የሉቃስ ወንጌል የጥናት መምሪያና ማብራሪያ
ምልከታ እና ትርጓሜ
የሉቃስ ወንጌል ምዕራፍ ሃያ ሁለት የሰው ልጅ መድኃኒት የሆነው ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ወደ መስቀል ሞት ያደረገውን የመጨረሻ ጉዞና በዚያ ሂደት ውስጥ የተከናወኑ ጥልቅ ምስጢራትን ይተርክልናል። የፋሲካ በዓል በቀረበ ጊዜ የካህናት አለቆችና ጻፎች ጌታን እንዴት እንደሚገድሉት መንገድ ይፈልጉ ነበር። በዚህ መሃል ግን አስደንጋጭ ክስተት ተፈጠረ፤ ከአሥራ ሁለቱ አንዱ የሆነው የአስቆሮቱ ይሁዳ በሰይጣን ተገፋፍቶ ጌታውን አሳልፎ ለመስጠት ከጠላቶች ጋር ተስማማ። ይህ የሚያስተምረን ከጌታ ጋር በሥጋ መኖር ብቻውን ዋስትና እንደማይሆንና ልባችንን ለጠላት ካልዘጋን በስተቀር የቅርብ ወዳጅነት እንኳ ወደ ክህደት ሊቀየር እንደሚችል ነው።
ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ የፋሲካን በዓል ከደቀ መዛሙርቱ ጋር ለማክበር ቅድመ ዝግጅት አደረገ። ጴጥሮስንና ዮሐንስን ልኮ ማረፊያውን እንዲያዘጋጁ ሲያዛቸው፣ በመንገዳቸው ላይ የውኃ ማድጋ የተሸከመ ሰው እንደሚያገኙና እርሱንም ተከትለው የሚገቡበት ቤት ባለቤት የፋሲካ መብያውን ክፍል እንደሚያሳያቸው ነገራቸው። ይህ ሁኔታ ጌታችን በሁሉ ላይ ያለውን ፍጹም አዋቂነትና ሉዓላዊነት ያሳያል። ሁኔታዎች ሁሉ በእርሱ ቁጥጥር ስር መሆናቸውንና መከራውን የተቀበለው ደካማ ሆኖ ሳይሆን ለሰው ልጆች መዳን ሲል በፈቃደኝነት መሆኑን እንረዳለን።
ታላቁ የእራት ሰዓት በደረሰ ጊዜ ጌታችን ከመከራው በፊት ይህንን ፋሲካ ከእነርሱ ጋር ሊበላ እጅግ እንደተመኘ ገለጸ። በዚያም ምሽት ጌታችን የብሉይ ኪዳን ፋሲካን ወደ አዲሱ ኪዳን ምስጢር ለወጠው። እንጀራውን አንስቶ ባረከ፣ ቆርሶም “ስለ እናንተ የሚሰጥ ሥጋዬ ይህ ነው” በማለት ሰጣቸው። ጽዋውንም አንስቶ “ይህ ጽዋ ስለ እናንተ በሚፈስ በደሜ የሚሆን አዲስ ኪዳን ነው” አላቸው። ይህ ሥርዓት የእግዚአብሔር ልጅ ለእኛ የከፈለውን ታላቅ መስዋዕትነት ዘወትር የምናስብበትና ከእርሱ ጋር የምንዋሐድበት መለኮታዊ ስጦታ ነው። ጌታችን ይህንን ሲያደርግ በመካከላቸው አሳልፎ የሚሰጠው ሰው እንዳለ መናገሩ የሁሉንም ልብ ለምርመራ ዳረገ።
