኖቻቸው ወደ እርሱ ትኩር ብለው ይመለከቱት ነበር። እርሱም “ይህ መጽሐፍ ዛሬ በጆሯችሁ ተፈጸመ” በማለት ታላቁን አዋጅ አበሰረ። ይህ ንግግር እርሱ ራሱ ለዘመናት ሲጠበቅ የነበረው መሲሕ መሆኑን የሚገልጥ ነበር።
መጀመሪያ ላይ የናዝሬት ሰዎች ከቃሉ ጣፋጭነት የተነሳ ይደነቁ ነበር፤ ነገር ግን ብዙም ሳይቆይ “ይህ የዮሴፍ ልጅ አይደለምን?” በማለት መጠራጠር ጀመሩ። ይህም ሰዎች ከእግዚአብሔር ቃል ይልቅ ለሚያውቁት ሰብዓዊ ዳራ ትኩረት ሲሰጡ እውነትን እንዴት እንደሚጋርዳቸው ያሳያል። ጌታችንም በልባቸው ያለውን ጥርጣሬና የክብር ፈላጊነት ተረድቶ፣ ነቢይ በገዛ አገሩ እንደማይከበር ነገራቸው። በትውልድ አገሩ ተአምር እንዲያደርግላቸው የነበራቸውን ፍላጎት በመንቀፍ፣ እግዚአብሔር ጸጋውን ለሚፈልጉት ሁሉ እንጂ ለሥጋ ዘመዶች ብቻ እንደማያዳላ ለማሳየት የኤልያስንና የኤልሳዕን ታሪክ ጠቀሰላቸው። በኤልያስ ዘመን በእስራኤል ብዙ መበለቶች ሳሉ ነቢዩ የተላከው በሲዶና አገር ወዳለችው አሕዛብ መበለት እንደነበረና፣ በኤልሳዕ ዘመንም ብዙ ለምጻሞች ሳሉ ሶርያዊው ንዕማን ብቻ እንደነጻ አስታወሳቸው።
ይህ ንግግር የናዝሬትን ሰዎች እጅግ አስቆጣቸው፤ ምክንያቱም የእግዚአብሔር ጸጋ ወደ አሕዛብ መሄዱንና እነርሱ ደግሞ በዝግጅት ማጣታቸው ምክንያት እንደማይገባቸው ስለነገራቸው ነው። በምኩራብ የነበሩት ሁሉ በቁጣ ተሞልተው ተነሱና ከከተማ አውጥተው ሊወረውሩት ወደ ተራራው ጫፍ ወሰዱት። ይሁን እንጂ ጌታችን ጊዜው ገና ስላልነበረና በሰዎች ቁጣ የሚገደብ ስላልሆነ፣ በመካከላቸው አልፎ ሄደ። ይህ ክስተት ወንጌል ለተቀበሉት የሕይወት መዓዛ፣ ላላመኑት ግን የእንቅፋት ድንጋይ መሆኑን ያሳየናል። እግዚአብሔር ቃሉን የምንቀበልበትን ትሁት ልብ እንዲሰጠን ዘወትር መጸለይ ይኖርብናል።
ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች
👉ኢየሱስ የጠቀሰው የኢሳያስ ትንቢት (ቁ. 18-19) ስለ አገልግሎቱ ማህበራዊና መንፈሳዊ ዓላማ ምን ይናገራል?
👉የናዝሬት ሰዎች ኢየሱስን “የዮሴፍ ልጅ አይደለምን?” ብለው ለመናቅ የፈለጉት ለምን ነበር?
👉ኢየሱስ የኤልያስንና የኤልሳዕን ታሪክ የጠቀሰው (ቁ. 25-27) አይሁድን ለምን አስቆጣቸው?
👉“ነቢይ በገዛ አገሩ አይከበርም” የሚለው መርህ ዛሬ በአገልግሎት ውስጥ እንዴት ይንጸባረቃል?
👉መንፈስ ቅዱስ በኢየሱስ ላይ መሆኑ ለተልዕኮው የሰጠው ልዩ ስልጣን ምንድን ነው?
👉ድሆች፣ ምርኮኞችና ዕውሮች የሚሉት ቃላት መንፈሳዊ ወይስ አካላዊ ትርጉም አላቸው? ወይስ ሁለቱንም?
👉ኢየሱስ በመካከላቸው አልፎ መሄዱ (ቁ. 30) ስለ መለኮታዊ ጥበቃውና ስለ ሰዓቱ ምን ያስረዳናል?
👉“የተወደደችው የጌታ ዓመት” (የኢዮቤልዩ ዓመት) ትርጉሙ ለሕዝቡ ምን ነበር?