መጽሐፍ ቅዱስ፦ መለኮታዊ መነሻው፣ መዋቅሩና በአማኝ ሕይወት ውስጥ ያለው ኃይል

“መጽሐፍ ቅዱስ” የሚለው ቃል “መጽሐፍ” እና “ቅዱስ” ከሚሉ ሁለት ቃላት የተዋቀረ ሲሆን፥ ፍቺውም “የከበሩ ወይም የተቀደሱ መጻሕፍት” ማለት ነው። መጽሐፍ ቅዱስ የእግዚአብሔር ሕያው ቃል መግለጫ፥ የክርስትና እምነትና ሥነ-ምግባር ብቸኛ መለኪያ እንዲሁም እግዚአብሔር ለሰው ልጅ የገለጠው ዘላለማዊ የፍቅርና የማዳን መልእክት ነው።

ይህ ትምህርት የመጽሐፍ ቅዱስን መለኮታዊ መነሻ፥ መዋቅራዊ ክፍሎቹንና በአማኝ ሕይወት ውስጥ ያለውን መንፈሳዊ ኃይል ያብራራል።

1. መለኮታዊ መንፈስ ያለበት መሆኑ (Divine Inspiration)

መጽሐፍ ቅዱስ ዝም ብሎ በሰዎች ጥበብ፥ ፍልስፍና ወይም ታሪክ ላይ የተመሠረተ ምድራዊ መጽሐፍ አይደለም። ምንም እንኳ በተለያዩ ዘመናትና ስፍራዎች በኖሩ ከ40 በላይ በሚሆኑ ሰዎች እጅ በታሪክ ሂደት ውስጥ ቢጻፍም፥ መጻሕፍቱን የመራውና ትክክለኛውን መለኮታዊ ሐሳብ ያለ ስህተት ያስነገረው ግን መንፈስ ቅዱስ ነው።

2 ጢሞቴዎስ 3:16፦ “የእግዚአብሔር ሰው ፍጹምና ለበጎ ሥራ ሁሉ የተዘጋጀ ይሆን ዘንድ፥ የእግዚአብሔር መንፈስ ያለበት መጽሐፍ ሁሉ ለትምህርትና ለተግሣጽ ልብንም ለማቅናት በጽድቅም ላለው ምክር ደግሞ ይጠቅማል።”
2 ጴጥሮስ 1:21፦ “ትንቢት ከቶ በሰው ፈቃድ አልመጣምና፥ ዳሩ ግን በእግዚአብሔር ተልከው ቅዱሳን ሰዎች በመንፈስ ቅዱስ ተነድተው ተናገሩ።”

2. የመጽሐፍ ቅዱስ መዋቅርና ክፍሎች

መጽሐፍ ቅዱስ በሁለት ታላላቅ ኪዳናትና ክፍሎች የተዋቀረ ነው። ይዘቱም በክርስቶስ ኢየሱስ የማዳን ሥራ ላይ የተሳሰረ ፍጹም አንድነት አለው፦

ብሉይ ኪዳን (Old Testament)፦ የዓለምንና የሰውን ልጅ አፈጣጠር፥ የእስራኤልን ታሪክ፥ የሕግ፥ የቅኔና የትንቢት መጻሕፍትን ያጠቃልላል። ዋና ዓላማውም መሲሑ (ክርስቶስ) ለዓለም መዳን እንደሚመጣ አስቀድሞ በጥላና በትንቢት ማሳየት ነው።
አዲስ ኪዳን (New Testament)፦ የጌታችን የኢየሱስ ክርስቶስን ምድራዊ ሕይወት፥ አገልግሎት፥ የመስቀል ሞትና ትንሣኤ፥ የጥንቷን ቤተክርስቲያን ታሪክ፥ የሐዋርያትን መልእክታትና የትንቢት መጽሐፍን (ራእይ) ያጠቃልላል። ፍጻሜውም በክርስቶስ የተገኘውን ፍጹም ድነት ማብሰር ነው።