የሚገርመው ግን ጌታ ለሞት እየተዘጋጀ ባለበት በዚያ ታላቅ ሰዓት፣ ደቀ መዛሙርቱ በመካከላቸው ማን እንደሚበልጥ ይከራከሩ ነበር። ጌታችንም የምድራዊ መንግሥት መሪዎች በሕዝባቸው ላይ እንደሚሰለጥኑ፣ በእግዚአብሔር መንግሥት ግን ትልቁ ሰው እንደ ታናሽ፣ መሪውም እንደ አገልጋይ መሆን እንዳለበት አስተማራቸው። እርሱ ራሱ በመካከላቸው እንደሚያገለግል በመግለጽ፣ እውነተኛ ታላቅነት በሥልጣን ሳይሆን በትሕትናና በሌሎች አገልግሎት ላይ የተመሠረተ መሆኑን በተግባር አሳያቸው። ታማኝ ለሆኑትም በአባቱ መንግሥት ታላቅ ክብርና ሥልጣን እንደሚጠብቃቸው ተስፋ ሰጣቸው።
በመቀጠል ጌታችን ለጴጥሮስ እጅግ አስፈላጊ የሆነ ማስጠንቀቂያ ሰጠው። ሰይጣን እንደ ስንዴ ሊያበጥራቸው እንደፈለገ ነገር ግን እምነቱ እንዳይጠፋ ጌታ ስለ እርሱ እንደጸለየ ነገረው። ጴጥሮስ በራሱ ጥንካሬ ተማምኖ “ጌታ ሆይ፥ ወደ ወኅኒም ወደ ሞትም ቢሆን ከአንተ ጋር ለመሄድ የተዘጋጀሁ ነኝ” ቢልም፣ ጌታችን ግን ያቺ ሌሊት ሳታልፍ ሦስት ጊዜ እንደሚክደው አስቀድሞ ነገረው። ይህ የሚያስተምረን በራሳችን ጥንካሬ ሳይሆን በጌታ ጸጋና ጸሎት ብቻ መቆም እንደምንችል ነው። ጌታችን ለደቀ መዛሙርቱ የነበራቸው የመልእክት ዘመን እንደሚለወጥና ወደፊት ለሚጠብቃቸው መንፈሳዊ ውጊያ ዝግጁ እንዲሆኑም አሳሰባቸው። እርሱ “ከዓመፀኞች ጋር ተቆጠረ” ተብሎ የተጻፈው ትንቢት በእርሱ መፈጸም እንዳለበት በመግለጽ የመስቀሉን ጉዞ አረጋገጠ።
ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች
👉ሰይጣን በይሁዳ ውስጥ መግባቱ (ቁ. 3) ስለ ሰው ልጅ ተጋላጭነትና ስለ ምርጫ ምን ያስተምረናል?
👉ኢየሱስ ፋሲካን ለመብላት የነበረው ከፍተኛ ጉጉት (ቁ. 15) ከሥርዓቱ ትርጉም ጋር እንዴት ይያያዛል?
👉“ይህንን ለመታሰቢያዬ አድርጉት” (ቁ. 19) የሚለው ትዕዛዝ ለቤተ ክርስቲያን የቅዱስ ቁርባን ሥርዓት ምን መሠረት ጣለ?
👉በአዲስ ኪዳን ውስጥ ያለው የኢየሱስ ደም ስለ ኃጢአት ስርየት ምን ይነግረናል?
👉በደቀ መዛሙርቱ መካከል ስለ ታላቅነት የተነሳው ክርክር (ቁ. 24) የኢየሱስን የአገልግሎት ፍልስፍና እንዴት ይቃረናል?
👉ጴጥሮስን “እምነትህ እንዳይጠፋ ስለ አንተ ጸለይሁ” (ቁ. 32) ማለቱ ስለ አማላጅነቱ ምን ያሳያል?
👉“ሰይፍ ግዙ” የሚለው ትዕዛዝ (ቁ. 36) ትንቢት ለመፈጸም የነበረው ሚና ምንድን ነው?
👉“ሁለት ሰይፎች ይበቃሉ” (ቁ. 38) የሚለው ምላሽ ኢየሱስ ክርክሩን ለመጨረስ የፈለገው ለምንድን ነው?