አማላጅነት፦ ትርጉሙ፣ የክርስቶስ ዘላለማዊ ምልጃ እና የአማኞች ድርሻ

“አማላጅነት” (Intercession/Mediation) በክርስትና አስተምህሮ ውስጥ በቅዱሱ አምላክና በደካማው ሰው መካከል ያለውን ግንኙነት የሚቀጥልና የሚያጸና ታላቅ መለኮታዊ ሥርዓት ነው፡፡ ይህ ቃል በሁለት ወገኖች መካከል በመቆም ሰላምን መፍጠርን፣ ስለ ሌላው ወገን መጸለይንና ፍርድን በምሕረት መተካትን ያጠቃልላል፡፡

ይህ ትምህርት የአማላጅነትን መጽሐፍ ቅዱሳዊ ትርጉም፣ የክርስቶስን ልዩ ምልጃ፣ የመንፈስ ቅዱስንና የአማኞችን ድርሻ በመጽሐፍ ቅዱስ ጥቅሶች አስደግፎ ያብራራል፡፡

1. የአማላጅነት መጽሐፍ ቅዱሳዊ ትርጉም

በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ አማላጅነት ወይም ምልጃ ማለት በአጭሩ ስለ ሌላ ሰው ፍላጎት፣ ደኅንነትና ይቅርታ በእግዚአብሔር ፊት መቆም ማለት ነው፡፡ በብሉይ ኪዳን ዘመን እንደ ሙሴ፣ ሳሙኤልና ነቢያት ያሉ የእግዚአብሔር ሰዎች ስለ ሕዝቡ እግዚአብሔርን በመለመንና በመማለድ የእግዚአብሔር ቁጣ እንዲመለስ ያደርጉ ነበር፡፡ በአዲስ ኪዳን ግን ይህ ሥርዓት በክርስቶስ ፍጻሜውን አግኝቷል፡፡

ዘጸአት 32:11-14፦ ሙሴ ስለ እስራኤል ሕዝብ በእግዚአብሔር ፊት በጸለየና በማለደ ጊዜ እግዚአብሔር በሕዝቡ ላይ ሊያመጣው ካሰበው ክፉ ነገር ተመለሰ፡፡
ኤርምያስ 15:1፦ “እግዚአብሔርም እንደዚህ አለኝ፦ ሙሴና ሳሙኤል በፊቴ ቢቆሙም፥ ልቤ ወደዚህ ሕዝብ አይዘነብልም፤ ከፊቴ ጣላቸው፤ ይውጡ፡፡” (ይህ ጥቅስ ሙሴና ሳሙኤል በምልጃቸው የታወቁ እንደነበሩ ያሳያል)፡፡

2. የኢየሱስ ክርስቶስ ልዩና ዘላለማዊ አማላጅነት (መካከለኛነት)

መጽሐፍ ቅዱስ በግልጽ እንደሚያስተምረው በአምላክና በሰው መካከል ያለው ፍጹምና ብቸኛው አስታራቂ (መካከለኛ) ኢየሱስ ክርስቶስ ብቻ ነው፡፡ እርሱ በመስቀል ላይ ባፈሰሰው ደም የሰውን ልጅ ከእግዚአብሔር ጋር ስላስታረቀ፣ ዛሬም በሰማያዊው ስፍራ በእግዚአብሔር አብ ቀኝ ሆኖ ስለ አማኞች ዘወትር ያማልዳል፡፡ የክርስቶስ አማላጅነት በደሙ ዋጋ ላይ የተመሠረተ በመሆኑ የማይሻርና ዘላለማዊ ነው፡፡

1 ጢሞቴዎስ 2:5፦ “አንድ እግዚአብሔር አለና፥ በእግዚአብሔርና በሰውም መካከል ያለው መካከለኛው ደግሞ አንድ አለ፥ እርሱም ሰው የሆነ ክርስቶስ ኢየሱስ ነው፤”
ዕብራውያን 7:25፦ “ስለ እነርሱም ሊያማልድ ዘወትር በሕይወት ይኖራልና ስለዚህ ደግሞ በእርሱ ወደ እግዚአብሔር የሚመጡትን ፈጽሞ ሊያድናቸው ይችላል፡፡”
ሮሜ 8:34፦ “የሞተው፥ ይልቁንም ከሙታን የተነሣው፥ በእግዚአብሔር ቀኝ ያለው፥ ደግሞ ስለ እኛ የሚማልደው ክርስቶስ ኢየሱስ ነው፡፡”

3. የመንፈስ ቅዱስ መለኮታዊ ምልጃ

የአማላጅነት ምስጢር በክርስቶስ ብቻ የሚያበቃ ሳይሆን፣ ሦስተኛው አካል የሆነው መንፈስ ቅዱስም በአማኞች ሕይወት ውስጥ ታላቅ የምልጃ ሥራን ይሠራል፡፡ አማኞች እንዴት መጸለይ እንዳለባቸው በማያውቁበትና በሚደክሙበት ጊዜ፣ መንፈስ ቅዱስ በእነርሱ ውስጥ ሆኖ በእግዚአብሔር ፈቃድ ይማልዳል፡፡

“እንዲሁም ደግሞ መንፈስ ድካማችንን ያግዛል፤ እንዴት እንድንጸልይ እንደሚገባን አናውቅምና፥ ነገር ግን መንፈስ ራሱ በማይነገር መቃተት ይማልድልናል፤” — ሮሜ 8:26

4. የአማኞች የእርስ በርስ ምልጃ (የጸሎት አደራ)

አዲስ ኪዳን እያንዳንዱ አማኝ ለሌላው ወገን፣ ለቤተክርስቲያን፣ ለአገር መሪዎችና ገና ላልዳኑ ሰዎች በእግዚአብሔር ፊት በጸሎት እንዲማልድ ታላቅ አደራ ሰጥቷል፡፡ ይህ ዓይነቱ አማላጅነት የአማኞች የፍቅርና የእምነት መግለጫ መለኮታዊ ግዴታ ነው፡፡

1 ጢሞቴዎስ 2:1-2፦ “እንግዲህ እግዚአብሔርን በመምሰልና በጭምትነት ሁሉ ጸጥና ዝግ ብለን እንድንኖር፥ ልመናና ጸሎት ምልጃም ምስጋናም ስለ ሰዎች ሁሉ ስለ ነገሥታትና ስለ መኳንንትም ሁሉ እንዲደረጉ ከሁሉ በፊት እመክራለሁ፡፡”
ያዕቆብ 5:16፦ “እርስ በርሳችሁ በኃጢአታችሁ ተናዘዙ። ትፈወሱም ዘንድ እያንዳንዱ ስለ ሌላው ይጸልይ፤ የጻድቅ ሰው ጸሎት በሥራዋ እጅግ ኃይል ታደርጋለች፡፡”

ማጠቃለያ

አማላጅነት እግዚአብሔር ሰውን ለመርዳትና ከእርሱ ጋር ለማገናኘት የተጠቀመበት ድንቅ የጸጋ መንገድ ነው፡፡ የኢየሱስ ክርስቶስና የመንፈስ ቅዱስ ምልጃ ለአማኞች ዘላለማዊ ዋስትናና ብርታት ሲሆን፥ አማኞች እርስ በርሳቸው የሚያደርጉት ምልጃ ደግሞ በምድር ላይ የእግዚአብሔርን መንግሥትና ፍቅር የሚያሰፋ ታላቅ መሣሪያ ነው፡፡ አማኝ ይህንን እውነት ተረድቶ በክርስቶስ ምልጃ ሊተማመንና ለሌሎችም በጸሎት ሊማልድ ይገባል፡፡