የሉቃስ ወንጌል የጥናት መምሪያና ማብራሪያ
ምልከታ እና ትርጓሜ
የሉቃስ ወንጌል ምዕራፍ አሥር ከቁጥር 25 ጀምሮ ያሉት ክፍሎች እውነተኛ መንፈሳዊ ሕይወት በሁለት አቅጣጫዎች እንዴት መገለጥ እንዳለበት ያስተምሩናል። የመጀመሪያው ክፍል ከአንድ የሕግ አዋቂ ጋር የተደረገ ውይይት ሲሆን፣ የሕግ አዋቂው ጌታን ለመፈተን “የዘላለምን ሕይወት እንድወርስ ምን ላድርግ?” በማለት ጠየቀው። ጌታችንም በመጽሐፍ የተጻፈውን “ጌታ አምላክህን በፍጹም ልብህ ውደድ፣ ባልንጀራህንም እንደ ራስህ ውደድ” የሚለውን ትልቁን ትእዛዝ አስታወሰው። ይሁን እንጂ ሕግ አዋቂው ራሱን ሊያጸድቅ ፈልጎ “ባልንጀራዬ ማን ነው?” የሚል ሌላ ጥያቄ አቀረበ። ይህ ጥያቄ ባልንጀራዬ የምላቸው ሰዎች እነማን እንደሆኑ ወሰንና ገደብ አውጣልኝ የሚል ፍላጎት ነበረው። ጌታችንም ለዚህ ጥያቄ ምላሽ የሚሆን የደጉን ሳምራዊ ምሳሌ ተረከለት።
በዚህ ምሳሌ ውስጥ ከኢየሩሳሌም ወደ ኢያሪኮ ሲወርድ በወንበዴዎች ተደብድቦ በሞትና በሕይወት መካከል የተጣለ አንድ ሰው እንመለከታለን። በዚያ መንገድ ካህንና ሌዋዊ አልፈው ነበር፤ ሁለቱም ግን የቆሰለውን ሰው ባዩ ጊዜ ወደ ማዶ ፈቀቅ ብለው አለፉ። እነዚህ ሰዎች የሕግና የሃይማኖት ሰዎች ቢሆኑም፣ በልባቸው ውስጥ ግን ሊሞት ለቀረበው ወንድማቸው የሚሆን ርኅራኄ አልነበራቸውም። በአንጻሩ ግን በአይሁድ ዘንድ የተናቀውና እንደ ጠላት የሚታየው ሳምራዊ በዚያ ሲያልፍ፣ የቆሰለውን ሰው አይቶ አዘነለት። ቁስሉን አጠበለት፣ በገዛ እንስሳው ላይ አሳፍሮ ወደ እንግዶች ማረፊያ ወሰደውና በገንዘቡም አስታመመው። ጌታችንም በዚህ ታሪክ በኩል ባልንጀራ መሆን ማለት በዘር፣ በሃይማኖት ወይም በአካባቢ መመሳሰል ሳይሆን፣ መከራ ላይ ላለ ለማንኛውም ሰው ምሕረትንና ፍቅርን በተግባር ማሳየት መሆኑን አረጋገጠ። ክርስትና ቃላት ሳይሆን ተግባራዊ ምሕረት ነው።
ከዚህ ታሪክ በመቀጠል ጌታችን ማርታና ማርያም ወደሚባሉ እህትማማቾች ቤት ገባ። ማርታ ጌታን በቤቷ ተቀብላ እርሱን ለማገልገል በሥራ ተጠምዳ ነበር። ማርያም ግን በጌታ እግር አጠገብ ተቀምጣ ቃሉን ትሰማ ነበር። ማርታ በሥራው ብዛት ተጨንቃ “ጌታ ሆይ፥ እህቴ እኔን ብቻዬን እንድታገለግል ስትተወኝ አይገድህም?” በማለት ቅሬታዋን አቀረበች። ማርታ ያደረገችው አገልግሎት በራሱ ክፉ ባይሆንም፣ ትኩረቷ ግን በሥራው ብዛት ተከፋፍሎና ተጨንቆ ነበር። ጌታችንም በታላቅ ፍቅር “ማርታ ማርታ፥ በብዙ ነገር ትጨነቂያለሽ ትታወኪያለሽም፤ የሚያስፈልገው ግን ጥቂት ወይም አንድ ነገር ነው” በማለት መለሰላት። ጌታችን ማርያም መልካሙን ዕድል እንደመረጠችና እርሱም ከእርሷ እንደማይወሰድባት ተናገረ።
ይህ ክፍል የሚያስተምረን በሕይወታችን ውስጥ ቅደም ተከተልን ማወቅ ምን ያህል አስፈላጊ እንደሆነ ነው። ማርያም የመረጠችው “አንድ ነገር” የእግዚአብሔርን ቃል መስማትና ከጌታ ጋር ኅብረት ማድረግ ነው። ለአምላክ የምንሰጠው አገልግሎት የሚመነጨው በቃሉ ፊት ከምናገኘው መንፈሳዊ ጥንካሬ መሆን አለበት። ያለ ቃሉና ያለ ጸሎት የምናደርገው አገልግሎት ወደ ጭንቀትና ወደ መታወክ ሊመራን ይችላል። ስለዚህም እንደ ደጉ ሳምራዊ ለባልንጀራችን የሚሆን የምሕረት እጅ ሊኖረን ይገባል፤ እንደ ማርያም ደግሞ ከጌታ እግር ስር ተቀምጠን ቃሉን የምንመገብበት ቅዱስ ጥማት ሊኖረን ይገባል። እውነተኛ መንፈሳዊነት ባልንጀራን በተግባር መውደድና አምላክን ደግሞ በቃሉ ፊት በመቀመጥ ማክበር ነው።
ተግባራዊ የውይይት ጥያቄዎች
👉የደጉ ሳምራዊ ምሳሌ በዘመናችን ላሉ የዘርና የጎሳ ልዩነቶች ምን አይነት መፍትሔ ይሰጣል?
👉ካህኑና ሌዋዊው የቆሰለውን ሰው ትተው ማለፋቸው ለሃይማኖታዊ ሥርዓት የሰጡት ቅድሚያ ከፍቅር ጋር እንዴት ይጋጫል?
👉“ሂድ አንተም እንዲሁ አድርግ” የሚለው ትዕዛዝ ለተግባራዊ ክርስትና ምን ትርጉም አለው?
👉ማርታ በመስተንግዶ ስትጨነቅ ማርያም ግን በኢየሱስ እግር ስር መቀመጧ የቅድሚያ ምርጫን (Priority) እንዴት ያሳያል?
👉“የሚያስፈልገው ግን ጥቂት ወይም አንድ ነገር ነው” (ቁ. 42) ሲል ኢየሱስ ምን ማለቱ ነው?
👉አገልግሎት ከቃሉ መስማት ጋር ሚዛኑን መጠበቅ ያለበት እንዴት ነው?
👉ሕግ አዋቂው የዘላለም ሕይወትን ለማግኘት የጠየቀው ጥያቄና የኢየሱስ መልስ (ቁ. 27-28) ስለ ሕግ ፍጻሜ ምን ያስተምራል?
👉ሳምራዊው ለቆሰለው ሰው ያደረገው ወጪና እንክብካቤ ስለ መስዋዕትነት ምን ይነግረናል?