እግዚአብሔር፦ ማንነቱ፣ መለኮታዊ ባሕርያቱና የመጽሐፍ ቅዱስ ምስክርነት

“እግዚአብሔር” የሚለው ስም በክርስትና እምነትና ሥነ-መለኮት ውስጥ የሁሉ ነገር ፈጣሪ፣ አስገኚ፣ ደጋፊና ገዥ የሆነውን ብቸኛና ዘላለማዊ አምላክ የሚያመለክት ታላቅ ስም ነው። ስለ እግዚአብሔር ማወቅ የክርስትና ሕይወትና የእውነተኛ አምልኮ መሠረት ነው። የሰው ልጅ አእምሮ የእግዚአብሔርን ታላቅነት ሙሉ በሙሉ መርምሮ መጨረስ ባይችልም፣ እግዚአብሔር ግን በቃሉ (በመጽሐፍ ቅዱስ) እና በልጁ በኢየሱስ ክርስቶስ በኩል ማንነቱን ገልጦልናል።

ይህ ትምህርት የእግዚአብሔርን ማንነት፣ መለኮታዊ ባሕርያቱንና ምስጢረ ሥላሴን በመጽሐፍ ቅዱስ ጥቅሶች አስደግፎ ያብራራል።

1. የስሙ ትርጉም

በግዕዝና በአማርኛ ቋንቋ “እግዚአብሔር” የሚለው ቃል “እግዚእ” (ጌታ/ገዥ) እና “ብሔር” (ዓለም/ምድር) ከሚሉ ሁለት ቃላት የተዋቀረ ሲሆን፣ ትርጉሙም የዓለም ጌታ ወይም የፍጥረት ሁሉ ገዥ ማለት ነው። እግዚአብሔር ማንም ሳይፈጥረው ራሱ በራሱ ያለና የሚኖር (Self-existent) ብቸኛ አምላክ ነው።

ዘጸአት 3:14፦ “እግዚአብሔርም ሙሴን፦ «ያለሁና የምኖር እኔ ነኝ» አለው።”
መዝሙር 90:2፦ “ተራሮች ሳይወለዱ፥ ምድርም ዓለምም ሳይሠሩ፥ ከዘላለም እስከ ዘላለም ድረስ አንተ አምላክ ነህ።”

2. የማይጋራቸው (ፍጹም መለኮታዊ) ባሕርያቱ

እግዚአብሔር ብቻ የሚገለጥባቸውና ከፍጡራን ጋር የማይጋራቸው ፍጹም መለኮታዊ ባሕርያት አሉት፦

ሁሉን ቻይነት (Omnipotence)፦ እግዚአብሔር ከፈቃዱ ውጭ የሚከለክለው ምንም ነገር የሌለ፣ ሁሉን ማድረግ የሚችል ብርቱ አምላክ ነው። (ዘፍጥረት 17:1፤ ማቴዎስ 19:26)
ሁሉን አዋቂነት (Omniscience)፦ እግዚአብሔር ያለፈውን፣ የአሁኑንና የወደፊቱን፣ የሰውን የልብ ሐሳብ ጭምር ሙሉ በሙሉ ያውቃል። ለእርሱ አዲስ ወይም ድንገተኛ ነገር የለም። (መዝሙር 139:1-4)
በሁሉ ስፍራ መገኘት (Omnipresence)፦ እግዚአብሔር በቦታና በስፍራ አይወሰንም፤ በሰማያትም በምድርም በሁሉም ስፍራ በአንድ ጊዜ በክብሩና በኃይሉ ይገኛል። (ኤርምያስ 23:24)
አለመለወጥ (Immutability)፦ እግዚአብሔር በማንነቱ፣ በባሕርዩ፣ በቃሉና በሐሳቡ ዘላለም አንድ ነው፤ አይለወጥም። (ሚልክያስ 3:6)

3. የሥነ-ምግባር (የፍቅርና የቅድስና) ባሕርያቱ

እነዚህ፣ እግዚአብሔር ፍጡራኑ (በተለይም የሰው ልጅ) እንዲመስሉትና በሕይወታቸው እንዲያንጸባርቁት የሚፈልጋቸው ሊጋሩ የሚችሉ ባሕርያት ናቸው፦

ቅድስና፦ እግዚአብሔር ፍጹም ንጹሕ፣ ከኃጢአትና ከርኩሰት ሁሉ የራቀ የቅድስና ሁሉ ምንጭ ነው። (ኢሳይያስ 6:3፤ 1 ጴጥሮስ 1:16)
ፍቅር፦ እግዚአብሔር ፍቅር አለው ብቻ ሳይሆን፣ እርሱ ራሱ ባሕርዩ ፍቅር ነው። ፍቅሩንም የገለጠው አንድያ ልጁን ለዓለም ቤዛ አድርጎ በመስጠት ነው። (1 ዮሐንስ 4:8፤ ዮሐንስ 3:16)
ምሕረትና ታማኝነት፦ እግዚአብሔር ለሰዎች በደል ቶሎ የማይቆጣ፣ ይቅር ባይና ለገባው ኪዳን ሁልጊዜ ታማኝ ነው።

“ያልጠፋነው ከእግዚአብሔር ምሕረት የተነሣ ነው፤ ርኅራኄው አያልቅምና። ማለዳ ማለዳ አዲስ ነው፤ ታማኝነትህ ብዙ ነው፡፡” — ሰቆቃው ኤርምያስ 3:22-23

4. ምስጢረ ሥላሴ (አንድነትና ሦስትነት)

መጽሐፍ ቅዱስ እግዚአብሔር በአንድነትና በሦስትነት የሚኖር አምላክ እንደሆነ ያስተምራል። እግዚአብሔር በባሕርይ፣ በህልውና፣ በፈቃድና በመለኮት አንድ ሲሆን፤ በስም፣ በአካልና በግብር ግን ሦስት (አብ፣ ወልድ፣ መንፈስ ቅዱስ) ነው። ይህ ሰብአዊ አእምሮ ሊደርስበት የማይችል ጥልቅ መለኮታዊ ምስጢር ነው።

ማቴዎስ 28:19፦ “እንግዲህ ሂዱና አሕዛብን ሁሉ በአብ በወልድና በመንፈስ ቅዱስ ስም እያጠመቃችኋቸው… ደቀ መዛሙርት አድርጓቸው፤”
2 ቆሮንቶስ 13:14፦ “የጌታ የኢየሱስ ክርስቶስ ጸጋ የእግዚአብሔርም ፍቅር የመንፈስ ቅዱስም ኅብረት ከሁላችሁ ጋር ይሁን።”

ማጠቃለያ

እግዚአብሔርን ማወቅ ዝም ብሎ የአእምሮ እውቀት መሰብሰብ ሳይሆን፣ ከእርሱ ጋር ሕያው ግንኙነት መፍጠር ነው። እርሱ ፍጹም ጻድቅና ቅዱስ አምላክ በመሆኑ አምልኮና መፈራት ይገባዋል፤ በተመሳሳይ ጊዜ ደግሞ አፍቃሪና መሐሪ አባት በመሆኑ ክብርና ፍቅር ይገባዋል።