የሉቃስ ወንጌል የጥናት መምሪያና ማብራሪያ
ምልከታ እና ትርጓሜ
ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ አሥራ ሁለቱን ሐዋርያት ከመረጠ በኋላ ከተራራው ወርዶ ሜዳማ በሆነ ስፍራ ቆመ። በዚያም ከይሁዳ፣ ከኢየሩሳሌምና ከባሕር ዳርቻ የመጡ እጅግ ብዙ ሰዎች ነበሩ። ይህ በሜዳ ላይ የተሰጠ ስብከት የኢየሱስ ደቀ መዛሙርት በምን ዓይነት ባሕርይና የሕይወት መርህ መመላለስ እንዳለባቸው የሚያሳይ የመንግሥተ ሰማያት ሕገ መንግሥት ነው። ጌታችን ትምህርቱን የጀመረው ለተገፉትና ለተቸገሩት ተስፋን በሚሰጡ ቡራኬዎች እንዲሁም ለዓለማውያን ማስጠንቀቂያ በሚሰጡ ወዮታዎች ነው። ድሆች፣ የተራቡና የሚለቅሱ በመንግሥተ ሰማያት ያላቸውን ድርሻ ሲያበስር፣ በምድራዊ ጥገኝነት የረኩት ግን የወደፊት ኪሳራቸውን እንዲገነዘቡ አድርጓል።
በዚህ ስብከት ውስጥ ያለው እጅግ ፈታኝና ጥልቅ ትምህርት ስለ ጠላቶች ፍቅር የሚናገረው ክፍል ነው። ጌታችን ጠላቶቻችሁን ውደዱ፣ ለሚጠሏችሁም መልካም አድርጉ በማለት አዲስ የሥነ ምግባር መሥፈርት ሰጥቷል። ይህ ፍቅር ስሜት ብቻ ሳይሆን በተግባር የሚገለጥ፣ ለሚረግሙ መመረቅንና ለሚበድሉ መጸለይን የሚጠይቅ ነው። ክርስትና የሚለካው ለሚወዱን በመውደድ ሳይሆን፣ ምንም ዓይነት ውለታ ለማይመልሱልንና ለሚጠሉን የምናሳየው ምሕረት የሰማያዊው አባታችን ልጆች መሆናችንን ስለሚያረጋግጥ ነው። አባታችን እግዚአብሔር ለማያመሰግኑና ለክፉዎች ቸር እንደሆነ ሁሉ እኛም መሐሪዎች እንድንሆን ተጠርተናል።
በመቀጠልም ጌታችን ስለ ፍርድና ስለ ይቅርታ አስተምሯል። በሌሎች ላይ ከመፍረዳችን በፊት የገዛ ራሳችንን ጉድለት እንድንመለከት በዓይናችን ውስጥ ያለውን ምሰሶና በወንድማችን ዓይን ያለውን ጉድፍ በምሳሌነት ጠቅሷል። እውነተኛ መንፈሳዊነት ሌሎችን በመተቸት ሳይሆን ራስን በመመርመር ይጀምራል። የሰው ልጅ የሚናገረውና የሚያደርገው በልቡ ካለው ሙላት የተነሳ በመሆኑ፣ ልባችን በበጎ መዝገብ ካልተሞላ ሕይወታችን በጎ ፍሬ ሊያፈራ አይችልም። ዛፍ በፈሬው እንደሚታወቅ ሁሉ ደቀ መዝሙርም በተግባሩና በንግግሩ ይታወቃል።
በመጨረሻም ጌታችን ትምህርቱን የደመደመው በሁለት ቤቶች ምሳሌ ነው። ቃሉን ሰምቶ በተግባር የሚተረጉም ሰው ቤቱን በዓለት ላይ እንደመሠረተ ብልህ ሰው ነው። የሕይወት ማዕበልና ጎርፍ ሲመጣ ያ ቤት አይወድቅም፤ ምክንያቱም መሠረቱ የጸና ነው። ቃሉን ሰምቶ የማይፈጽም ግን ቤቱን ያለ መሠረት በአሸዋ ላይ እንደሠራ ሰው ነው። ፈተና ሲመጣ ውድቀቱ ታላቅ ይሆናል። ይህ የሚያሳየው ክርስትና ቃሉን በመስማት ብቻ ሳይሆን በታዛዥነት በመኖር የሚረጋገጥ መሆኑን ነው። ሕይወታችን በማዕበል ፊት ጸንቶ እንዲቆም በቃሉ ዓለት ላይ መገንባት ይኖርብናል።
ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች
👉የሉቃስ “ብፁዓን” እና “ወዮላችሁ” ዝርዝር (ቁ. 20-26) ለማህበራዊ ፍትሕ የሚሰጠው ትኩረት ምንድን ነው?
👉ጠላትን መውደድና ለሚረግሙን መጸለይ (ቁ. 27-28) በሰውኛ አቅም የሚቻል ነውን? እንዴትስ ይፈጸማል?
👉“ሰው በልቡ ሞልቶ ከተረፈው አፉ ይናገራል” (ቁ. 45) የሚለው ቃል ስለ ውስጣዊ ማንነታችን ምን ይናገራል?
👉በዓለትና በአሸዋ ላይ ቤት የሚገነቡ ሰዎች ልዩነታቸው በመስማትና በማድረግ መካከል ያለው ልዩነት መሆኑን እንዴት እንረዳዋለን?
👉“አትፍረዱ፣ አይፈረድባችሁም” የሚለው ትዕዛዝ (ቁ. 37) ፍጹም ዝምታን ነው ወይስ ራስን በመመርመር ላይ የተመሰረተ ትችትን?
👉የአባት አምላክን “ምሕረት” መምሰል (ቁ. 36) የክርስቲያናዊ ስነ-ምግባር መሠረት የሆነው እንዴት ነው?
👉በባልንጀራችን ዓይን ውስጥ ያለውን ጉድፍ ከማየታችን በፊት የራሳችንን ግንድ ማየት ለምን ከበደን?
👉“ጌታ ሆይ፣ ጌታ ሆይ እያላችሁ ለምን የምለውን አታደርጉም?” (ቁ. 46) የሚለው ጥያቄ ለዘመናችን ስመ-ክርስቲያኖች ምን መልዕክት አለው?