3. የመጽሐፍ ቅዱስ ዋና ዋና ዓላማዎች

እግዚአብሔር ቃሉን ለሰው ልጅ የሰጠበት ምክንያት ግልጽና ዘላለማዊ የሆኑ መለኮታዊ ዓላማዎችን ለመፈጸም ነው፦

ሰዎች አምነው እንዲድኑ ማድረግ፦ መጽሐፍ ቅዱስ የሰውን ኃጢአተኝነትና የእግዚአብሔርን አዳኝነት በመግለጥ ሰውን ወደ ዘላለም ሕይወት ይመራል። (ዮሐንስ 20:31)
እግዚአብሔርንና ፈቃዱን ማሳወቅ፦ የሰው ልጅ ፈጣሪውን በትክክል ሊያውቅና ሊያመልክ የሚችለው ራሱን በገለጠበት በቅዱስ ቃሉ አማካኝነት ብቻ ነው።
ሕይወትን መቅረጽና መምራት፦ አማኞች በምድር ላይ ቅዱስና እግዚአብሔርን ደስ የሚያሰኝ ሕይወት እንዲኖሩ ሥርዓትን ያስተምራል።

4. የመጽሐፍ ቅዱስ ኃይልና ጥቅሞች በአማኝ ሕይወት

የእግዚአብሔር ቃል ዝም ብሎ የሚነበብ ፊደል ሳይሆን፥ በሰዎች ሕይወት ውስጥ የሚሠራ ሕያውና የሚለወጥ መለኮታዊ ኃይል አለው።

የነፍስና የመንፈስ ምግብ፦ ሥጋ በምግብ እንደሚኖር ሁሉ፥ የአማኝ መንፈሳዊ ሕይወትም በየቀኑ የሚያድገውና የሚጠነክረው በእግዚአብሔር ቃል ነው። (ማቴዎስ 4:4)
የሕይወት መብራትና መመሪያ፦ ጨለማና ውዥንብር በሞላበት ዓለም ውስጥ ለአማኝ እውነተኛውን አቅጣጫና መንገድ ያሳያል። (መዝሙር 119:105)
የመንፈስ ሰይፍ (ውጤታማ መሣሪያ)፦ አማኞች ከጠላት ሰይጣን ለሚሰነዘርባቸው ውሸትና ፈተና ምላሽ የሚሰጡበትና ድል የሚነሱበት ብርቱ የመንፈስ መሣሪያ ነው።

“የእግዚአብሔር ቃል ሕያው ነውና፥ የሚሠራም፥ ሁለትም አፍ ካለው ሰይፍ ሁሉ ይልቅ የተሳለ ነው፥ ነፍስንና መንፈስንም ጅማትንና ቅልጥምንም እስኪለይ ድረስ ይወጋል፥ የልብንም ስሜትና አሳብ ይመረምራል፤” — ዕብራውያን 4:12

ማጠቃለያ

መጽሐፍ ቅዱስ በጊዜያት የማይሻር፥ በባሕል የማይገደብና በምድር ላይ ያለ እጅግ ተጽዕኖ ፈጣሪና ቅዱስ መጽሐፍ ነው። አማኝ መጽሐፍ ቅዱስን ዝም ብሎ መደርደሪያ ላይ ከማስቀመጥ ወይም እንደ ታሪክ ከመመልከት ባለፈ፥ በየቀኑ ሊያጠናው፥ ሊያሰላስለውና በሕይወቱ ሊተገብረው ይገባል። “የዚህ ሕግ መጽሐፍ ከአፍህ አይለይ፥ ነገር ግን የተጻፈበትን ሁሉ ትጠብቅና ታደርግ ዘንድ በቀንም በሌሊትም አስበው፤ የዚያን ጊዜም መንገድህ ይቀናልሃል ይከናወንልሃልም፤” (ኢያሱ 1:8)